NYT: Mossadi tentoi ta kthente Ahmadinejadin në aset të inteligjencës dhe udhëheqës të ardhshëm të Iranit
Ish-presidenti iranian dyshohet se mbahet në arrest shtëpiak nga inteligjenca e Gardës Revolucionare, pasi autoritetet iraniane zbuluan kontaktet e tij të pretenduara me Izraelin
Një operacion sekret izraelit, i zhvilluar për disa vite, synonte ta afronte ish-presidentin iranian Mahmoud Ahmadinejad me Mossadin dhe ta përgatiste atë si një aset të inteligjencës, i cili në një fazë të mëvonshme mund të vendosej në krye të Iranit pas rrëzimit të regjimit aktual.
Kështu raporton gazeta amerikane The New York Times në një investigim të publikuar më 13 korrik 2026, të mbështetur në deklaratat e zyrtarëve amerikanë, iranianë dhe personave të njohur me operacionin.
Sipas investigimit, operacioni arriti kulmin në fund të shkurtit, gjatë ditëve të para të luftës amerikano-izraelite kundër Iranit, kur operativët e Mossadit dyshohet se e larguan Ahmadinejadin nga rezidenca e tij në Teheran dhe e dërguan në një shtëpi të fshehtë të sigurt brenda Iranit. Megjithatë, plani për ta rikthyer atë në pushtet përfundimisht dështoi.
Ahmadinejadi dyshohet se mbahet në arrest shtëpiak
Statusi aktual i ish-presidentit iranian mbetet i paqartë.
Katër zyrtarë të lartë iranianë, të cituar nga The New York Times, deklaruan se Ahmadinejadi ndodhet nën kontrollin e krahut të inteligjencës së Gardës Revolucionare Islamike dhe se mbahet në arrest shtëpiak, pasi autoritetet iraniane kanë zbuluar një pjesë të konsiderueshme të kontakteve të tij të pretenduara me Izraelin.
Deri më tani nuk ka një njoftim zyrtar nga autoritetet iraniane, Garda Revolucionare ose zyra e Ahmadinejadit që ta konfirmojë arrestimin.
Zyrtarët e Mossadit nuk iu përgjigjën kërkesave për koment, ndërsa Ali Akbar Javanfekr, zëdhënës i Ahmadinejadit, refuzoi të komentonte.
Konferenca në Budapest si mbulesë për takimet sekrete
Një nga episodet më të pazakonta të operacionit dyshohet se ndodhi në fillim të vitit 2024.
Sipas raportimit, një zyrtar i lartë i qeverisë hungareze i kërkoi Gergely Delit, rektorit të Universitetit Ludovika të Shërbimit Publik në Budapest, të organizonte një konferencë për ndryshimet klimatike dhe të ftonte Ahmadinejadin.
Konferenca, sipas investigimit, do të shërbente si mbulesë për zhvillimin e bisedimeve sekrete ndërmjet ish-presidentit iranian dhe operativëve të inteligjencës izraelite.
Deli pranoi ta dërgonte ftesën, megjithëse ishte i vetëdijshëm se kjo mund të dëmtonte reputacionin e tij dhe të universitetit.
“Ke dy armiq dhe, nëse këta armiq duan të flasin me njëri-tjetrin, atëherë është më mirë të bësh gjithçka që mundesh për t’i ndihmuar të bisedojnë”, deklaroi ai.
Vizitat e Ahmadinejadit në Budapest gjatë viteve 2024 dhe 2025, sipas zyrtarëve të cituar, ishin pjesë e një përpjekjeje shumëvjeçare izraelite për ta afruar dhe përgatitur atë si një aset të mundshëm të inteligjencës.
Kreu i Mossadit udhëtoi personalisht për ta takuar
Sipas ish-zyrtarëve amerikanë, operacioni kishte një rëndësi aq të madhe për Izraelin, sa David Barnea, drejtori i atëhershëm i Mossadit, udhëtoi personalisht në Budapest gjatë vitit 2024 për t’u takuar me Ahmadinejadin.
Pas takimit, Mossadi dyshohet se e informoi CIA-n amerikane se kishte vendosur kontakte me ish-presidentin iranian.
The New York Times raporton gjithashtu se Izraeli i kishte paguar fshehurazi Ahmadinejadit disa shpenzime banimi dhe udhëtimi, ndërsa operativët izraelitë ishin takuar me të disa herë jashtë Iranit.
Ky pretendim përbën një kthesë të pazakontë, duke pasur parasysh se Ahmadinejadi, gjatë presidencës së tij nga viti 2005 deri më 2013, ishte një nga kundërshtarët më të ashpër të Izraelit.
Ai njihej për retorikën kundër shtetit izraelit, mohimin e Holokaustit dhe përshpejtimin e programit bërthamor të Iranit.
Sulmi izraelit dhe largimi me një Peugeot të zi
Sipas katër zyrtarëve të lartë iranianë, më 28 shkurt një sulm ajror izraelit goditi kompleksin ku banonte Ahmadinejadi në Teheran.
Objektiv i sulmit dyshohet se ishte ndërtesa ku ndodheshin truprojat e tij dhe automjeti i blinduar.
Pas sulmit, në vendngjarje mbërriti një Peugeot i zi, i cili e mori Ahmadinejadin dhe u largua me shpejtësi mes kaosit.
Zyrtarë amerikanë dhe iranianë të njohur me operacionin deklaruan se automjeti drejtohej nga operativë të Mossadit, të cilët e dërguan ish-presidentin në një shtëpi të fshehtë të sigurt brenda Iranit.
Megjithatë, sipas personave të informuar për operacionin, Ahmadinejadi ishte shqetësuar nga mënyra e rrëmujshme dhe dramatike e largimit të tij dhe kishte filluar të zhgënjehej nga plani izraelit për ta rikthyer në pushtet.
Ai u largua nga shtëpia e sigurt në rrethana që ende nuk janë sqaruar.
Nuk u pa për muaj të tërë
Ahmadinejadi nuk u shfaq më në publik nga fundi i shkurtit deri në javën e kaluar, kur mori pjesë shkurtimisht në procesionin mortor të udhëheqësit suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei.
Në pamjet e publikuara nga ceremonia, ai shihej i veshur me një xhaketë të trashë, megjithëse temperatura ishte rreth 32 gradë Celsius, me një maskë kirurgjikale të ulur poshtë mjekrës.
Ai qëndronte me kokën ulur, nuk fliste dhe ishte i rrethuar nga persona që dukeshin si pjesëtarë të forcave të sigurisë.
Dy ish-presidentët e tjerë iranianë, Hassan Rouhani dhe Mohammad Khatami, nuk ishin ftuar dhe nuk u shfaqën në ceremonitë mortore.
Nga kundërshtar i Izraelit në figurë të mundshme për ndryshimin e regjimit
Pas largimit nga presidenca, Ahmadinejadi nisi gradualisht të ndryshonte imazhin e tij politik dhe publik.
Ai e zbuti retorikën kundër Izraelit, filloi të kritikonte shtypjen e protestave nga forcat iraniane të sigurisë dhe akuzonte elitën sunduese për korrupsion financiar.
Ai ndryshoi gjithashtu stilin personal, duke zëvendësuar xhaketën e gjerë karakteristike me kostume të qepura sipas masës, ndërsa filloi të mësonte gjuhën angleze.
Në zyrën e tij në Teheran organizonte takime me qytetarë, dëgjonte ankesat e tyre dhe u dërgonte letra ministrive për t’i ndihmuar me kredi ose çështje administrative.
Megjithëse autoritetet e kishin mënjanuar dhe ia kishin kufizuar lëvizjet, Ahmadinejadi vazhdonte të ishte anëtar i një këshilli të lartë që këshillonte udhëheqësin suprem.
Ambicia për t’u kthyer në pushtet
Abdolreza Davari, ish-këshilltar dhe bashkëpunëtor i afërt i Ahmadinejadit, deklaroi se ish-presidenti nuk do të kishte bashkëpunuar me Izraelin për arsye financiare.
“Ahmadinejadi nuk do ta bënte këtë për para. Ai ka para; ka një rrjet të gjerë ekonomik. Do ta bënte për pushtet. Ai dëshiron të jetë në krye të pushtetit”, tha Davari.
Një person tjetër nga rrethi i tij i ngushtë deklaroi se Ahmadinejadi u kishte folur bashkëpunëtorëve për ambicien që të bëhej udhëheqësi i ardhshëm i Iranit me ndihmën e fuqive të huaja.
Ai ishte zhgënjyer nga sistemi i Republikës Islamike pasi ishte skualifikuar tri herë nga kandidimi në zgjedhjet presidenciale dhe kishte arritur në përfundimin se nuk mund të kthehej në pushtet përderisa sistemi aktual mbetej në fuqi.
Sipas bashkëpunëtorit, Ahmadinejadi druhej se, në rast lufte dhe rrëzimi të regjimit, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli mund të zgjidhnin një figurë opozitare që jetonte jashtë Iranit dhe nuk e njihte vendin.
Ai e shihte veten si një reformator të ngjashëm me ish-presidentin rus Boris Jelcin dhe kishte thënë se, nëse do të vinte në pushtet, Irani do ta njihte Izraelin dhe do t’i normalizonte marrëdhëniet me të përmes Marrëveshjeve të Abrahamit.
Dyshimet e Gardës Revolucionare
Sjellja e Ahmadinejadit kishte filluar të ngjallte dyshime brenda inteligjencës së Gardës Revolucionare.
Dyshimet u shtuan pasi ai i dërgoi letra publike presidentit amerikan Donald Trump në vitin 2017 dhe më vonë princit saudit të kurorës, Mohammed bin Salman.
Pas sulmit izraelit që e largoi përkohësisht Ahmadinejadin nga mbikëqyrja e Gardës, agjencitë iraniane të inteligjencës nisën të hetonin kontaktet dhe lidhjet e tij të mundshme me Izraelin.
Takimet jashtë Iranit
Nuk është e qartë se kur operativët izraelitë tentuan për herë të parë ta rekrutonin Ahmadinejadin.
Zyrtarët iranianë thanë se disa kontakte mund të kenë ndodhur gjatë një udhëtimi të tij në Guatemalë në vitin 2023, ku mori pjesë në një konferencë për mjedisin.
Autoritetet iraniane fillimisht e ndaluan në aeroportin e Teheranit dhe refuzuan ta lejonin të udhëtonte.
Ai organizoi një protestë ulur që zgjati disa orë dhe publikoi fotografi me udhëtarët dhe punonjësit e aeroportit.
Në fund, autoritetet e lejuan të hipte në avion.
Vitin pasues, Ahmadinejadi udhëtoi në Hungari dhe dyshohet se u takua në Budapest me kreun e Mossadit, David Barnea.
Në qershor 2025, vetëm disa ditë para fillimit të luftës, ai u kthye përsëri në Budapest.
Truprojat iraniane raportuan se në të paktën dy raste Ahmadinejadi kishte arritur t’u largohej dhe të zhdukej për disa orë.
Kur e pyetën se ku kishte qenë, ai u tha se ishte takuar me profesorë universiteti.
Gjatë konferencës, Ahmadinejadi mbajti një fjalim në gjuhën angleze për “njerëzimin e përbashkët” dhe “ndryshimin e rendit botëror”.
Ai i dhuroi rektorit Gergely Deli një kopje të veprës “Libri i Mbretërve” të poetit persian Ferdousi, ndërsa rektori i dhuroi emblemën e universitetit.
Plani më i gjerë për rrëzimin e regjimit iranian
Plani për vendosjen e Ahmadinejadit në pushtet raportohet se ishte vetëm një pjesë e një operacioni më të gjerë për ndryshimin e regjimit në Teheran.
Një element tjetër parashikonte armatosjen dhe stërvitjen e forcave opozitare kurde iraniane të vendosura në veri të Irakut.
Ato duhej të hynin në Iranin perëndimor, të merrnin nën kontroll territor dhe më pas të përparonin drejt Teheranit.
Megjithatë, kjo pjesë e planit nuk u realizua.
Tamir Hayman, ish-shef i inteligjencës së ushtrisë izraelite, deklaroi në maj se plani përfshinte një “varg operacionesh speciale, shumë, shumë të veçanta”.
“Dhe Ahmadinejadi ishte pjesë e atij vargu”, tha ai.
Pretendime të rënda, por ende pa konfirmim zyrtar
Investigimi i The New York Times paraqet pretendime jashtëzakonisht të rënda për marrëdhëniet e mundshme ndërmjet Ahmadinejadit dhe inteligjencës izraelite.
Megjithatë, pjesa më e madhe e informacionit mbështetet në burime anonime dhe nuk është konfirmuar publikisht nga Mossadi, autoritetet iraniane ose vetë Ahmadinejadi.
Për këtë arsye, pretendimet se ai ishte rekrutuar si aset i Mossadit, se do të vendosej në krye të Iranit dhe se aktualisht mbahet në arrest shtëpiak duhet të trajtohen si raportime të The New York Times dhe jo si fakte të konfirmuara përfundimisht.
Një titull më i fortë për Facebook mund të jetë: “Operacioni sekret që trondit Iranin: Mossadi tentoi ta sillte Ahmadinejadin në pushtet, ish-presidenti dyshohet se mbahet në arrest shtëpiak”.
