Presidenti Trump ka vendosur një rregull të ri për partnerët e Amerikës: nëse e kundërshtoni në një front, pasojat do t’ju ndjekin edhe në frontin tjetër.
Pse ka rëndësi: Trump e ka kaluar mandatin e tij të dytë duke goditur aleatët e SHBA-së, duke poshtëruar udhëheqësit e tyre dhe duke përdorur marrëdhënie sigurie të ndërtuara prej dekadash për të larë hesapet personale dhe politike.
Lufta me Iranin vetëm sa i ka forcuar këto prirje: Trump po zemërohet gjithnjë e më shumë me aleatët që qëndruan jashtë konfliktit — dhe po i ndëshkon ndërsa vetë përpiqet t’i japë fund luftës.
Fokusi: Koreja e Jugut — e cila jo shumë kohë më parë u përshkrua nga sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth si një “aleat model” — është viktima më e fundit dhe më befasuese e fushatës hakmarrëse të Trumpit.
Të dielën, Trump urdhëroi Pentagonin që t’i “zvogëlojë ndjeshëm” stërvitjet e përvitshme ushtarake Ulchi Freedom Shield, duke përmendur si arsye koston e tyre dhe “marrëdhënien shumë të mirë” që ai thotë se ka me udhëheqësin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un.
Stërvitjet e përbashkëta kanë shërbyer për gjysmë shekulli si një nga shtyllat e arkitekturës së frenimit që lidh Uashingtonin dhe Seulin përballë një Koreje të Veriut të armatosur me armë bërthamore.
Trump shkroi në njoftimin e tij në Truth Social se “kohët e fundit e pyeta presidentin e Koresë së Jugut nëse do të donin të bashkoheshin me ne në çarmatimin bërthamor të Republikës Islamike të Iranit dhe ata thanë: ‘Jo, faleminderit!’”
“Ne nuk mund të sillemi përreth duke i mbrojtur të gjitha këto vende, sidomos kur ato nuk janë aty për të na ndihmuar ne”, u tha ai gazetarëve të hënën.
Pamja më e gjerë: Prej vitesh, Evropa ka mbajtur barrën kryesore të sulmeve të Trumpit ndaj aleancave amerikane. Ndërsa lufta me Iranin i ka thelluar këto çarje transatlantike, fushata e tij e presionit ka marrë një formë më sistematike.
Bloomberg raporton se Pentagoni u ka dërguar aleatëve të NATO-s një pyetësor që shqyrton besnikërinë e tyre ndaj politikës së jashtme të Trumpit, ndërkohë që administrata po vlerëson se ku duhet t’i mbajë — ose nga ku duhet t’i tërheqë — trupat amerikane.
Pyetësori përfshin çështje që shkojnë nga mbështetja për operacionet amerikane dhe qasja në baza ushtarake, deri te blerjet e armëve. Pyetja më e drejtpërdrejtë është nëse secili vend ka “treguar përputhje” me qasjen e administratës Trump ndaj politikës së jashtme.
Mes rreshtave: Aleatët që janë larguar nga ky qëndrim i nënshtruar tashmë kanë paguar një çmim.
Pentagoni ndërmori në maj hapa për të tërhequr rreth 5.000 trupa nga Gjermania, pasi kancelari Friedrich Merz kritikoi ashpër dhe publikisht strategjinë e Trumpit ndaj Iranit.
Trump kërcënoi se do të ndërpriste të gjithë tregtinë me Spanjën pasi Madridi refuzoi t’u jepte forcave amerikane qasje në baza për sulmet kundër Iranit. Disa javë më vonë, Reuters raportoi se një zyrtar i Pentagonit kishte hedhur idenë që Spanja madje të pezullohej nga NATO-ja.
Madje edhe Omani — ndërmjetësi kryesor që po përpiqet të negociojë një marrëveshje për Ngushticën e Hormuzit — është tani në shënjestër të Trumpit.
Të hënën, ai kërcënoi se do ta “bombardonte deri në shkatërrim” partnerin shumëvjeçar të SHBA-së nëse Omani “pengon” arritjen e një marrëveshjeje me Iranin.
Pamja e përgjithshme: E njëjta luftë që po ushqen zemërimin e Trumpit ndaj aleatëve amerikanë po nxjerr gjithashtu në pah kufijtë e fuqisë ushtarake amerikane.
Afati 60-ditor që Trump dhe Irani kishin përcaktuar për arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare paqeje përfundoi të hënën pa marrëveshje — dhe të dyja palët janë tani edhe më larg njëra-tjetrës sesa kur nënshkruan memorandumin e mirëkuptimit në qershor.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një simbol këmbëngulës i këtij ngërçi, pas muajsh presioni ushtarak dhe ekonomik nga SHBA-ja, edhe pse Trump këmbëngul se rruga ujore është “e hapur” dhe se mund të bëhet territor i Shteteve të Bashkuara.
Në mes të tensioneve në rritje, Marina amerikane po tërheq aeroplanmbajtësen USS George Washington nga Paqësori perëndimor për të zëvendësuar USS Abraham Lincoln, e cila ka qëndruar për një kohë të gjatë në dislokim. Kjo do ta lërë përkohësisht Azinë pa një aeroplanmbajtëse amerikane.
Çfarë po thonë: “Presidenti Trump ia ka dalë ta bëjë Amerikën sërish të respektuar dhe rezultatet flasin vetë — nëntë luftëra kanë përfunduar, pengjet janë liruar nga Gaza, marrëveshjet tregtare janë më të drejta dhe tani Irani do të pengohet që të zotërojë ndonjëherë armë bërthamore”, tha në një deklaratë zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly.
“Në të njëjtën kohë, presidenti nuk do të lejojë kurrë që Shtetet e Bashkuara të trajtohen në mënyrë të padrejtë dhe po korrigjon gabimet e grumbulluara gjatë dekadave nga paraardhësit e tij, duke siguruar që të gjitha marrëdhëniet tona diplomatike të jenë reciproke.”
Përfundimi: Trump po i mëson partnerët e Amerikës të përgatiten për një botë në të cilën Uashingtoni mund të mos jetë aty kur ata të kenë nevojë për të.
Kjo u jep aleatëve çdo arsye që të krijojnë alternativa dhe të zvogëlojnë varësinë nga Shtetet e Bashkuara — dhe, gradualisht, gërryen rrjetin e marrëdhënieve që për breza të tërë ka shumëfishuar fuqinë amerikane./Axios
