Më shumë se gjysma e polakëve e shohin zhvillimin e inteligjencës artificiale me shqetësim. Frika lidhet jo vetëm me ndikimin e mjeteve të reja në tregun e punës apo me sigurinë e informacionit, por edhe me një skenar shumë më serioz, në të cilin sistemet e avancuara mund t’i shpëtojnë kontrollit të njeriut.
Inteligjenca artificiale hap para nesh mundësi të mëdha, duke revolucionarizuar mjekësinë, shkencën dhe jetën e përditshme, si dhe duke automatizuar procese të ndërlikuara. Në të njëjtën kohë, zhvillimi i saj i vrullshëm sjell kërcënime serioze, si rreziku i humbjes së vendeve të punës, dezinformimi dhe cenimi i privatësisë së të dhënave.
Plot 58,5 për qind e të anketuarve mendojnë se IA-ja përbën kërcënim për njerëzimin, tregon sondazhi më i fundit i SW Research për rp.pl. Mendim të kundërt kanë 24,7 për qind e të anketuarve, ndërsa 16,7 për qind nuk janë në gjendje ta vlerësojnë qartë rrezikun.
Kjo do të thotë se kundërshtarët e një vizioni kaq pesimist mbeten dukshëm në pakicë, ndonëse vetë rezultati nuk tregon se për çfarë kërcënimesh konkrete kanë menduar të anketuarit.
Të rinjtë polakë kanë veçanërisht frikë nga IA-ja
Shqetësimin më të madh e shprehin personat e moshës 25 deri në 34 vjeç. Në këtë grup, plot 65 për qind e të anketuarve e perceptojnë inteligjencën artificiale si një kërcënim të mundshëm. Ky është brezi që, nga njëra anë, i përdor intensivisht teknologjitë e reja dhe, nga ana tjetër, mund ta ndiejë veçanërisht fort ndikimin e tyre mbi punësimin.
Mjetet e IA-së gjenerative tashmë janë në gjendje të marrin përsipër një pjesë të detyrave që kryhen nga punonjësit e zyrave, programuesit, analistët, dizajnerët grafikë apo krijuesit e përmbajtjes. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht zhdukje masive të profesioneve të tëra, por mund të çojë në ndryshimin e fushës së përgjegjësive, uljen e kërkesës për disa aftësi dhe rritjen e presionit për rikualifikim profesional.
Një nivel relativisht i lartë shqetësimi u regjistrua gjithashtu në qytetet me deri në 20 mijë banorë, ku 62 për qind e të anketuarve dhanë përgjigje pohuese. Një nga shpjegimet e mundshme mund të jetë frika se përfitimet ekonomike nga zhvillimi i IA-së do të përqendrohen kryesisht te kompanitë më të mëdha dhe qendrat teknologjike, ndërsa kostot e ndryshimeve në tregun e punës do të ndihen më gjerësisht. Megjithatë, sondazhi nuk tregon arsyet e përgjigjeve të të anketuarve, ndaj lidhje të tilla duhet të trajtohen si hipoteza dhe jo si përfundime të nxjerra nga sondazhi.
Kërcënim ekzistencial apo rreziqe më të prekshme?
Diskutimi për IA-në përfshin dy nivele kërcënimesh. I pari lidhet me probleme që tashmë vërehen ose që mund të shfaqen në të ardhmen e afërt. Ndër to janë dezinformimi, regjistrimet e rreme realiste, automatizimi i sulmeve kibernetike, cenimi i privatësisë, vendimet e gabuara të algoritmeve dhe përforcimi i paragjykimeve të pranishme në të dhëna. Depoja e rreziqeve e administruar nga MIT AI Risk Initiative i ndan kërcënimet e lidhura me IA-në në shtatë fusha dhe 24 kategori më të hollësishme, mes tyre edhe ato që lidhen me informacionin e rremë ose çorientues.
Niveli i dytë është rreziku ekzistencial, domethënë mundësia që një IA e ardhshme, shumë më e avancuar, të fitojë aftësi që njerëzit nuk do të jenë në gjendje t’i kontrollojnë në mënyrë efektive. Shkencëtarë dhe përfaqësues të kompanive teknologjike kanë nënshkruar një deklaratë të Center for AI Safety, sipas së cilës kufizimi i rrezikut të zhdukjes së njerëzimit të lidhur me IA-në duhet të bëhet një përparësi globale, në të njëjtën mënyrë si parandalimi i pandemive dhe i luftës bërthamore. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se ekziston një konsensus shkencor se një skenar i tillë do të ndodhë patjetër. Debati ka të bëjë si me probabilitetin e një katastrofe, ashtu edhe me pyetjen nëse theksimi i skenarëve ekstremë nuk e zhvendos vëmendjen nga problemet që ekzistojnë tashmë sot.
Donald Trump kohët e fundit ka vënë theksin kryesisht te rivaliteti strategjik i Shteteve të Bashkuara me Kinën. Një qasje e tillë e ilustron mirë dilemën e qeverive dhe biznesit: rregulloret tepër kufizuese mund ta ngadalësojnë inovacionin, ndërsa masat shumë të dobëta mbrojtëse rrisin rrezikun e gabimeve dhe abuzimeve me kosto të lartë.
Rezultatet e sondazhit sugjerojnë se pranueshmëria shoqërore e zhvillimit të IA-së do të varet jo vetëm nga aftësitë e saj, por edhe nga fakti nëse shtetet dhe kompanitë do të arrijnë t’i bindin qytetarët se janë në gjendje ta përdorin këtë teknologji në mënyrë të sigurt dhe të përgjegjshme./Business Insider Polska
