Incidenti i ndodhur në pikën kufitare të Qafë Thanës me tre zyrtarë shqiptarë nga Maqedonia e Veriut ka marrë përmasa politike në Tiranë, Shkup dhe Prishtinë. Në qendër të ngjarjes janë koordinatori i Grupit Parlamentar të VLEN-it, deputeti Bekim Qoku, deputeti Adnan Azizi dhe zëvendëssekretari i përgjithshëm i Qeverisë së Maqedonisë së Veriut, Hasim Murtezani, të cilët pretendojnë se janë mbajtur për rreth një orë në kufirin me Shqipërinë pa sqarim zyrtar.
Sipas deklarimeve të VLEN-it dhe vetë zyrtarëve të saj, ngjarja ndodhi më 8 korrik 2026, në pikën kufitare të Qafë Thanës, gjatë tentimit të tyre për të hyrë në Republikën e Shqipërisë. Tre zyrtarët udhëtonin të pajisur me pasaporta diplomatike, ndërsa me ta ndodhej edhe një person i katërt, shoqërues i delegacionit.
Nga materialet e kryqëzuara del se tre zyrtarët janë mbajtur në pritje për rreth një orë. Sipas VLEN-it, gjatë kësaj kohe nuk u është dhënë asnjë shpjegim zyrtar për arsyen e ndalesës. Pas verifikimeve, atyre u është komunikuar se tre zyrtarët mund të vazhdonin udhëtimin, ndërsa personi i katërt nuk lejohej të hynte në territorin shqiptar. Në shenjë revolte ndaj mënyrës së trajtimit dhe mungesës së sqarimeve, Qoku, Azizi dhe Murtezani vendosën të kthehen në Maqedoninë e Veriut.
Por çështja u bë më e ndërlikuar pas pretendimit të Bekim Qokut se, pasi kishin vendosur të ktheheshin, atyre u ishte komunikuar jozyrtarisht se refuzimi i hyrjes vlente edhe për tre zyrtarët. Sipas Qokut, kjo u është thënë në kabinën ku kishin dorëzuar pasaportat, pas një komunikimi mes policëve kufitarë. Ai tha se deri në atë moment nuk kishin marrë asnjë vendim, dokument apo njoftim zyrtar që të shpjegonte bazën ligjore të veprimit.
Në reagimin e tij publik, Qoku e përshkroi rastin si “situatë absurde” dhe tha se një kalim rutinë kufitar ishte shndërruar në “dramë absurdi”. Ai theksoi se tre përfaqësues institucionalë shqiptarë nga Maqedonia e Veriut ishin lënë të prisnin për më shumë se një orë pa asnjë sqarim. Sipas tij, më pas autoritetet i lejuan të vazhdonin rrugën, por refuzuan hyrjen për njërin prej shoqëruesve që ndodhej në makinën tjetër.
“Të revoltuar nga kjo mënyrë veprimi, vendosëm të kthehemi në Maqedoninë e Veriut”, ishte thelbi i reagimit të Qokut, i cili më pas kërkoi transparencë nga autoritetet shqiptare për të sqaruar nëse ekziston realisht një masë ndalese, kush e ka marrë atë dhe mbi çfarë baze ligjore.
Qoku ngriti edhe dyshimin se ngjarja mund të lidhet me qëndrimet politike dhe mbështetjen publike të protestave në Shqipëri. Sipas tij, nëse arsyeja e ndalesës është mbështetja e protestave paqësore, atëherë kjo do të ishte cenim i rëndë i lirisë së shprehjes dhe i standardeve demokratike. Ai përmendi se edhe eurodeputetë kanë marrë pjesë fizikisht në protestat aktuale në Tiranë, duke e quajtur të pakuptueshme logjikën e ndëshkimit të qytetarëve për qëndrime publike.
Në reagimin e tij, Qoku shkoi më tej duke e vendosur rastin në një kontekst më të gjerë politik dhe kombëtar. Ai tha se Shqipëria duhet të jetë e drejtë, demokratike dhe evropiane, jo një vend ku pushteti përdoret në funksion të autokracisë apo përçarjes së shqiptarëve. Sipas tij, transparenca nuk është vetëm detyrim institucional, por edhe kusht për ruajtjen e besimit mes qytetarëve, institucioneve dhe vetë shqiptarëve.
Me tone të forta reagoi edhe deputeti Adnan Azizi. Në postimin e tij publik, ai falënderoi qytetarët për mesazhet e mbështetjes dhe tha se gjatë viteve të veprimit politik nuk e ka trembur asnjë pushtet apo tiran. “Aq më pak këta të Open Ballkanit”, shkroi Azizi, duke e lidhur rastin edhe me kundërshtitë politike ndaj projektit rajonal “Open Balkan”.
Azizi theksoi se Shqipëria nuk është pronë e askujt dhe se ajo u përket të gjithë shqiptarëve, pavarësisht se kush qeveris në Tiranë. Mesazhi i tij kryesor ishte se pushtetet janë të përkohshme, ndërsa Shqipëria është e përhershme. “Shqipëria mbetet gjithmonë e shqiptarëve”, shkroi deputeti i VLEN-it.
Në disa deklarime të tjera, Azizi e cilësoi situatën si absurde dhe të pakuptimtë. Ai tha se rasti nuk është vetëm goditje ndaj tyre si individë apo si përfaqësues politikë, por edhe ndaj shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut. Sipas tij, zyrtarë nga Shqipëria kanë mbështetur protesta në Maqedoninë e Veriut, por askush nuk është ndaluar, denoncuar apo shpallur “non grata” për shkak të qëndrimeve të tilla. Azizi përdori edhe krahasimin se “as në kohën e Millosheviqit” nuk ndalohej dikush vetëm pse shkonte diku në protestë.
VLEN, si subjekt politik, doli me komunikatë zyrtare ku kërkoi përgjigje nga autoritetet shqiptare. Partia deklaroi se Bekim Qoku, Adnan Azizi dhe Hasim Murtezani janë ndaluar për rreth një orë në Qafë Thanë, ndonëse ishin të pajisur me pasaporta diplomatike. Sipas VLEN-it, atyre u është komunikuar jozyrtarisht se ndaj tyre ekziston një ndalesë hyrjeje, por nuk u është paraqitur asnjë dokument, vendim apo arsyetim ligjor.
VLEN kërkoi nga autoritetet e Republikës së Shqipërisë të informojnë opinionin publik nëse ekziston vërtet një masë e tillë. Nëse po, partia kërkon të dihet kush e ka marrë vendimin, mbi çfarë baze ligjore është mbështetur dhe cilat janë arsyet konkrete për një veprim të tillë ndaj zyrtarëve të zgjedhur dhe përfaqësuesve institucionalë të shqiptarëve nga Maqedonia e Veriut.
Në komunikatën e saj, VLEN theksoi se marrëdhëniet ndërshqiptare duhet të ndërtohen mbi transparencë, respekt institucional dhe komunikim të qartë, jo mbi ndalesa të pashpjeguara dhe procedura që krijojnë dyshime.
Ndërkohë, versioni i palës shqiptare është ndryshe. Burime nga pika kufitare e Qafë Thanës, të cituara nga Euronews Albania, kanë deklaruar se tre zyrtarëve shqiptarë nga Maqedonia e Veriut nuk u është ndaluar hyrja në Shqipëri. Sipas këtij versioni, problemi ka qenë me personin e katërt që udhëtonte me ta, i cili kishte probleme me pasaportën dhe nuk mund të hynte në territorin shqiptar.
Sipas burimeve shqiptare të kufirit dhe migracionit, Qoku, Azizi dhe Murtezani mund të kalonin lirshëm, por kanë zgjedhur të mos e vazhdojnë udhëtimin dhe janë kthyer pas, pasi shoqëruesit të tyre nuk iu lejua hyrja. Ky version e zhvendos thelbin e çështjes nga ndalesa ndaj tre zyrtarëve te problemi me dokumentacionin e personit të katërt.
Pikërisht këtu qëndron edhe paqartësia kryesore e ngjarjes. VLEN dhe zyrtarët e saj pretendojnë se u mbajtën pa sqarime dhe se u është komunikuar jozyrtarisht një ndalesë edhe ndaj tyre. Pala shqiptare, në anën tjetër, mohon ndalesën për tre zyrtarët dhe thotë se ata ishin të lirë të kalonin, ndërsa problemi kishte të bënte vetëm me shoqëruesin e katërt.
Disa raportime mediatike shtuan edhe dyshimin se rasti mund të lidhet me mbështetjen e protestave në Shqipëri, përkatësisht me të ashtuquajturin “Revolucioni Flamingo”. Kjo lëvizje nisi në fund të majit 2026 si protestë kundër ndërhyrjeve në zonën e mbrojtur të Lagunës së Nartës, Zvërnecit dhe projekteve të zhvillimit në ishullin e Sazanit, ndërsa më pas u zgjerua në një lëvizje më të gjerë kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama.
Nga bulevardi “Dëshmorët e Kombit” në Tiranë, organizatorët e protestës denoncuan se disa deputetëve nga Maqedonia e Veriut, që sipas tyre mbështesin tubimin, nuk u është lejuar të vijnë në Shqipëri. Sipas raportimeve nga Tirana, mediat në Maqedoninë e Veriut kishin njoftuar se bëhej fjalë për deputetët Bekim Qoku dhe Adnan Azizi, si dhe Hasim Murtezanin, zyrtar të lartë qeveritar dhe pjesë të VLEN-it. Edhe në këtë version theksohet se tre politikanët janë mbajtur për pak kohë në Qafë Thanë dhe më pas janë lejuar të vazhdojnë, ndërsa problemi ka mbetur te personi tjetër që i shoqëronte.
Reagimet politike nuk munguan as në Shqipëri. Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Demokratike, Flamur Noka, e cilësoi rastin “turp shtetëror dhe antishqiptari”. Ai akuzoi qeverinë shqiptare se po ndëshkon përfaqësues politikë shqiptarë nga Maqedonia e Veriut për shkak të qëndrimeve të tyre politike. Sipas Nokës, ndalimi i përfaqësuesve të shqiptarëve nga RMV tregon panik të qeverisë dhe trajtim të kundërshtarëve politikë.
Deputeti i PD-së, Tomor Alizoti, shprehu solidaritet me Bekim Qokun dhe Adnan Azizin. Ai tha se, nëse mbështetja e protestës “Revolucioni Flamingo” është bërë shkak për ndalim, atëherë kjo është e papranueshme për një shtet demokratik. Alizoti e krahasoi rastin me periudhën e Sllobodan Millosheviçit, duke thënë se shqiptarëve atëherë u mohohej e drejta e lëvizjes për shkak të bindjeve politike. Sipas tij, nëse mbështetja e protestës bëhet shkak për ndalim, atëherë kjo nuk është Shqipëri demokratike, por regjim që frikësohet nga zëri i lirë.
Edhe kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, reagoi ashpër. Ai dënoi sjelljen e Policisë së Shtetit në pikën kufitare ndaj zyrtarëve nga Maqedonia e Veriut, duke e cilësuar trajtimin e tyre si denigrues dhe të papranueshëm. Bardhi tha se asnjë institucion i shtetit shqiptar nuk ka të drejtë të trajtojë në mënyrë të tillë përfaqësuesit legjitimë të shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut.
Sipas Bardhit, veprime të tilla bien ndesh me detyrimet kushtetuese të Republikës së Shqipërisë për të mbrojtur dhe respektuar shqiptarët kudo që jetojnë, si dhe cenojnë frymën e bashkëpunimit dhe respektit që duhet të karakterizojë marrëdhëniet mes dy vendeve. Ai kërkoi që Policia e Shtetit të japë menjëherë sqarim publik dhe transparent për ngjarjen, ndërsa shtoi se çdo veprim i kryer në kundërshtim me ligjin duhet të hetohet dhe përgjegjësit të mbajnë përgjegjësi.
Nga Lëvizja Vetëvendosje në Shqipëri reagoi Arbër Zaimi, i cili e quajti rastin “të çoroditur dhe për të ardhur keq”. Ai u bëri thirrje institucioneve të Shqipërisë që të kërkojnë falje, nëse rezulton se veprimi ka qenë i motivuar politikisht. Zaimi theksoi se Shqipëria është demokraci dhe se preferencat politike të qytetarëve nuk mund të shërbejnë si arsye për ndëshkim. Sipas tij, mbështetja e protestave në rrjetet sociale nuk duhet të jetë shkak për ndalimin e hyrjes së askujt në Shqipëri.
Reagim pati edhe nga Kosova. Analisti Gazmir Raci e cilësoi të papranueshme ndalimin e Bekim Qokut, Adnan Azizit dhe Hasim Murtezanit, nëse arsyeja lidhet me mbështetjen e protestave në Shqipëri. Sipas tij, një veprim i tillë do të ishte thellësisht antidemokratik dhe në kundërshtim me lirinë e shprehjes. Ai tha se Shqipëria duhet të garantojë trajtim të barabartë për të gjithë qytetarët, pavarësisht bindjeve politike.
Në këtë çështje, duhet ndarë qartë ajo që është e konfirmuar nga ajo që mbetet pretendim politik. E konfirmuar nga të gjitha versionet është se tre zyrtarët e VLEN-it janë mbajtur për një kohë në pikën kufitare të Qafë Thanës dhe se personi i katërt që udhëtonte me ta nuk është lejuar të hyjë në Shqipëri. Po ashtu, është e konfirmuar nga vetë deklarimet e tyre se Qoku, Azizi dhe Murtezani janë kthyer pas në shenjë revolte.
Ajo që mbetet e paqartë është nëse ndaj tre zyrtarëve ka ekzistuar realisht ndalesë hyrjeje. VLEN thotë se një gjë e tillë u është komunikuar jozyrtarisht, por pa vendim apo dokument. Pala shqiptare, përmes burimeve të cituara nga Euronews Albania, thotë se tre zyrtarët nuk kanë qenë të ndaluar dhe mund të kalonin, ndërsa problemi ishte vetëm te shoqëruesi i tyre.
Gjithashtu, mbetet e pakonfirmuar zyrtarisht nëse ngjarja lidhet me protestat në Shqipëri. Raportimet se zyrtarët e VLEN-it mund të jenë vendosur në ndonjë “listë të zezë” për shkak të mbështetjes apo përfshirjes në protestat kundër qeverisë Rama janë deri tani dyshime dhe pretendime mediatike-politike, jo fakte të mbështetura me vendim zyrtar të publikuar.
Nga ana politike, megjithatë, incidenti ka prodhuar efekt të menjëhershëm. Ai është interpretuar nga VLEN dhe nga pjesë të opozitës shqiptare si sinjal shqetësues për marrëdhëniet ndërshqiptare dhe për mënyrën se si Tirana zyrtare trajton përfaqësuesit shqiptarë nga Maqedonia e Veriut. Nga ana tjetër, versioni i policisë shqiptare e paraqet ngjarjen si çështje procedurale kufitare të lidhur me një person të katërt, jo si ndalim politik ndaj deputetëve dhe zyrtarëve të VLEN-it.
Burime të Tetova News bëjnë të ditur se më 9 korrik pritet të mbahet mbledhja e kryesisë së VLEN-it, ku mund të diskutohet edhe inicimi i një proteste mbarëkombëtare në Shkup kundër kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama. Nëse kjo ndodh, incidenti i Qafë Thanës mund të kalojë nga një përplasje kufitare dhe procedurale në një krizë më të gjerë politike mes VLEN-it dhe Tiranës zyrtare.
Kronologjikisht, ngjarja mund të përmblidhet kështu: tre zyrtarët e VLEN-it mbërrijnë në Qafë Thanë për të hyrë në Shqipëri; mbahen në pritje për rreth një orë; gjatë verifikimeve del problem me personin e katërt që i shoqëronte; sipas disa burimeve, tre zyrtarëve u lejohet të kalojnë, por ata kthehen në shenjë revolte; sipas Qokut dhe VLEN-it, më pas u komunikohet jozyrtarisht se ndalesa vlente edhe për ta; VLEN kërkon sqarim zyrtar; policia shqiptare, përmes burimeve për Euronews Albania, mohon ndalesën ndaj tre zyrtarëve; rasti pasohet nga reagime të forta politike në Shkup, Tiranë dhe Prishtinë.
Në thelb, Qafë Thana është kthyer në pikën ku përplasen dy versione: versioni i VLEN-it, që flet për ndalim pa shpjegim, mungesë transparence dhe dyshim për motiv politik; dhe versioni i palës shqiptare, që thotë se nuk ka pasur ndalesë për tre zyrtarët, por vetëm problem me dokumentacionin e shoqëruesit të katërt.
Për mbylljen e kësaj çështjeje, përgjigjja zyrtare e institucioneve shqiptare mbetet vendimtare. Pa një dokument, sqarim apo komunikim të plotë publik, incidenti rrezikon të vazhdojë të interpretohet politikisht dhe të ndikojë në marrëdhëniet mes Tiranës, VLEN-it dhe faktorit shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Deri atëherë, ngjarja mbetet një rast i hapur, ku procedura kufitare, protesta politike dhe ndjeshmëritë kombëtare janë ndërthurur në një debat të vetëm.
