Harta të reja zbulojnë kthesën e fortë të motit që po i afrohet Europës
Pas një fillimi të ngrohtë të pranverës, kur temperaturat në shumë pjesë të Europës arrinin 20–25 °C, tani po vjen një rënie e menjëhershme.
Europa do të përballet me një kthesë të rrallë meteorologjike. Një bllokim i fuqishëm omega mbi Atlantikun e Veriut dhe Grenlandën po drejton një masë ajri të ftohtë arktik thellë drejt lindjes dhe juglindjes së kontinentit. Kjo depërtim i pazakontë i të ftohtit në fund të pranverës kërcënon me ngrica serioze dhe borë pikërisht në kohën kur bimët hyjnë në fazën e ndjeshme të lulëzimit, gjë që mund të sjellë dëme të konsiderueshme në vreshtari dhe pemëtari. Pas një fillimi jashtëzakonisht të ngrohtë të pranverës, kur temperaturat në shumë pjesë të Europës arrinin 20–25 °C, tani po vjen një rënie e fortë. Temperaturat do të jenë 8–15 °C nën mesataren për fundin e prillit dhe fillimin e majit. Goditja më e fortë pritet në Poloni, Bjellorusi, Ukrainë, Sllovaki, Rumani, në Ballkan dhe në Turqi. Sipas parashikimeve, ngricat e mëngjesit nga -2 °C deri në -5 °C, e në disa vende edhe më poshtë, mund të shkatërrojnë lulet e pemëve frutore dhe të hardhisë së rrushit. Ngrohja e hershme në prill e përshpejtoi vegjetacionin, ndaj bimët tani janë më të pambrojtura se zakonisht, shkruan Severe Weather Europe.
Në pjesët veriore (Rusia veriperëndimore, Estonia, Finlanda, Norvegjia) pritet borë e madhe, lokalisht edhe 30 deri në 50 cm. Deri në fundjavën e ardhshme i ftohti do të zgjerohet në Ballkan dhe në Turqi, ku në Ankara dhe në Anadollin qendror parashikohet një borë e rrallë maji, me reshje të mundshme më të mëdha se 30 cm. Ndërsa lindja dhe juglindja e Europës do të përballen me të ftohtin, perëndimi i kontinentit (përfshirë Europën Perëndimore dhe Mesdheun jugperëndimor) do të mbetet nën ndikimin e një kreshte të ngrohtë me temperatura mbi mesataren. Ky model dipolar do të krijojë një kontrast të fortë temperaturash në gjithë Europën.
Fajtori kryesor është bllokimi omega – një sistem me presion të lartë në formën e shkronjës greke Ω mbi Grenlandë, i cili bllokon rrjedhat e zakonshme perëndimore dhe vepron si një “rrip transportues” për ajrin arktik. Kësaj i kanë kontribuar edhe çrregullimet në stratosferë, dobësimi i vorbullës polare dhe kalimi drejt La Niña-s në Paqësor. Fermerëve u këshillohet të ndërmarrin masa mbrojtëse, si spërkatja ose mbulimi i kulturave bujqësore.
Edhe pse bllokimi omega është ende aktiv, pritet të dobësohet gjatë javës së ardhshme, por i ftohti do të qëndrojë në lindje të Europës të paktën deri në fillim të majit. Sektori bujqësor po e ndjek nga afër zhvillimin e situatës, sepse një goditje e tillë pranverore mund të ndikojë në rendimentet e vitit 2026.
Sipas parashikimit të DHMZ-së, të martën në Kroaci do të jetë pjesërisht me diell, ndërsa në Adriatik kryesisht me diell; pasdite në Kroacinë Malore, me zhvillim më të fuqishëm të vranësirave, lokalisht mund të ketë ndonjë rrebesh. Kah mbrëmja do të ketë shtim të vranësirave dhe kryesisht në veri të vendit vende-vende shi. Në brendësi të vendit shiu do të jetë më i shpeshtë të mërkurën, ndërsa vende-vende është i mundur edhe në Adriatikun verior. Të enjten pritet kthjellim gradual nga veriu, ndërsa shiu do të jetë ende i mundur në pjesën e parë të ditës në lindje si dhe në Dalmaci. Në brendësi do të fryjë erë e dobët deri mesatare lindore dhe juglindore, e cila të mërkurën do të kthehet nga verilindja, ndërsa të enjten në veri, duke u forcuar në mesatare, me goditje edhe të forta. Në Adriatik, të martën do të fryjë jugo dhe erë jugperëndimore e dobët deri mesatare, ndërsa në mbrëmje në pjesën veriore do të kthehet në burë, e cila të mërkurën gradualisht do të forcohet në mesatare, vende-vende edhe të fortë, dhe në mbrëmje do të përhapet përgjatë bregdetit. Të enjten bura do të forcohet më tej në mesatare dhe të fortë, me goditje vende-vende stuhishme. Temperatura ditore e ajrit do të jetë në rënie graduale, sidomos në pjesët kontinentale.
