Nga Paul Véronique (Kiev, Ukrainë)
16 nëntor 2026
Në orët e para të mëngjesit të së dielës, 20 shtator, në Moskë, kryeqyteti rus zgjohet nga zhurma karakteristike e qindra dronëve. Ndërsa shfaqen rrezet e para të diellit, kolona të mëdha tymi të zi errësojnë horizontin. Në këtë ditë të fundit të zgjedhjeve parlamentare ruse – të parat që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës – Kievi ka ndërmarrë sulmin e tij ajror më masiv kundër rafinerive të vendit.

Rafineria e Kapotnyas, e cila mbulon e vetme më shumë se një të tretën e nevojave të qytetit, detyrohet ta ndërpresë plotësisht aktivitetin. Për ta vënë sërish në funksion do të nevojiten disa javë riparime. Një sukses për autoritetet ukrainase dhe për Iryna Terekh, të renë që drejton Fire Point, prodhuesin kryesor ukrainas të dronëve dhe raketave.
Nëse emri i kësaj biznesmeneje 34-vjeçare, me karakter të fortë, është ende pak i njohur në Evropë, Vladimir Putin e ka mbajtur mirë mend. Kompania pretendon se prodhon 60% të mjeteve ajrore të përdorura në sulmet kundër rafinerive dhe infrastrukturës kritike ruse. Me fjalë të tjera, ajo është në pararojë të sulmeve ukrainase në Rusi.
PIKAT KRYESORE
- Iryna Terekh, 34 vjeçe, drejton Fire Point, prodhuesin kryesor ukrainas të dronëve dhe raketave.
- Fire Point pretendon se prodhon 60% të mjeteve ajrore që përdoren për sulmet ndaj rafinerive dhe infrastrukturës kritike ruse.
- E themeluar në vitin 2022, kompania ka sot rreth 6.000 punonjës në mbi 80 lokacione dhe prodhon afro 5.000 dronë FP-1 në muaj.
- Raketa lundruese Flamingo (FP-5) ka, sipas kompanisë, rreze veprimi deri në 3.000 kilometra dhe mund të mbajë një ton lëndë shpërthyese.
- Çmimi i një rakete Flamingo është 600.000 dollarë, kundrejt 3,6 milionë dollarëve për një Tomahawk amerikan.
- Fire Point përballet me dyshime për lidhje me një biznesmen të përfshirë në skandal korrupsioni dhe për fryrje të mundshme çmimesh. Kompania i mohon akuzat dhe ndaj saj nuk është ndërmarrë ndjekje penale.
- Terekh synon të testojë sistemin kundërraketor Freyja vitin e ardhshëm dhe të përparojë me zhvillimin e një rakete balistike ukrainase.
«Armët e tyre janë sot të domosdoshme për përpjekjet e luftës», shpjegon Andriy Zagorodnyuk, ish-ministër ukrainas i Mbrojtjes dhe aktualisht drejtues i Centre for Defence Strategies. «Ekspertiza e tyre në inxhinieri dhe prodhim është bërë vendimtare për vendin.»
Nën drejtimin e saj, kompania e re ka përjetuar një ngritje të rrufeshme. E themeluar në vitin 2022 me vetëm një grusht punonjësish, ajo numëron sot rreth 6.000 të punësuar, të shpërndarë në më shumë se 80 lokacione.
Një profil që bie në sy
Me pamjen e saj rinore dhe syzet e holla e të rrumbullakëta, Iryna Terekh dallon dukshëm mes drejtuesve të industrisë së armatimeve. Megjithatë, brenda pak vitesh, ajo është shndërruar në një nga personalitetet më të fuqishme të Ukrainës.
«Ajo është e shkëlqyer, jashtëzakonisht e përfshirë në proceset e prodhimit dhe njeh deri në hollësinë më të vogël çdo komponent të produkteve të saj», e vlerëson Yehor Cherniev, deputet ukrainas dhe nënkryetar i Komisionit për Sigurinë Kombëtare në Radën ukrainase.
Armët e saj e kanë kthyer në një figurë emblematike të rezistencës së një vendi të tërë.
«Më në fund mund t’ua kthejmë goditjet», thotë me krenari Kyrylo, i cili, pas një nate tjetër sulmesh, po shëtit qenin në një rrugë të Kievit. «Për mua, është një arritje e madhe që kemi mundur t’i zhvillojmë vetë të gjitha këto.»
Motoja e kompanisë së Iryna Terekh e përmbledh më së miri këtë frymë: «Quis nisi nos» (në latinisht: «Kush, nëse jo ne?»).
Megjithatë, asgjë nuk e kishte paracaktuar këtë arkitekte me profesion dhe nënë të dy fëmijëve – e cila katër vjet më parë nuk kishte shkelur kurrë në një fabrikë armatimesh – që të merrte drejtimin e njërës prej kompanive më të rëndësishme të industrisë ukrainase të mbrojtjes.
E lindur në vitin 1992 në qytetin rusishtfolës të Kharkivit, ajo zhvendoset në kryeqytet për të studiuar në Universitetin Kombëtar të Ndërtimit dhe Arkitekturës. Më pas, në vitin 2014, themelon një kompani që prodhon mobilie për hapësira publike. Përditshmëria e saj përqendrohet te projektimi i stolave, tavolinave për ambiente të jashtme dhe vazove të mëdha për bimë.
Kthesa ndodh më 24 shkurt 2022.
«Në fillim të pushtimit në shkallë të gjerë, unë dhe njerëzit e mi të afërt u gjendëm në territore të pushtuara nga ushtarët rusë, jo larg Irpinit dhe Buçës», rrëfen ajo në fund të gushtit, gjatë një konference në Ukrainë.
«Pas kësaj përvoje, kuptova se ishte përgjegjësia ime personale të sigurohesha që Ukraina të kishte mjetet dhe kapacitetet e nevojshme për t’u mbrojtur.»
Në atë periudhë, ndërsa përpiqet të largohet me makinë së bashku me familjen, automjeti i saj bie nën zjarrin e ushtarëve rusë të vendosur në periferinë veriore të Kievit.
Më 8 mars, ajo publikon në Instagram gjurmën e goditjes së njërës prej plumbave, të shoqëruar me një premtim:
«Do të bëj absolutisht gjithçka që është në fuqinë time që diçka e tillë të mos ndodhë më kurrë.»
Një muaj më vonë, bota do të zbulonte me tmerr mizoritë e kryera nga rusët në Buça – të paktën 458 civilë të masakruar në rrugë, disa prej tyre me duart e lidhura pas shpine.
Pasi strehohet për disa muaj në Evropë, Iryna Terekh kthehet në Ukrainë. Një mik i saj, biznesmeni Denys Shtilerman, i propozon t’i bashkohet Fire Point, kompanisë së re që sapo kishte themeluar për të projektuar dronë me rreze të gjatë veprimi.
Ajo i bashkohet kësaj sipërmarrjeje në fillim të vitit 2023, në postin e drejtoreshës së prodhimit.
Po atë vit, kompania arrin të realizojë fluturimin e një prototipi. Një vit më vonë, Fire Point prezanton dronin e saj të parë me rreze të gjatë veprimi, FP-1.
Edhe pse rudimentar, ky mjet e përmbush në mënyrë të përkryer misionin e tij: t’i sigurojë Ukrainës aftësinë për të goditur objektiva thellë në territorin kundërshtar, me kosto të ulët.
Sot kompania prodhon gati 5.000 dronë FP-1 në muaj.
«Pas çdo nate të mundimshme, gjatë së cilës Rusia godet qytetet tona, miliona ukrainas mbeten me një zemërim të brendshëm që nuk gjen rrugëdalje», shpjegon Iryna Terekh në Instagram, në fillim të gushtit.
«Ndryshe nga shumë njerëz, unë kam privilegjin të mos e mbaj këtë barrë brenda vetes: puna ime më mundëson çdo ditë t’ia kthej mesazhin dërguesit.»
Flamingo, simboli i kompanisë
Për të përmbushur misionin e saj, Terekh, e cila merr postin e drejtoreshës së përgjithshme në vitin 2026, i përkushtohet një projekti shumë më ambicioz: FP-5, i njohur më mirë me emrin «Flamingo», një raketë lundruese 100% ukrainase.
E prezantuar në vitin 2025, kjo raketë, emri i së cilës vjen nga ngjyra rozë që kishin ekzemplarët e parë, shndërrohet shpejt në simbolin përfaqësues të kompanisë.
Sipas Fire Point, ajo është në gjendje të godasë objektiva deri në 3.000 kilometra largësi dhe mund të transportojë një ton lëndë shpërthyese.
E gjithë kjo me një çmim që sfidon çdo konkurrencë: 600.000 dollarë për një raketë, kundrejt 3,6 milionë dollarëve për një raketë amerikane Tomahawk.
Iryna Terekh e ka shndërruar këtë në argumentin e saj më të fortë të shitjes.
E pritur si një yll gjatë panairit të madh të mbrojtjes Eurosatory, në Villepinte, qershorin e kaluar, ajo kishte ekspozuar në stendën e saj një model me përmasa reale të raketës, mbi të cilin ishte vendosur… një lodër pelushi në formën e një flamingoje rozë.
Kompania e shfrytëzoi gjithashtu këtë ngjarje për të shpërndarë materiale promocionale: ngjitëse me mbishkrimin «FP means Fuck Putin», që do të thotë «FP do të thotë: Q***u, Putin», ose «Love at first strike» («Dashuri që në goditjen e parë»), një lojë fjalësh me shprehjen angleze «love at first sight» («Dashuri me shikim të parë»).
«Edhe pse mund të befasojë, komunikimi i saj është i jashtëzakonshëm», thotë një oficer i lartë francez.
«Kompania arrin të shfrytëzojë shumë elemente të kulturës popullore përmes një numri fenomenal videosh dhe memesh [shënim i redaksisë: përmbajtje të ripërpunuara me qëllim humoristik].»
Ironia është bërë tashmë shenjë dalluese e kompanisë.
Në rrjetet e saj sociale mund të shihet një video parodike e lojës së betejës detare, ku dronët ukrainas godasin anije mallrash ruse në Detin e Zi, përpara se të shfaqet mesazhi «Russia game over» («Rusi, loja mbaroi»).
Pamje të tjera tregojnë një raketë Flamingo duke fluturuar mes një tufe flamingosh rozë, ose Iryna Terekh duke bërë joga mbi njërën prej raketave të saj.
Por aksionet e saj të komunikimit nuk kufizohen vetëm në internet.
Natën e 19 qershorit, ndërsa drejtuesit e kompanisë ndodhen në Paris, mbishkrimi «Fire Point», i shoqëruar me një zemër, projektohet me lazer mbi ambasadën ruse.
Ngjyra e gjelbër e ndriçimit është një referencë ndaj ngjyrës së sistemeve të shënjestrimit të dronëve të saj FP-2…
«Kompania jonë i frikëson shumë rusët»
Megjithatë, në Ukrainë, kjo histori suksesi ngre edhe pikëpyetje.
Bashkëthemeluesi i grupit, Denys Shtilerman, është dyshuar veçanërisht për lidhje me biznesmenin Tymur Mindich, i cili ndodhet në arrati pas një skandali korrupsioni.
Byroja Kombëtare Kundër Korrupsionit po heton gjithashtu një rritje të mundshme artificiale të çmimeve në kontratat e lidhura me Ministrinë e Mbrojtjes.
Deri më sot, ndaj kompanisë nuk është ndërmarrë asnjë ndjekje penale. Ajo i mohon kategorikisht akuzat, të cilat, sipas saj, synojnë «të shkatërrojnë reputacionin e saj».
«Nuk ka asnjë kuptim të kërkosh sekrete aty ku nuk ka të tilla», kishte deklaruar Iryna Terekh për Kyiv Independent, duke i hedhur poshtë dyshimet.
Polemikat nuk duket se e pengojnë ritmin e saj të vrullshëm.
Në qershorin e kaluar, ajo nënshkroi një memorandum mirëkuptimi me grupin gjerman Hensoldt, për të projektuar një sistem mbrojtjeje kundër raketave balistike, të quajtur Freyja.
Dy muaj më vonë, ajo njoftoi se kishte arritur të përfshinte në këtë projekt rreth 12 emra të mëdhenj të industrisë evropiane të mbrojtjes, mes tyre Thales, Saab dhe Leonardo.
Cilat janë arsyet e suksesit të saj?
«Që një kompani e mbrojtjes të funksionojë mirë në kohë lufte, drejtori i saj i përgjithshëm nuk ka nevojë domosdoshmërisht të jetë një inxhinier i mirë», përmbledh një burim ushtarak.
«Mbi të gjitha, ai duhet të ketë aftësi të jashtëzakonshme organizative dhe të jetë në gjendje të tërheqë investime.»
Drejtoresha e përgjithshme synon edhe më larg: ajo shpreson të mund ta testojë sistemin e ri kundërraketor vitin e ardhshëm, ndërsa njëkohësisht të përparojë në zhvillimin e raketës së saj balistike – një armë kundër së cilës Moska nuk disponon një kundërmasë efektive.
Brenda ekipeve të saj, besimi është i palëkundur.
«Ne e dimë se kompania jonë i frikëson shumë rusët», thotë duke buzëqeshur një punonjës rreth të njëzetave, i cili i është bashkuar kompanisë kohët e fundit.
«Kam vetëm një mesazh për Putinin: ne jemi më afër teje sesa e imagjinon.»/L’Express.fr






























