Nga Enola Richet – L’Express
Skandali i spiunazhit që ka përfshirë Nvidia-n po i ndërlikon diskutimet mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara për inteligjencën artificiale (IA), në një kohë kur Donald Trump dhe Xi Jinping pritet të takohen më 18 dhe 19 nëntor për të nisur negociatat rreth kësaj çështjeje, e cila shqetëson së tepërmi komunitetin ndërkombëtar.
PIKAT KRYESORE
- Skandali i dyshuar i spiunazhit që ka përfshirë Nvidia-n mund të ndërlikojë negociatat mes SHBA-së dhe Kinës për inteligjencën artificiale.
- Donald Trump dhe Xi Jinping pritet të takohen më 18 dhe 19 nëntor për të diskutuar sigurinë e IA-së.
- Jensen Huang dha dorëheqjen më 12 nëntor, pas zbulimit të një lidhjeje me një grua të dyshuar për spiunazh në shërbim të Pekinit.
- Disa ligjvënës demokratë kërkojnë pezullimin e menjëhershëm të eksporteve të çipave të avancuar drejt Kinës, ndërsa Pekini mohon akuzat.
- Dy vendet synojnë të përcaktojnë në Shenzhen hollësitë e një linje komunikimi emergjent për krizat e lidhura me inteligjencën artificiale.
- Sipas zyrtarëve amerikanë të cituar nga AP, Trump nuk planifikon ta diskutojë drejtpërdrejt skandalin me Xi Jinpingun.
- Rivaliteti teknologjik mes Uashingtonit dhe Pekinit e bën shumë pak të mundshme një marrëveshje gjithëpërfshirëse për sigurinë e IA-së.
Më 12 nëntor, Jensen Huang, drejtuesi i gjigantit amerikan të gjysmëpërçuesve Nvidia, dha dorëheqjen pas zbulimit të një lidhjeje jashtëmartesore mes tij dhe një gruaje që dyshohet nga autoritetet amerikane se kryente veprimtari spiunazhi në shërbim të Pekinit. Sipas agjencisë Associated Press (AP), ajo dyshohet se është përpjekur të ndikojë te Nvidia për t’i lehtësuar Kinës qasjen në çipat më të avancuar që prodhon kompania.
Kina denoncon një «instrumentalizim» tregtar të çështjes
Kjo çështje ka rindezur papritur tensionet tregtare mes Uashingtonit dhe Pekinit, të cilët, për më tepër, janë përfshirë në një garë për epërsi botërore në fushën e inteligjencës artificiale.
Prej vitesh, Shtetet e Bashkuara kanë kufizuar eksportin drejt Kinës të gjysmëpërçuesve të tyre më të fuqishëm, të cilët janë të domosdoshëm për ndërtimin dhe zhvillimin e modeleve gjithnjë e më të avancuara të inteligjencës artificiale. Megjithatë, që nga janari 2026, Donald Trump i kishte zbutur këto kufizime, duke lejuar veçanërisht shitjen e disa çipave H200 të kompanisë Nvidia.
Por ky skandal u jep argumente të reja mbështetësve të ashpërsimit të këtyre kufizimeve. Sipas AP-së, disa ligjvënës demokratë kanë kërkuar madje këtë javë pezullimin e menjëhershëm të eksporteve të këtyre çipave të avancuar drejt Kinës.
Për Pekinin, i cili mohon çdo përfshirje në këtë përpjekje të dyshuar spiunazhi, e gjithë çështja është sajuar për t’u përdorur si instrument.
«Shtetet e Bashkuara duhet të ndalojnë së sajuari histori për të ashtuquajturit ‘spiunë kinezë’ për të justifikuar kufizimet teknologjike», deklaroi me tone të ashpra të enjten zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze.
Diskutimet për inteligjencën artificiale
Ky përshkallëzim i tensioneve vjen në një moment të papërshtatshëm për Kinën, pasi të dyja vendet ndodheshin pikërisht në procesin e forcimit të bashkëpunimit të tyre në fushën e sigurisë së inteligjencës artificiale.
Në shtator, Donald Trump dhe Xi Jinping kishin rënë dakord për krijimin e një linje komunikimi emergjent mes Uashingtonit dhe Pekinit, në rast të një krize të lidhur me inteligjencën artificiale.
Sipas informacioneve të France 24, hollësitë e funksionimit të kësaj linje emergjente pritet të përcaktohen pikërisht gjatë takimit të tyre në Shenzhen, këtë javë.
Qëllimi është të parashikohen dhe të parandalohen më mirë incidentet dhe rreziqet që lidhen me autonominë gjithnjë e më të madhe të inteligjencës artificiale, si edhe devijimet e mundshme të përdorimit të saj, të cilat shqetësojnë specialistët në mbarë botën: sulmet kibernetike, përdorimet ushtarake apo edhe humbja e kontrollit njerëzor mbi këto modele.
Por, sipas disa ekspertëve, skandali Nvidia mund t’i ndërlikojë ndjeshëm diskutimet, nëse Pekini i konsideron kufizimet amerikane ndaj gjysmëpërçuesve si fyese ose si një çështje të pandashme nga tema e negociatave.
Ekspertë të tjerë, përkundrazi, vlerësojnë se kjo çështje nuk i ka tronditur mjaftueshëm dy udhëheqësit për të ndikuar në marrëdhëniet e tyre personale apo për të mbizotëruar diskutimet rreth inteligjencës artificiale.
Zyrtarë amerikanë i kanë thënë gjithashtu AP-së se Donald Trump nuk planifikon ta trajtojë drejtpërdrejt këtë çështje me Xi Jinpingun.
Sidoqoftë, rivaliteti teknologjik mes Uashingtonit dhe Pekinit e bën shumë pak të mundshëm arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse për sigurinë e inteligjencës artificiale, e cila, në mënyrë ideale, do të ndërtohej sipas të njëjtit model si një traktat për kontrollin e armatimeve, pavarësisht të gjitha shqetësimeve të përbashkëta të dy vendeve./L’Express.fr






























