Situata politike dhe e sigurisë në Prishtinë është përshkallëzuar gjatë mbrëmjes së 5 tetorit 2026, pasi Kuvendi i Kosovës miratoi vetëm në lexim të parë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, ndërsa nuk u arrit marrëveshja politike që projektligji të procedohej edhe në lexim të dytë.
Protestuesit që prej mëngjesit kishin rrethuar Kuvendin dhe kërkonin përfundimin e procedurës brenda së njëjtës ditë bllokuan daljet e ndërtesës, ndërsa situata u tensionua deri në ndërhyrjen e Policisë së Kosovës me gaz lotsjellës.
Në orën 18:48, Policia nisi përdorimin e gazit lotsjellës në drejtim të protestuesve, me qëllim lirimin e hyrjeve dhe daljeve të Kuvendit dhe mundësimin e largimit të deputetëve.
Protestuesit kishin deklaruar se nuk do t’i lejonin deputetët të largoheshin pa u votuar projektligji edhe në lexim të dytë.
Gjatë përplasjes u shtua numri i forcave policore, ndërsa protestuesit vazhduan përdorimin e mjeteve piroteknike. Në drejtim të rrugës “Agim Ramadani” u vendosën edhe rrethoja metalike dhe u raportua për djegien e shportave të mbeturinave. Në vendngjarje u pa edhe një autoambulancë.
Më herët gjatë ditës, mjete piroteknike të hedhura drejt Kuvendit kishin thyer të paktën një dritare të ndërtesës.
Policia kishte njoftuar gjithashtu se një protestues ishte shoqëruar në stacion policor nën dyshimin se kishte poseduar dhe hedhur mjete piroteknike në drejtim të objekteve shtetërore.
Institucioni policor theksoi se njeh të drejtën për protestë, por kërkoi që demonstruesit të mos dëmtojnë pronën publike dhe të respektojnë ligjin.
Situata mori një kthesë edhe më serioze kur disa protestues penguan fizikisht zyrtarët dhe deputetët që po përpiqeshin të largoheshin.
Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Fahrush Rexhepi, u kap fizikisht nga protestuesit dhe u kthye drejt hapësirës së Kuvendit. Sipas raportimeve nga vendi i ngjarjes, protestuesit e kapën dhe e hodhën përtej rrethojave të Policisë.
Edhe Besnik Bislimi u pengua të largohej nga hapësira e Qeverisë. Ai u kap për krahu nga protestuesit dhe u kthye nën përcjelljen e Policisë, ndërsa më pas ai dhe policët që e shoqëronin u goditën me ujë.
Këto incidente shkaktuan reagime të forta.
Instituti Demokratik i Kosovës paralajmëroi se presioni politik nuk mund të shndërrohet në presion fizik ndaj deputetëve, duke theksuar se asnjë protestues apo organizatë nuk mund të përcaktojë përmes bllokimit se kush hyn apo del nga Kuvendi dhe si duhet të votojë një deputet.
Edhe kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, kërkoi që protesta të mbetej paqësore, duke deklaruar se UÇK-ja dhe vlerat e saj nuk mund të mbrohen përmes dhunës.
91 vota pro në lexim të parë
Kriza nisi pas votimit të paradites.
Kuvendi i Kosovës miratoi në parim, me 91 vota pro, pa asnjë votë kundër dhe pa abstenime, Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar.
Grupi Parlamentar i Lidhjes Demokratike të Kosovës nuk mori pjesë në votim.
Para votimit në Kuvend, projektligji ishte miratuar unanimisht në parim nga Komisioni për Legjislacion, me nëntë vota pro.
Nisma është propozuar nga Partia Demokratike e Kosovës.
Deputeti i PDK-së Përparim Gruda ka argumentuar se ndryshimet synojnë t’i heqin Dhomave të Specializuara një pjesë të juridiksionit të tyre, përkatësisht atë që lidhet me krimet e luftës.
Sipas tij, ndryshimi mund të bëhet pa prekur Kushtetutën dhe pa cenuar detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
Ndër ndryshimet e përmendura në debat është edhe kufizimi i juridiksionit të Speciales dhe ulja e dënimit maksimal nga 25 në 15 vjet. Juristi Anton Nrecaj ka paralajmëruar, megjithatë, se edhe nëse projektligji miratohet në Kuvend, procesi nuk përfundon aty dhe çështja e dekretimit presidencial mbetet juridikisht e rëndësishme.
PDK kërkoi votimin e dytë në orën 17:30
Pas votimit të parë, PDK-ja kërkoi përshpejtimin e procedurës.
Shefi i Grupit Parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, propozoi që amendamentet t’i dërgoheshin Komisionit për Legjislacion deri në orën 14:30, Komisioni ta shqyrtonte projektligjin deri në 15:30, raporti t’i dërgohej Kuvendit deri në orën 17:00 dhe leximi i dytë të zhvillohej në orën 17:30.
Por mocioni procedural nuk u hodh në votim.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, kërkoi që të pritej rezultati i bisedimeve ndërmjet kryeministrit Albin Kurti dhe kryetarit të PDK-së, Bedri Hamza.
Ajo theksoi se vendi ndodhej njëkohësisht përballë afatit për zgjedhjen e presidentit dhe kërkoi një marrëveshje më të gjerë politike.
Takimi Kurti–Hamza përfundon pa marrëveshje
Takimi ndërmjet Kurtit dhe Hamzës nisi rreth orës 16:43 dhe zgjati afro dy orë.
Pas përfundimit të tij nuk u arrit marrëveshje për votimin e projektligjit në lexim të dytë.
Sipas versionit të paraqitur nga PDK-ja, Vetëvendosje e kishte lidhur mbështetjen për votimin e dytë të Ligjit për Specialen me një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit.
PDK-ja e kundërshtoi këtë qasje, duke insistuar se dy proceset duhet të trajtohen ndaras.
Vlora Çitaku deklaroi se ndryshimet në Ligjin për Specialen duhet të votohen “pa asnjë kusht”, ndërsa çështjen e zgjedhjes së presidentit e konsideroi proces tjetër politik.
Nga ana tjetër, Kurti kishte deklaruar më herët gjatë ditës se Kosovës i duheshin edhe ndryshimet në ligj, edhe një president, duke argumentuar se një strategji për Hagën nuk mund të funksionojë pa stabilitet institucional.
Deri në mbrëmje nuk kishte një marrëveshje që do të mundësonte thirrjen e një seance të re për leximin e dytë.
Protestuesit bllokojnë Kuvendin
Ndërsa negociatat politike vazhdonin, situata jashtë Kuvendit po përshkallëzohej.
Protestuesit kishin zënë hyrjet dhe daljet dhe deklaronin se deputetët nuk do të largoheshin pa miratimin e ligjit në lexim të dytë.
Një nga organizatorët, Çlirim Haziri, bëri thirrje për mobilizim të qytetarëve dhe deklaroi se deputetët nuk do të mund të largoheshin pa kaluar mes protestuesve.
Protestuesit lejuan largimin e stafit civil të Kuvendit dhe Qeverisë, por jo të deputetëve.
Situata u përshkallëzua më tej me incidentet ndaj Fahrush Rexhepit dhe Besnik Bislimit.
Zëdhënësi i Qeverisë, Arlind Manxhuka, dhe deputetja Arbërie Nagavci dënuan përdorimin e forcës ndaj Rexhepit.
Nagavci deklaroi se protesta, kritika dhe kërkesa për llogaridhënie janë të drejta demokratike, por se askush nuk ka të drejtë të përdorë forcë fizike ndaj një deputeti.
Policia ndërhyn me gaz lotsjellës
Pas orës 18:45, situata arriti pikën më të tensionuar të ditës.
Policia përdori gaz lotsjellës për të larguar protestuesit nga hyrjet dhe daljet e Kuvendit dhe për të krijuar korridor për deputetët.
Protestuesit vazhduan me mjete piroteknike, ndërsa Policia shtoi praninë e saj.
Pas ndërhyrjes policore, deputetët e Vetëvendosjes arritën të largoheshin nga ndërtesa e Kuvendit. Sipas raportimit në orën 19:25, deputetët e PDK-së vazhdonin të qëndronin brenda.
PDK: Ejani ta votojmë para se të shpërbëhet Kuvendi
Rreth orës 19:16, PDK-ja bëri një tjetër thirrje publike që deputetët të riktheheshin në Kuvend dhe të votonin projektligjin në lexim të dytë.
Arian Tahiri deklaroi se kishte mbetur pak kohë para shpërbërjes së legjislaturës dhe se miratimi i ndryshimeve ishte, sipas tij, përgjegjësi politike dhe kombëtare.
Vlora Çitaku tha se PDK-ja do të vazhdonte të qëndronte në Kuvend dhe të kërkonte votimin pa e lidhur atë me zgjedhjen e presidentit.
Deri në përditësimin e fundit të verifikuar, megjithatë, nuk kishte votim në lexim të dytë.
Dorëheqje në LDK pas qëndrimit për Specialen
Mosvotimi i LDK-së shkaktoi edhe përplasje brenda vetë partisë.
Xhafer Gashi njoftoi dorëheqjen e parevokueshme nga të gjitha pozitat në LDK, duke përfshirë anëtarësinë në Këshillin e Përgjithshëm, Kryesinë dhe postin e kryetarit të degës së LDK-së në Obiliq.
Ai deklaroi se qëndrimi i partisë binte ndesh me ndërgjegjen dhe përgjegjësinë e tij ndaj njerëzve që përfaqëson.
LDK-ja, nga ana tjetër, reagoi ashpër pasi emrat e deputetëve të saj u vendosën nga protestuesit në një listë së bashku me deputetët e Listës Serbe.
Partia e cilësoi këtë si “përpjekje për linçim publik dhe kërcënim politik” dhe deklaroi se nuk do të ndryshojë qëndrimin përmes presionit.
Sipas LDK-së, ndryshimi i një ligji të zakonshëm nuk garanton ndryshimin e vendimeve gjyqësore dhe beteja për aktgjykimet duhet të zhvillohet përmes procedurave juridike të Apelit.
Pretendime për përfshirjen e maturantëve në protestë
Një tjetër zhvillim i ditës ishte reagimi i Ministrisë së Arsimit.
Ministria tha se kishte marrë dëshmi se në grupe prindërish në rrjetet sociale ishin shpërndarë njoftime për pjesëmarrje të detyrueshme të maturantëve në protestë.
Ministria kërkoi nga drejtoritë komunale të arsimit dhe Inspektorati Qendror i Arsimit që të verifikojnë rastet dhe të trajtojnë çdo informacion për presion ndaj nxënësve.
Ky mbetet një pretendim nën verifikim institucional dhe nuk duhet paraqitur si fakt i provuar se nxënësit janë detyruar realisht të marrin pjesë.
Çfarë është konfirmuar deri tani?
Në fund të mbrëmjes së 5 tetorit, situata mund të përmblidhet kështu:
Projektligji për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara është miratuar në lexim të parë me 91 vota pro.
LDK-ja nuk ka marrë pjesë në votim.
Nuk është arritur marrëveshje ndërmjet Vetëvendosjes dhe PDK-së për votimin në lexim të dytë.
Protestuesit kanë bllokuar hyrjet dhe daljet e Kuvendit dhe disa prej tyre kanë përdorur mjete piroteknike.
Të paktën një dritare e Kuvendit është thyer.
Një protestues është shoqëruar nga Policia.
Deputeti Fahrush Rexhepi dhe Besnik Bislimi janë penguar fizikisht nga protestuesit.
Policia ka përdorur gaz lotsjellës për të liruar daljet e Kuvendit.
Deputetët e Vetëvendosjes janë larguar nga ndërtesa, ndërsa PDK-ja ka vazhduar të kërkojë rikthimin e deputetëve për votimin e dytë.
Deri në përditësimin e fundit të verifikuar, projektligji nuk është miratuar në lexim të dytë dhe për këtë arsye procedura parlamentare nuk është përfunduar./TN
