Drejtori i IAEA-s thekson nevojën për rikthim në negociatat bërthamore me Iranin
Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), Rafael Grossi, ka deklaruar se pasi të përfundojë lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, “do të trashëgojmë ende një sërë çështjesh madhore”, përfshirë rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, për të cilat besohet se ndodhen nën rrënoja, raporton Al Jazeera.
Në një intervistë për emisionin “Face the Nation” të CBS, ai tha: “Fokusi i fushatës nuk duket se është posaçërisht mbi objektet bërthamore.”
I pyetur se sa e vështirë do të ishte që SHBA-ja të hynte dhe të largonte materialin e pasuruar nga Irani, Grossi u shpreh: “Po flasim për cilindra që përmbajnë gaz të heksafluoridit të uraniumit shumë të kontaminuar në nivelin 60 për qind, kështu që është shumë e vështirë për t’u trajtuar.”
Ai shtoi se mund të jenë vendosur edhe mashtrime (decoys). Ndërsa Irani ka një detyrim kontraktual për të lejuar inspektorët e OKB-së të hyjnë, “asgjë nuk mund të ndodhë ndërsa bien bombat”.
Grossi tha se një pjesë e madhe e programit bërthamor të Iranit ka mbijetuar. “Ata kanë kapacitetet, ata kanë dijen, ata kanë aftësinë industriale. Kjo është arsyeja pse duhet të rikthehemi në tryezën e negociatave.”
Transkript: Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, Rafael Grossi, në “Face the Nation with Margaret Brennan”, 22 mars 2026
Përditësuar më: 19 mars 2026 / 1:03 PM EDT / CBS News
Më poshtë është transkripti i plotë i intervistës me Drejtorin e Përgjithshëm të IAEA-së, Rafael Grossi, një pjesë e së cilës do të transmetohet në “Face the Nation with Margaret Brennan” më 22 mars 2026.
MARGARET BRENNAN: Dhe tani na bashkohet Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-së, Rafael Grossi. Është kënaqësi t’ju kemi këtu.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM RAFAEL MARIANO GROSSI: Faleminderit. Kënaqësia është e imja që jam këtu.
MARGARET BRENNAN: Këto janë kohë shumë serioze, veçanërisht për ju dhe fushën tuaj të përgjegjësisë. A mund t’ua shpjegoni audiencës sonë: a mund të shkatërrohen ambiciet bërthamore të Iranit vetëm përmes veprimit ushtarak?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, sigurisht, tashmë është bërë shumë dëm. Vitin e kaluar, Lufta 12-Ditore ishte, në këtë kuptim, mjaft efektive. Nëse mund ta përdor atë fjalë, atë lloj fjale. Sa i përket shkatërrimit fizik në tri nga objektet kryesore – apo më mirë të them komplekse, sepse aty ka shumë ndërtesa që janë goditur – Fordow, Natanz dhe Isfahan, ne e kemi ndjekur këtë, e kemi mbuluar këtë. Këtë herë, mendoj se fokusi i fushatës nuk duket të jetë posaçërisht mbi objektet bërthamore, megjithëse ka pasur goditje në Natanz dhe Isfahan, si dhe në një vend tjetër pranë Parchin-it, i cili dikur ishte një objekt më shumë i lidhur me përpjekjet për armatim bërthamor, por kjo në fillim të viteve 2000. Pra, ka pasur disa goditje, por do të thoja se ato kanë qenë relativisht margjinale kur merret parasysh natyra e përgjithshme e fushatës ushtarake deri tani. Pra, duke iu kthyer pyetjes suaj, programi ka pësuar ndikim të madh. Nuk mund të mohohet se kjo e ka kthyer programin ndjeshëm prapa, megjithëse, e dini, unë jam shumë skeptik për këto matje, ditë, minuta, muaj, sepse gjithçka është relative. Por përshtypja ime është se, sapo të përfundojë përpjekja ushtarake, ne do të trashëgojmë ende një numër çështjesh madhore që kanë qenë në qendër të gjithë kësaj. Njëra, më e rëndësishmja, është inventari i uraniumit të pasuruar në 60%, i cili është shumë afër nivelit që nevojitet për të bërë një bombë, dhe ai do të vazhdojë të jetë aty ku është, në masë të madhe—
MARGARET BRENNAN: —Nën rrënoja.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: —Nën rrënoja, dhe në disa raste pa rrënoja fare. Dhe diku, diku nën sipërfaqe. Gjithashtu, me rëndësi, disa objekte, infrastrukturë, pajisje, me shumë gjasë kanë mbijetuar nga disa sulme, edhe pse mund të jenë dëmtuar, madje rëndë, por kjo është diçka që do të mund ta përcaktojmë vetëm kur inspektorët tanë të kthehen. Pra—
MARGARET BRENNAN: Le të flasim për këtë. Ajo që ju dëgjova të thoni është se Irani kishte atë program për armë bërthamore që në vitin 2003, sipas inteligjencës amerikane, ishte ndalur. Por, siç e dini, ekziston ky debat nëse programi bërthamor i Iranit kishte vërtet ambicie për armë. Ju kurrë nuk keni mundur ta thoni qartë po ose jo.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, sepse ne nuk jemi analistë apo njerëz që japim opinione. Ne jemi IAEA. Kështu që, sa herë që themi diçka, ajo duhet të bazohet në inspektim real. Por ne ishim aq të saktë sa mundëm në karakterizimin e asaj që po shihnim. Dhe një përfundim i rëndësishëm nga kjo ishte, dhe mendoj se e kam përsëritur këtë duke parë narrativat kundërthënëse që qarkullojnë, sidomos këtu në Shtetet e Bashkuara – e kanë, nuk e kanë, çfarë— dhe veçanërisht njerëzit priren të pëlqejnë një pjesë të fjalisë që unë shqiptoj dhe jo tjetrën, ose i harrojnë të dyja. Dhe çështja është, dhe vazhdon të jetë kjo: po, siç thatë ju, ne nuk kemi parë një program sistematik si plani Ahmad, me zyra, njerëz që i raportonin njerëzve të tjerë dhe një rrjet vendesh ku bëheshin gjëra. Por ka pasur shumë, shumë gjëra shqetësuese, shumë pyetje pa përgjigje, dhe veçanërisht që nga viti 2019, 2020, kur unë u bëra – pak a shumë kur u bëra drejtor i përgjithshëm – sepse po, në vitin 2015 dhe 2016, kur JCPOA, marrëveshja e mëparshme, ju kujtohet—
MARGARET BRENNAN: Marrëveshja bërthamore e epokës Obama—
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Saktësisht. Kur ajo filloi të zbatohej, Irani po respektonte një numër gjërash, por ne filluam të shihnim gjëra të reja. Filluam të shihnim dhe të merrnim elemente të reja që ngjallnin shqetësime, dhe ne po diskutonim për to me Iranin. Më keni parë shumë herë të shkoj në Teheran, të nënshkruaj deklarata dhe të shoh zotime nga ana e tyre. Dhe pastaj erdhi një moment, një moment shumë i rëndësishëm, kur unë thashë: e dini, në dritën e kësaj, duhet të them se nuk jam më në gjendje, nuk jam më në gjendje të them se gjithçka është në rregull—
MARGARET BRENNAN: Sepse po gjenit uranium në vende ku nuk duhej të ishte, sepse nuk po ju lejonin qasje të pakufizuar. Nuk mund ta thoshit qartë, në njërën apo tjetrën mënyrë.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Pikërisht kështu.
MARGARET BRENNAN: Le të kthehemi te kjo. Sipas asaj që ju dinit dhe që keni mundur të deklaronit në raportet e IAEA-së, Irani kishte uranium të pasuruar deri në 60%, ndërsa niveli për armë është 90%, siç e kuptoj unë.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po.
MARGARET BRENNAN: Dhe nëse ky material mbetet tani në Iran pas përfundimit të luftimeve, a do të ketë ende kapacitete bërthamore nëse ka materialin e pasuruar dhe centrifugat?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, ju kujtohet, dhe për këtë do të citoja, ose pjesërisht do t’u referohesha, gjërave që janë thënë në Iran nga vetë iranianët. Ju kujtohen zyrtarë shumë të rëndësishëm që thoshin: “Ne i kemi të gjithë elementët e enigmës.” Ju kujtohet kjo. Pra, sigurisht, dhe kjo nuk është thënë nga ndonjë gazetar apo gazetë, por nga njerëz të rëndësishëm që kishin punuar në program. Pra, kur thuhet kjo, ne u thoshim atyre se kjo nuk ndihmon, ose të paktën duhet të shpjegoni çfarë nënkuptohet me këtë. Është një program i gjerë, në rregull, dhe pavarësisht shkatërrimit fizik që është kryer ndaj këtyre objekteve, ka shumë gjëra që vazhdojnë. Dhe mos harroni diçka, Margaret. Kur flasim për centrifuga, kur flasim për këtë lloj objektesh, kjo është një veprimtari që mund të rindërtohet relativisht – nuk do të thosha lehtë, por është shumë e mundur të rindërtohet. Kjo është metalurgji, është një lloj lavatriçeje e sofistikuar. Nëse mund ta them kështu, keni rotorë. Keni rotorë, bellows, por bëhet fjalë për metalin, për aftësinë për ta përkulur metalin në një mënyrë të caktuar, për ta salduar në një mënyrë të caktuar, për ta bërë të rrotullohet me shpejtësi shumë të lartë, membrana. Nuk është diçka— dua të them, dhe nuk mund të çmësosh atë që ke mësuar.
MARGARET BRENNAN: E drejtë, nuk mund ta bombardosh dijen. Pra, kjo aftësi do të ekzistojë pas luftimeve—
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: —Pikërisht, dhe ishte shumë e sofistikuar. Të mos harrojmë, sërish duke iu kthyer JCPOA-së. JCPOA bazohej, ose parashikonte, një lloj shumë primitiv centrifuge. Tani Irani ka makineritë më të sofistikuara, më të shpejta dhe më efikase që ekzistojnë, dhe ata dinë si t’i prodhojnë, e dinë. Dhe për më tepër, mund të ketë vende të tjera atje jashtë që nuk janë objekte bërthamore. Pra, dua të them, mund të jetë një punishte, dhjetëra punishte që ekzistojnë. Dhe kjo aftësi ekziston. Prandaj, ajo që them unë është se ne ende duhet të gjejmë një kornizë, një kornizë të dakorduar, që do të na sigurojë dukshmërinë e nevojshme dhe një ndjenjë të qartë se ku janë ata, ku duan të shkojnë.
MARGARET BRENNAN: Sepse kjo luftë nuk do t’i shkatërrojë ambiciet bërthamore të Iranit—
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: —asnjë luftë—
MARGARET BRENNAN: —dhe kapacitetet e tij.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Do të thosha, asnjë luftë—
MARGARET BRENNAN: —Asnjë luftë.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: —përveç nëse do të ishte luftë bërthamore dhe do të shkoje drejt shkatërrimit në një mënyrë të pakonceptueshme, gjë që shpresojmë, sigurisht, nuk do të ndodhë kurrë.
MARGARET BRENNAN: Mirë, flisni pak për opsionet që dimë se po diskutohen tani nga Shtetet e Bashkuara. Përfshirë faktin se Presidenti Trump dhe Izraeli kanë folur për mundësinë e dërgimit të forcave speciale për të siguruar një pjesë të këtij materiali të pasuruar. Ju keni qenë në Isfahan, keni parë disa nga objektet nëntokësore. Sa e vështirë do të ishte të lëviznin këta cilindër që ndodhen aty dhe janë plot me kimikate?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Dëgjoni, sigurisht, unë nuk jam ekspert ushtarak dhe nuk e di çfarë lloj aftësish mund të ketë atje jashtë, dhe nuk kam asnjë dyshim se, duke parë efikasitetin e operacioneve ushtarake që Shtetet e Bashkuara kanë kryer këtë vit, veçanërisht që nga fillimi i vitit, ndoshta ka mënyra se si mund ta bëjnë këtë, dhe unë nuk do të hyj në atë vlerësim. Por duhet të them se po flasim për cilindra që përmbajnë gaz të heksafluoridit të uraniumit shumë të kontaminuar në 60%, kështu që është shumë e vështirë për t’u trajtuar. Aq e vështirë saqë, për shembull, në kuadër të këtij negociimi – ndoshta mund ta diskutojmë pak këtë – që nuk dha rezultat. Një nga gjërat për të cilat po diskutonim ishte hollimi i tij, pikërisht për shkak të vështirësisë së trajtimit të tij në një skenar, për shembull, ku materiali do të transportohej jashtë, do të nxirrej fshehtas jashtë. Pra, është shumë e vështirë. Pastaj, sigurisht, mendoj se do të ketë një numër mashtrimesh, një numër cilindrash dhe materialesh shpërqendruese atje, gjë që do ta bënte shumë të vështirë. Nuk po them se është e pamundur. E di që këtu ka kapacitete të jashtëzakonshme ushtarake për ta bërë këtë, por me siguri do të ishte një operacion shumë sfidues.
MARGARET BRENNAN: Që një operacion i tillë special, ushtarak, të realizohet. Pas përfundimit të luftimeve, ministri i Jashtëm i Iranit tha javën e kaluar në këtë emision se materiali i tyre bërthamor ndodhet nën rrënoja dhe se ata do të ishin të gatshëm të bashkëpunonin me agjencinë tuaj. Ashtu siç po negocionin edhe para se SHBA-ja të fillonte bombardimet. A keni folur me Shtëpinë e Bardhë për këtë ide që inspektorët tuaj të hyjnë, ta mbledhin atë material dhe ta nxjerrin jashtë?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Ne po i shqyrtojmë këto opsione, sigurisht. Marrëdhënia jonë me Iranin është një detyrim i bazuar në traktat, sepse edhe në kontekstin e kësaj lufte dhe të kësaj situate ku ndodhemi, Irani është nënshkrues i Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore, kështu që ka detyrim kontraktual t’i lejojë inspektorët tanë të hyjnë. Natyrisht, ekziston arsyeja e shëndoshë. Asgjë nuk mund të ndodhë ndërsa bien bombat. Por po, kam zhvilluar biseda të rëndësishme këtu në Shtëpinë e Bardhë, dhe gjithashtu me Iranin. Ka disa kontakte, dhe shpresojmë të jemi në gjendje ta rivendosim atë linjë komunikimi.
MARGARET BRENNAN: Mendoni se mund të ringjallni pjesë të asaj marrëveshjeje që po përgatitej përpara se të fillonin bombardimet, ku Irani do ta hollonte materialin? Dua të them, ministri i Jashtëm i Omanit tha në këtë emision se Irani kishte rënë dakord për zero rezervë, se kishte rënë dakord ta nxirrte jashtë atë material dhe ta hollonte, ta zbriste nivelin e pasurimit.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po.
MARGARET BRENNAN: A ekzistonte vërtet mundësia e një marrëveshjeje? Sepse vetëm disa orë para se të fillonin bombardimet, ai na tha se paqja ishte e mundur.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Sa kohë që ka negociata, gjithmonë ekziston mundësia e një marrëveshjeje. Këtë nuk mund ta mohojmë.
MARGARET BRENNAN: Por ju besonit se Irani vërtet po ofronte një mundësi?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Kishte një diskutim, por nuk kishte marrëveshje.
MARGARET BRENNAN: Nuk kishte marrëveshje atë të premte kur filluan bombardimet. Ministri i Jashtëm i Omanit tha se i duheshin edhe 90 ditë të tjera. A do të kishte qenë e mundur një marrëveshje e vërtetë?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Ndoshta. Unë i vlerësoj përpjekjet e tij. E respektoj jashtëzakonisht shumë. Mendoj se ai po përpiqej me të vërtetë shumë fort, dhe ne patëm diskutime të gjata. Ai më ftoi, sigurisht, së bashku me dy palët ndërluftuese të sotme. Pra, po zhvillonim diskutime shumë të hapura dhe shumë të thella. Kështu që nuk mund të mohohet fisnikëria e përpjekjes së dikujt që po përpiqet të parandalojë një luftë, dhe unë e përgëzoj për këtë si diplomat dhe si qytetar. Por në atë pikë nuk kishte marrëveshje. Aq më tepër – mbani mend këtë – ju kujtohet se kishim rënë dakord të zhvillonim një takim teknik të hënën pas atij fundjave kur filloi operacioni. Kjo duhet t’ju tregojë se kishte mospërputhje shumë të mëdha, në mos mosmarrëveshje, nuk kishte përputhje mbi atë që shumë nga gjërat e diskutuara nënkuptonin realisht. Dhe për këtë arsye unë ofrova dhe thashë: mirë, le të merremi me pjesën teknike, më dërgoni njerëzit tuaj në Vjenë. Ne do ta shqyrtojmë këtë dhe do të shohim çfarë mund të nënkuptojë kjo apo ajo.
MARGARET BRENNAN: Ju deshët të vazhdonit bisedimet për të shmangur veprimin ushtarak?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, mendova se ky ishte detyrimi im. Unë isha ftuar të ofroja mbështetjen time teknike.
MARGARET BRENNAN: Mirë, le të flasim për këtë. Sepse, siç e dini, Irani e kundërshton idenë se ka një program armësh tani, por ka një program bërthamor, përfshirë një reaktor kërkimor në Teheran për izotope mjekësore. Presidenti Trump u tha gazetarëve se kjo ishte “një pretekst i plotë dhe i rremë për të fshehur faktin se ata po grumbullonin material atje.” Ai kishte fjalën për lëndën bërthamore. IAEA e monitoron atë vend. A po bënte Irani pikërisht këtë, pra, po grumbullonte fshehurazi material?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Le të përpiqemi ta sqarojmë, ta zbërthejmë pak këtë, sepse shoh gjithashtu shumë konfuzion në mënyrën se si karakterizohet se çfarë është Reaktori Kërkimor i Teheranit, çfarë po ndodh aty. Pika e rëndësishme në kuadër të këtyre negociatave dhe për atë që mund të kishte ndodhur është se ky reaktor kërkimor, dhe në përgjithësi reaktorët kërkimorë, kërkojnë për karburantin e tyre një nivel pasurimi prej 20%.
MARGARET BRENNAN: Që lejohej sipas marrëveshjeve ekzistuese.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, por – po, lejohej në përgjithësi. Por çështja është se ne ishim në mes të një negociate që nisej nga supozimi se nuk do të kishte pasurim fare.
MARGARET BRENNAN: Zero pasurim?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Zero ose diçka shumë, shumë të kufizuar. Pra, kur flisni për 20%, ju e tejkaloni atë nivel. Harrojeni çështjen nëse kishte grumbullim rezervash apo jo. Koncepti, dhe kjo është ajo që do të doja që audienca juaj ta kuptonte, është se ideja që të shkosh drejt një marrëveshjeje që presupozon se mund të kesh 20%, kjo është tre ose katër herë më shumë sesa lejonte JCPOA-ja. Ju kujtohet, niveli i pasurimit i rënë dakord në JCPOA ishte 3.6. Në përgjithësi, pasurimi—
MARGARET BRENNAN: Por kishte leje për këto përdorime mjekësore – dua vetëm ta sqaroj. Unë thashë Presidenti Trump. E kisha fjalën për zyrtarët e Presidentit Trump, përfaqësuesit e tij, që e thanë këtë. Por për ju, ju kishit pyetje rreth këtij Reaktori Kërkimor të Teheranit. Po e ngre këtë sepse këta zyrtarë të Trump-it vazhdojnë t’i referohen IAEA-së si burim informacioni që i bëri të thonin: prit një sekondë, Irani nuk po tregohet i sinqertë. A ishte kjo ajo që po i thoshit SHBA-së?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Jo për – ne nuk diskutojmë ndershmëri apo pandershmëri. Ajo që diskutojmë janë kapacitetet teknike dhe çfarë mund të të lejojnë të bësh ose jo këto kapacitete teknike. Synimet diskutohen me të drejtë në nivel kombëtar, dhe unë nuk do të hyj në atë diskutim, sepse çdo vend, dhe Shtetet e Bashkuara dhe Presidenti i Shteteve të Bashkuara, kanë të drejtë të besojnë se ata do të bënin diçka ose se kishin një synim. Puna ime është tjetër, është të shpjegoj, mbi bazën e teknologjive që ekzistojnë aty, se çfarë mund të ndodhë dhe cili është ndikimi përballë negociatës që po përpiqeni të arrini. Dhe 20% është shumë pasurim.
MARGARET BRENNAN: Atëherë, a ishte e saktë që ata zyrtarë të Trump-it thanë se agjencia juaj i kishte dhënë SHBA-së informacion se Irani asnjëherë nuk e përdori atë material për të prodhuar qoftë edhe një ilaç të vetëm, dhe se gjithçka që bëhej aty ishte një mbulesë për atë që mund të ishte një program bërthamor?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Këtu po përdorni fjalë që lidhen me synimet. Dhe unë nuk hyj në çështjen e mbulesës apo gjëra të tilla. Ajo që mund të them është se ky është një reaktor që potencialisht mund të përdoret për prodhimin e radioizotopeve. Kishte përdorim shumë, shumë të kufizuar. Ne po e inspektonim këtë objekt. Në fakt, ende po e inspektojmë. Pra, kishte përdorim të kufizuar. Sigurisht, Irani ka çdo të drejtë të thotë: jo, ne do të kemi një program të madh për radioizotope, e dini, kjo është ajo që përdoret për të zbuluar dhe ndonjëherë për të kuruar kancerin. Pra, është një [e pakuptueshme].
MARGARET BRENNAN: Por IAEA është OKB-ja, a nuk duhet të jetë thjesht duke gjykuar faktet, siç themi këtu, thjesht duke e quajtur situatën ashtu siç është?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po.
MARGARET BRENNAN: Sipas asaj që patë ju, Irani mund të ketë qenë duke mashtruar?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Mendoj se, sërish, për të arritur në një gjykim të tillë, ne duhet të kemi siguri. Ajo që – dhe po kthehem te ajo që po diskutonim në fillim të bisedës, Margaret – ishte se kishte shumë pyetje pa përgjigje, shumë pyetje pa përgjigje, shumë fakte shqetësuese. Dhe ajo që ne po i kërkonim Iranit ishte: na jepni qartësinë që na nevojitet. Nëse thoni se keni një fetva që e ndalon vendin të zhvillojë armë bërthamore, mirë, atëherë na lejoni ta verifikojmë. Nëse nuk keni asgjë për të fshehur, dhe kjo është, meqë ra fjala, ajo që ne ua themi të gjithëve në kuadër të operacioneve të IAEA-së, nëse nuk keni asgjë për të fshehur? Na tregoni.
MARGARET BRENNAN: E drejtë, dhe ju e doni atë qasje tani. Drejtori amerikan i Inteligjencës Kombëtare i tha dje Kongresit se programi i pasurimit të Iranit është asgjësuar dhe se SHBA-ja nuk ka parë përpjekje për të rindërtuar aftësinë e tij të pasurimit. A jeni dakord me këtë vlerësim? A keni ndonjë tregues se Udhëheqësi i ri Suprem do të dëshironte një program armësh?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Nuk them se nuk jam dakord me këtë. Ne nuk shohim aktivitet të madh, gjë që është logjike, sepse ka një fushatë ushtarake në vazhdim; sido që të jetë – nuk do të fillosh, e dini, të sjellësh vinça dhe punëtorë—
MARGARET BRENNAN: —por sipas Sekretarit të Shtetit, as para luftës nuk po e bënin këtë.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Ndoshta. Meqë ra fjala, ajo që ne kemi janë pamje satelitore, në rregull? Pra, të paktën IAEA, ndoshta të tjerët kanë mjete të tjera teknike ose njerëzore për të kontrolluar çfarë po ndodh. Sa na përket neve, nuk kemi parë aktivitet. Por, siç po thosha, shumë gjëra kanë mbijetuar. Ata i kanë kapacitetet, i kanë njohuritë, e kanë aftësinë industriale për ta bërë këtë. Kjo është arsyeja pse duhet të kthehemi në tryezën e negociatave. Kjo do të jetë e domosdoshme.
MARGARET BRENNAN: Dhe SHBA-ja ka bombarduar dy herë brenda nëntë muajsh gjatë procesit diplomatik. Kush e ka kredibilitetin për të udhëhequr negociatat tani? Mendoni se duhet të jetë një bisedë rajonale?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Nuk mendoj se një bisedë rajonale do të ishte— gjithçka mund të ndodhë, dhe IAEA do të ndihmojë. Por kjo ka të bëjë me një program kombëtar për një çështje tepër të ndjeshme të sigurisë kombëtare, siç është programi bërthamor. Pra, nuk e shoh se si një konferencë apo bisedë rajonale mund të ishte më efektive sesa ajo që nevojitet. Na duhen, sigurisht, Shtetet e Bashkuara dhe Irani në tryezë. IAEA mund të ndihmojë, ndoshta, nuk e di. Përpjekja e Omanit mund të ringjallet, nuk e di, kjo nuk është çështja ime, sepse është diskutim politik. Por nuk besoj se dikush do të kundërshtonte, madje edhe këtu në Uashington, se për një zgjidhje të qëndrueshme dhe afatgjatë, do të duhet të ulemi përsëri përballë njëri-tjetrit në tryezë.
MARGARET BRENNAN: Dhe Irani ka kontaktuar me ju? Ministri i tyre i Jashtëm ka thënë se është i interesuar për negociata?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Nuk do ta thosha kështu, do të ishte e padrejtë ndaj tij. Por ka kontakte.
MARGARET BRENNAN: Më lejoni t’ju pyes vetëm për një gjë tjetër. Ju thatë se rreth gjysma e materialit bërthamor ndodhej rreth Isfahanit.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, pak më shumë se gjysma. Ka – por shumica e materialit ndodhet aty. Dhe kjo nuk është sekret, sepse kam parë shumë bujë për këtë. Kjo ka qenë në raportet tona. Pjesa dërrmuese është aty. Ka pak edhe në Natanz, dhe në disa vende të tjera.
MARGARET BRENNAN: Vëmendja është përqendruar edhe te këto objekte të tjera të padeklaruara që Presidenti Trump i ka përmendur. Për shembull, përmendet një objekt i quajtur Pickaxe Mountain. A jeni i shqetësuar për këto të tjerat?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, ne duhet t’i vizitojmë ato. Ato nuk ishin operacionale. Prandaj nuk i kishim vizituar. Mund t’ju kujtohet se në prag të fushatës së qershorit 2025, Irani njoftoi se kishte një objekt të ri pasurimi në Isfahan.
MARGARET BRENNAN: Po.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po atë ditë, unë lëshova një kërkesë për inspektim urgjent, e cila u miratua, dhe inspektorët ishin aty, atë mëngjes kur – ose, e dini, atë natë vonë kur ndodhën sulmet. Kështu që ne kurrë nuk arritëm ta shihnim vendin. Do të duhet të shkojmë atje përfundimisht.
MARGARET BRENNAN: Por vetëm si mendim i fundit këtu. A mendoni se Presidenti Trump e mbështet atë që ju dëgjova të thoni, që një fushatë ushtarake nuk mund ta shkatërrojë programin bërthamor të Iranit, dhe se mënyra e vetme për të kuptuar çfarë po bëjnë realisht është të jesh në terren duke e inspektuar, dhe se kjo nuk mund të bëhet plotësisht as nga ushtria amerikane?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Po, mendoj – nuk e di nëse ai do ta miratonte këtë apo jo, por ai ka thënë gjithashtu se, natyrisht, diplomacia është opsioni i preferuar. Mendoj se kjo është inkurajuese, dhe ne kemi pasur një bisedë shumë konstruktive në të kaluarën, dhe tani. Pra—
MARGARET BRENNAN: Keni folur me të?
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Jo me presidentin, jo. Nuk e kam pasur atë nder. Por kam folur me njerëz me të cilët kam biseduar edhe më parë. Dhe ne vazhdojmë, vazhdojmë këtë përpjekje. Mendoj se thelbi i kësaj është se, edhe në orën më të errët, nuk duhet ta humbim kurrë shpresën.
MARGARET BRENNAN: Drejtor Grossi, faleminderit për kohën tuaj.
DREJTORI I PËRGJITHSHËM GROSSI: Ju faleminderit shumë.
