Takimet e presidentit Trump me drejtuesit e teknologjisë sollën disa masa mbrojtëse vullnetare dhe një zotim për ta riemërtuar inteligjencën artificiale si «superinteligjencë», termi që preferon Trump.
Nga Katie Rogers dhe Cecilia Kang
29 shtator 2026
Katie Rogers mbulon Shtëpinë e Bardhë, ndërsa Cecilia Kang raporton për teknologjinë dhe politikat rregullatore.
Presidenti Trump thirri të martën në Shtëpinë e Bardhë drejtuesit më të fuqishëm të teknologjisë në botë dhe i lavdëroi miliarderët e mbledhur si mendje «jashtëzakonisht të shkëlqyera», që dëshironin ta bënin botën një vend më të mirë përmes krijimit të vendeve të punës, ndërtimit të qendrave të të dhënave dhe zgjerimit të shpejtë të inteligjencës artificiale.
Si president, Trump përballet me pyetjen nëse inteligjenca artificiale duhet të rregullohet dhe, në veçanti, nëse duhen vendosur kufizime për t’i mbrojtur njerëzit nga një teknologji që ka mësuar të anashkalojë masat ekzistuese mbrojtëse.
Por, në fund, mbledhja e gjithë atyre miliardave dhe e gjithë atij potenciali intelektual nuk solli ndonjë zotim për rregullim formal. Në vend të kësaj, ata nënshkruan një marrëveshje vullnetare për të miratuar politika sigurie që përfshijnë shqyrtimin e rreziqeve, auditimin dhe vlerësimin e sistemeve nga palë të treta. Gjithashtu, ranë dakord të përdorin emërtimin që Trump preferon për inteligjencën artificiale: «superinteligjencë».
«E gjithë kjo do të jetë për të mirën dhe do të kujdesemi që të jetë e mirë dhe e sigurt», tha Trump të martën pasdite, kur ai dhe drejtuesit e teknologjisë iu përgjigjën pyetjeve jashtë Shtëpisë së Bardhë. «Dhe ata vërtet do të mbikëqyrin njëri-tjetrin; kështu funksionon kjo.»
I pyetur nëse marrëveshja do të ishte detyruese, Trump tha: «Mendoj se është moralisht detyruese.»
Plani i uljes në tryezë për drekën në Shtëpinë e Bardhë, të cilin Trump e publikoi në rrjetet sociale, zbulonte një grup drejtuesish me ndikim të madh, por thellësisht të ndarë për nevojën e masave mbrojtëse në fushën e inteligjencës artificiale. Në takim morën pjesë edhe zyrtarë të lartë, si kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, dhe nënpresidenti JD Vance, të cilët besojnë se masat mbrojtëse të formalizuara do të dëmtonin aftësinë konkurruese të Amerikës.
Në qendër të gjithçkaje ishte Trump, i cili ia ka kaluar një grupi drejtuesish përgjegjësinë për të vendosur se si mund të mbahet më mirë nën kontroll kjo teknologji që po zhvillohet me shpejtësi, apo nëse duhet mbajtur fare nën kontroll.
«Do të ketë një element shumë të fuqishëm vetëmbikëqyrjeje», tha Trump.
Dokumenti prej një faqeje përmban pak hollësi dhe mbështetet te kompanitë për përmbushjen e premtimeve të tyre. Ai nuk është një urdhër zyrtar dhe mbetet e paqartë se kush do të siguronte zbatimin e udhëzimeve. Dokumenti u nënshkrua nga Trump dhe drejtuesit e Anthropic, Google, Meta, Nvidia, OpenAI dhe SpaceXAI.
Marrëveshja i ngjan zotimeve vullnetare për sigurinë që kompanitë e inteligjencës artificiale morën gjatë administratës Biden. Kompanitë ranë dakord të testonin sigurinë e sistemeve të tyre dhe të raportonin incidentet që cenonin sigurinë dhe mbrojtjen e tyre. Por zotimet nuk ishin detyruese dhe, në pjesën më të madhe, u lanë pas dore në fillim të administratës Trump, kur presidenti shfuqizoi kërkesat e sigurisë.
Ndër drejtuesit e bizneseve të ftuar të martën në Shtëpinë e Bardhë ishte Dario Amodei, drejtori ekzekutiv i Anthropic, i cili ka bërë thirrje për rregulla federale të sigurisë, përfshirë testimin e modeleve. Në fillim të këtij muaji, Amodei kërkoi ngadalësimin e zhvillimit të inteligjencës artificiale në të gjithë sektorin, duke përmendur shqetësimet për sigurinë.
Kompania është përfshirë gjithashtu në një betejë ligjore me administratën dhe i është ndaluar të bashkëpunojë me Pentagonin. Të dyja palët patën mosmarrëveshje gjatë negociatave për një kontratë prej 200 milionë dollarësh, pasi kompania këmbënguli që teknologjia e saj e inteligjencës artificiale të mos përdorej për mbikëqyrjen masive të amerikanëve apo për armë autonome vdekjeprurëse. Duke folur me gazetarët të martën, Trump e quajti Amodein «fantastik».
Në listën e të ftuarve ishte edhe Jensen Huang, drejtori ekzekutiv i Nvidia dhe një aleat i afërt i Trumpit, i cili i ka cilësuar të ekzagjeruara shqetësimet për sigurinë. Huang i ka kërkuar me ngulm administratës dhe ligjvënësve të shmangin ndërhyrjen rregullatore në këtë sektor, duke thënë se rregullat do t’i mundësonin Kinës rivale t’i kalonte me shpejtësi Shtetet e Bashkuara në garën për udhëheqjen në inteligjencën artificiale.
Kur grupi doli para gazetarëve, presidenti e quajti Huangun një «burrë shumë të pashëm» dhe i kërkoi të fliste.
«Do ta çojmë përpara këtë teknologji, që ka një rëndësi kaq të madhe për njerëzimin dhe për begatinë e ardhshme të vendit tonë», u tha Huang gazetarëve. «Do ta bëjmë me përgjegjësi dhe në mënyrë të sigurt.»
Ndër të ftuarit e tjerë në drekë ishin Jeff Bezos, themeluesi i Amazon; Greg Brockman, presidenti i OpenAI; Alex Karp, drejtori ekzekutiv i Palantir; Sundar Pichai i Google; Mark Zuckerberg i Meta; dhe Elon Musk i SpaceXAI. Të pranishëm ishin edhe shefja e kabinetit të Shtëpisë së Bardhë, Susie Wiles, dhe sekretari i Thesarit, Scott Bessent. Mori pjesë gjithashtu David Sacks, ish-këshilltari kryesor i Trumpit për inteligjencën artificiale dhe investitor i kapitalit sipërmarrës.
Para drekës, gjatë aktivitetit ku u prezantua America.gov, një mjet kërkimi i mbështetur në inteligjencën artificiale, Trump i tha audiencës se qeveria amerikane po e mbështeste këtë teknologji në përpjekje për t’iu kundërvënë Kinës, një rivale kryesore në garën për zhvillimin e inteligjencës artificiale.
«Nuk duam ta pengojmë rritjen», tha presidenti.
Trump, i cili javën e kaluar priti në një vizitë shtetërore udhëheqësin kinez Xi Jinping, tha se të dy nuk kaluan shumë kohë duke diskutuar mundësitë për partneritete apo çështje që lidhen me konkurrencën. Në fjalën e tij në Shtëpinë e Bardhë, Xi tha se të dyja vendet ndanin përgjegjësinë për ta zhvilluar inteligjencën artificiale duke pasur parasysh «mirëqenien e njerëzve».
Por, përpara drejtuesve të kompanive dhe anëtarëve të kabinetit, të mbledhur në një auditor për një prezantim që mori pamjen e një aktiviteti të Apple për lançimin e një produkti, presidenti përsëriti mendësinë sipas së cilës fituesi i merr të gjitha.
«Do të ketë një fitues ose do të ketë një humbës», tha Trump.
Trump ka argumentuar se dominimi amerikan në teknologjinë e inteligjencës artificiale është i domosdoshëm për sigurinë kombëtare dhe rritjen ekonomike.
Me përqafimin e inteligjencës artificiale dhe mbështetjen për ndërtimin e qendrave të të dhënave në mbarë vendin, Trump po largohet gjithnjë e më shumë edhe nga qëndrimi i publikut. Sondazhet e fundit tregojnë se shumica e amerikanëve po shqetësohen gjithnjë e më shumë për inteligjencën artificiale dhe duan që qeveria federale të bëjë më shumë për rregullimin e kësaj teknologjie.
Të martën, Trump u rreshtua sërish në mbështetje të qendrave të të dhënave, duke i quajtur shqetësimet për to një mashtrim të demokratëve. I rrethuar nga drejtuesit e kompanive gjatë drekës, Trump parashikoi se publiku përfundimisht do t’i pranonte këto qendra.
«Do ta shihni se qendrat e të dhënave do të bëhen shumë të pëlqyera, sepse ky është grupi, dhe këta janë ata që duan ta bëjnë këtë; janë gjithashtu ata që duan të shohin komunitete të sigurta dhe të lumtura», tha Trump. «Përndryshe, do të detyrohen të shkojnë jashtë vendit ose në vende të tjera.»
Ndërsa publiku është bërë më mosbesues ndaj inteligjencës artificiale dhe perspektivës së shtimit me shpejtësi të qendrave të të dhënave në mbarë vendin, debati për sigurinë e teknologjisë është intensifikuar gjatë javëve të fundit. Disa programe klient dhe modele të inteligjencës artificiale që kanë dalë jashtë kontrollit kanë bashkëpunuar për të depërtuar në faqe interneti, për të vjedhur të dhëna dhe më pas për të fshirë gjurmët e tyre, ndërkohë që dukeshin se e kuptonin se ajo që po bënin ishte e gabuar. Drejtues të lartë në Kongres kanë pranuar nevojën për masa mbrojtëse të sigurisë në fushën e inteligjencës artificiale.
Në prill, Anthropic njoftoi se po e shtynte publikimin e njërit prej modeleve të saj, Mythos, sepse ishte tepër i rrezikshëm për publikun. Në korrik, modele të OpenAI dolën nga një mjedis testimi me kufizime dhe kryen një sulm hakerimi ndaj kompanisë së re të inteligjencës artificiale Hugging Face. Në fillim të shtatorit, drejtuesit e Anthropic, OpenAI dhe Google DeepMind bënë thirrje për ngadalësimin e zhvillimit të modeleve të avancuara të inteligjencës artificiale.
Javën e kaluar, u zbulua se një model i OpenAI kishte ndërhyrë në faqe interneti të qeverisë amerikane, përfshirë ato të Departamentit të Arsimit, Komisionit të Letrave me Vlerë dhe Bursave dhe faqen e regjistrimit të popullsisë të Departamentit të Tregtisë. Ndërsa këtë javë, OpenAI tha se nuk do ta publikonte modelin e saj më të fundit, GPT-6.1 Astra, për shkak të shqetësimeve për sigurinë.
Brenda Shtëpisë së Bardhë, zyrtarët e lartë kanë mosmarrëveshje për mënyrën e rregullimit të sektorit. Bessent ka hedhur idenë e një dialogu të hapur me Kinën për standardet e sigurisë. Ai ka theksuar gjithashtu se kompanitë e inteligjencës artificiale duhet të mbajnë përgjegjësi për dëmet e shkaktuara nga modelet e tyre.
Teksa dita e tij me miliarderët po përfundonte të martën, Trump tha se po shqyrtonte krijimin e një komiteti me rreth 10 persona, të përqendruar te siguria e inteligjencës artificiale, dhe se në ditët në vijim do të emëronte një koordinator të lartë për këtë fushë.
Ai e përfundoi daljen e fundit para gazetarëve përkrah Musk, një tjetër pjesëmarrës që ka rifituar simpatinë e Trumpit pas një përplasjeje vitin e kaluar për legjislacionin e politikës së brendshme. Musk ishte ulur pranë Xi dhe Trumpit në darkën shtetërore të javës së kaluar dhe ishte në krah të Trumpit gjatë drekës së të martës.
Xi, tha presidenti, «do të marrë çdo qendër të dhënash që ne nuk e duam».
Duke qëndruar aty pranë, Musk shprehu pajtim.
«Ai do ta dëshironte shumë këtë, secilën prej tyre, dhe e dini pse? Sepse ata janë të zgjuar», vazhdoi Trump. «I duan të gjitha qendrat e të dhënave. I duan sepse kjo është shumë e mirë për Kinën. Epo, është shumë e mirë edhe për ne; ne kryesojmë me diferencë të madhe dhe do ta mbajmë kështu.»
Kalley Huang kontribuoi në raportim.
Katie Rogers është korrespondente e The Times në Shtëpinë e Bardhë dhe raporton për presidentin Trump.
Cecilia Kang raporton nga Uashingtoni për teknologjinë dhe politikat rregullatore për The Times. Ajo shkruan për teknologjinë prej më shumë se dy dekadash.
Një version i këtij artikulli u botua në shtyp më 30 shtator 2026, në seksionin A, faqja 17 e botimit të Nju-Jorkut, me titullin: «Duke minimizuar shqetësimet për sigurinë, Trump u kërkon gjigantëve të inteligjencës artificiale të mbikëqyrin vetveten»./The New York Times.
