Sanksionet e Bashkimit Evropian ndaj Rusisë karakterizohen nga interesa të veçanta kombëtare, boshllëqe dhe përjashtime. Greqia, për shembull, sipas kritikëve, po e vë nën presion bllokun për të vazhduar transportin e gazit natyror të lëngshëm.
Nga Knut Krohn
Rusia, natyrisht, e sheh veten si viktimë. Britania e Madhe “ka zgjedhur me vetëdije përshkallëzimin” e konfliktit, deklaroi të hënën në mbrëmje një zëdhënës i ambasadës ruse në Londër, duke komentuar njoftimet se ushtria ukrainase kishte përdorur dronë britanikë për sulme ndaj objektivave ushtarake në territorin rus. Kërcënimi i Moskës pasoi në të njëjtën fjali: Britania e Madhe do të paguajë një “çmim” për “mbështetjen e aparatit terrorist të Kievit”.
Për të shtuar pasigurinë në Evropë, Kremlini tashmë flet hapur për akte sabotimi në Perëndim. Pas incidentit me dronë në aeroportin e Leipzigut, ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov kërcënoi: “Ne do t’i ashpërsojmë ndjeshëm metodat tona për të shkatërruar gjithçka që nga Perëndimi ushqen makinën e luftës së Kievit. Dhe këtë tashmë po e bëjmë.”
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, paralajmëroi në një intervistë për gazetën “Welt” se incidente të tilla do të bëhen më të shpeshta “nëse reagojmë shumë dobët ndaj tyre”. Politikania estoneze e konsideron dobësinë në raport me Rusinë si një ftesë për agresion dhe thekson, jo për herë të parë, se Evropa duhet të japë përgjigje të qarta përballë zgjerimit të kërcënimeve hibride.
Prandaj Kallas po ushtron presion edhe për masa të tjera ndëshkuese të BE-së kundër Kremlinit. Në vjeshtë, ajo synon të paraqesë vetë “listën më të gjerë të sanksioneve që nga fillimi i luftës” dhe të shtojë në të edhe më shumë individë, kompani dhe organizata ruse. Në intervistë, Kallas i cilësoi si sukses 21 paketat e deritanishme të sanksioneve të miratuara që nga fillimi i luftës në shkurt të vitit 2022.
Megjithatë, krahas rritjes së numrit të paketave, po shtohen edhe dyshimet për efektivitetin e tyre. Njëkohësisht, po dalin gjithnjë e më qartë në pah mosmarrëveshjet brenda BE-së. Kjo lidhet edhe me faktin se, pas largimit të bllokuesit të përhershëm dhe mikut të Putinit, Viktor Orbán, shtetet individuale nuk mund të fshihen më pas kryeministrit hungarez.
Kështu, eurodeputetja Marie-Agnes Strack-Zimmermann, pas miratimit të paketës, shkroi në platformën X se prej kohësh është bërë e qartë se “egoizmat kombëtare të disa shteteve anëtare” po pengojnë reagime të ashpra ndaj Rusisë.
Politikania e FDP-së e përshkruan me mjaft saktësi realitetin. Në paketën e 21-të, Greqia, për të mbrojtur kompanitë vendase të transportit detar, bllokoi një ndalim të transportit të gazit natyror të lëngshëm rus.
Gjermania dhe Portugalia kundërshtuan kufizimet për importin e merlucit të Alaskës dhe merlucit nga Rusia – Berlini druhet për furnizimin me shkopinj peshku. Edhe kreu i Kishës Ortodokse Ruse, Patriarku Kirill, për momentin nuk do të sanksionohet, kryesisht për shkak të presionit të Bullgarisë.
Strack-Zimmermann e krahason çdo raund sanksionesh me një “pazar përjashtimesh”, dhe as këtu nuk është shumë larg së vërtetës. Për hartimin e paketave vihen në lëvizje një numër i madh nëpunësish.
Rruga e gjatë drejt sanksioneve
Edhe përpara se Komisioni Evropian të paraqesë një propozim për masa ndëshkuese në një fushë të caktuar, në bisedime me ambasadorët e 27 shteteve anëtare testohen vijat e kuqe të secilit vend. Pasi kjo fazë përfundon, masat individuale u dërgohen ministrive përkatëse kombëtare, të cilat shqyrtojnë ndikimin që ato mund të kenë mbi ekonominë vendase.
Më pas, shqetësimet diskutohen në grupet përkatëse të punës të Këshillit. Rastet më të vështira përfundojnë edhe në Komitetin e Përfaqësuesve të Përhershëm të shteteve anëtare. Pas këtij procesi kompleks dhe të gjatë, këshillat e ministrave duhet ende ta miratojnë vendimin unanimisht.
Ky proces shpjegon pse masat ndëshkuese shpesh zbuten gjithnjë e më shumë gjatë negociatave.
Edhe në Bruksel po kuptohet se BE-ja, me këtë mënyrë veprimi, po e dëmton vetveten. Për këtë arsye po shqyrtohen mënyra të tjera veprimi në të ardhmen. Në vend që të miratohen paketa të tëra sanksionesh, në fusha të caktuara mund të vendosen masa ndëshkuese të synuara sapo të sigurohet mbështetja e nevojshme, bëjnë të ditur diplomatë.
Në këtë mënyrë synohet të parandalohet që një shtet i vetëm të bllokojë një paketë të tërë vetëm sepse kundërshton një masë të veçantë ndëshkuese.
Megjithatë, për eksperten e mbrojtjes Strack-Zimmermann, edhe kjo nuk mjafton. Ajo kërkon në përgjithësi heqjen e parimit të unanimitetit në fusha kyçe të Bashkimit Evropian. Vetëm kështu, sipas saj, mund të forcohet aftësia e BE-së për të vepruar.
Përndryshe, jo vetëm në mosmarrëveshjet rreth paketave të sanksioneve, por në çdo vendim të rëndësishëm, gjithçka do të mbetet “viktimë e emëruesit më të vogël të përbashkët”./tagesspiegel
