Vdekja e sportistit dhe trajnerit 32-vjeçar Kristian Josip Periš ka tronditur Kroacinë: Dyshohet se u mbyt me jastëk dhe u godit ndërsa ishte i lidhur në shtratin e spitalit psikiatrik, katër teknikë mjekësorë nën hetim për vrasje të rëndë

Sportisti dhe trajneri 32-vjeçar ndërroi jetë më 21 tetor 2026, disa orë pasi u shtrua në Klinikën Psikiatrike „Sveti Ivan“ në Zagreb. Pamjet e kamerave të sigurisë dokumentojnë përdorimin e forcës ndaj tij gjatë kufizimit fizik, përfshirë mbajtjen e një jastëku mbi fytyrë për disa minuta. Katër teknikë mjekësorë po hetohen për vrasje të rëndë, ndërsa inspektimi shëndetësor ka konstatuar shkelje të protokolleve dhe parregullsi në dokumentacion. Hetuesit po shqyrtojnë edhe veprimet e personelit tjetër dhe dyshimet për fshehjen e ngjarjes. Drejtoresha dhe drejtues të tjerë kanë dhënë dorëheqjen, kurse familja kërkon përgjegjësi dhe reforma ligjore.

Vdekja e Kristian Josip Perišit, 32 vjeç, më 21 tetor 2026, në Klinikën e Psikiatrisë „Sveti Ivan“, në lagjen Jankomir të Zagrebit, është shndërruar në një nga çështjet më të rënda penale dhe institucionale të javëve të fundit në Kroaci.

Rasti, që fillimisht iu paraqit familjarëve si një vdekje e lidhur me ndalimin e funksionit të zemrës, mori një drejtim krejt tjetër pas sigurimit të regjistrimeve të kamerave të sigurisë. Sipas dokumenteve hetimore të publikuara nga mediat kroate, pamjet tregojnë se ndaj Perišit, i cili ndodhej pjesërisht i lidhur në shtratin e spitalit, është ushtruar forcë e konsiderueshme fizike, përfshirë goditje, presion me gjunjë mbi trup dhe mbulimin e fytyrës me jastëk.

Katër teknikë mjekësorë janë nën hetim për vrasje të rëndë të një personi veçanërisht të cenueshëm, ndërsa gjykata ka caktuar ndaj tyre paraburgim hetimor njëmujor.

Hetimi nuk është përfunduar. Prokuroria po mbledh të dhëna për veprimet e personave të tjerë që ishin të pranishëm, ndërkohë që janë ngritur dyshime edhe për dokumentacionin mjekësor, reagimin e drejtuesve të spitalit dhe vonesat në njoftimin e institucioneve kompetente.

Inspektorati Shëndetësor ka konfirmuar parregullsi në dokumentimin e masave të kufizimit fizik dhe mosrespektim të protokollit gjatë ndërhyrjes ndaj pacientit.

Zhvillimet shkaktuan dorëheqjen e drejtoreshës Majda Grah, zëvendëses së saj, ndihmësit të drejtoreshës përgjegjës për infermierinë dhe katër anëtarëve të Këshillit Drejtues, përfshirë kryetarin Mirando Mrsić.

Më 13 nëntor, drejtimi i përkohshëm i klinikës iu besua Lidija Hrastić-Novak, ndërsa familja e Perišit publikoi pesë kërkesa për ndryshime në mbrojtjen e pacientëve psikiatrikë dhe paralajmëroi një tubim përkujtimor për 21 nëntor.

Kush ishte Kristian Josip Periš?

Kristian Josip Periš lindi më 1 maj 1994 në Split. Ai ishte ish-përfaqësues i Kroacisë në atletikë, i diplomuar në kineziologji dhe trajner sportiv.

Familja e tij u shpërngul në Zagreb në vitin 2007. Në vitin 2013, Kristiani iu bashkua Klubit Atletik Agram, ku garoi, me ndërprerje, deri në vitin 2021.

Ai u dallua në disiplinat e hedhjes së gjyles dhe diskut, duke përfaqësuar Kroacinë edhe në gara ndërkombëtare, përfshirë Kampionatin Botëror të Atletikës për të rinj.

Gjatë karrierës fitoi tituj kombëtarë në kategoritë e moshave të reja dhe medalje në kampionatet kroate për të rritur.

Rekordi i tij personal në hedhjen e diskut ishte 49,15 metra, i arritur në vitin 2021 në Karlovac, sipas Federatës Kroate të Atletikës.

Pas përfundimit të karrierës në atletikë, ai vazhdoi të merrej me sport si trajner, veçanërisht në mundjen e krahut dhe në disiplinën për personat me aftësi të kufizuara.

Një pjesë të konsiderueshme të veprimtarisë së tij ia kushtoi punës me fëmijët dhe personat me aftësi të kufizuara, duke u përpjekur t’u krijonte mundësi për përfshirje në aktivitetet sportive.

Miqtë dhe familjarët e thërrisnin Kiki, ndërsa në familje njihej edhe si CJ.

Periš ishte shfaqur gjithashtu në programin televiziv muzikor „Superstar“ të RTL-së, në vitin 2023.

Në prill 2026, gjatë emisionit „Nova vizura“ të Universitetit të Zagrebit, ai kishte shprehur një bindje që familja e tij e ka kthyer tashmë në moton e tubimit përkujtimor:

„Nëse mundesh, duhet ta bësh për ata që nuk munden.“

Më 13 nëntor, familjarët publikuan një koleksion me 18 fotografi nga jeta e Kristianit, ku ai shfaqet në aktivitete sportive, gjatë punës si trajner dhe në momente personale.

Familja ka bërë të ditur gjithashtu se Kristiani dhe e fejuara e tij prisnin një fëmijë. Sipas deklarimeve të familjarëve për mediat kroate, e fejuara e humbi shtatzëninë pas vdekjes së tij.

21 tetor: Nga kërkesa për ndihmë mjekësore te shtrimi në spital

Më 21 tetor 2026, familjarët e Kristianit kërkuan ndihmë pasi u shqetësuan për gjendjen e tij psikike.

Sipas deklarimeve të familjes, ai kishte shfaqur shqetësim të madh dhe mendime frike, ndaj kishin vlerësuar se kishte nevojë për ndihmë profesionale.

Në disa raportime fillestare u përmend ora 14:00 si koha e kontaktimit të shërbimeve emergjente. Megjithatë, dokumentacioni zyrtar i Inspektoratit Shëndetësor përcakton se Periš u transportua në urgjencën e Klinikës „Sveti Ivan“ në orën 13:36, i shoqëruar nga ambulanca dhe policia.

Kjo është ora më e saktë e dokumentuar për mbërritjen e tij në klinikë.

Sipas familjarëve, Kristiani kishte pranuar të transportohej për të marrë ndihmë. Ata kanë kundërshtuar përshkrimet sipas të cilave ai ishte vazhdimisht agresiv.

Nga ana tjetër, në raportet e spitalit përshkruhet një gjendje e rënduar psikike, me shqetësim, mosbashkëpunim dhe sjellje kërcënuese gjatë disa fazave të pranimit.

Drejtuesit e klinikës kanë pretenduar se personeli ishte përballur me një situatë të vështirë dhe kishte kërkuar ndihmën e policisë.

Në dokumentacion përmendet edhe pretendimi se Periš kishte pasur me vete një mjet metalik për goditje me grusht dhe një pajisje për forcimin e kapjes së dorës, të cilat thuhet se i kishte dorëzuar gjatë pranimit.

Këto pretendime të spitalit duhet të dallohen nga konstatimet e policisë dhe nuk përbëjnë, në vetvete, justifikim për përdorimin e forcës jashtë protokolleve mjekësore.

Raportimet që e lidhnin shtrimin e tij me trajtimin e varësisë nga droga nuk janë mbështetur nga të dhënat e mëvonshme të shqyrtuara.

Periš u vendos në repartin e psikiatrisë integruese për meshkuj.

Dy ndërhyrjet e policisë: Çfarë tregojnë shënimet zyrtare?

Gjatë pasdites së 21 tetorit, policia ndërhyri dy herë në klinikë.

Ndërhyrja e parë, ora 15:23. Sipas shënimeve policore të siguruara nga gazetarja e Index, Ana Raić, policët biseduan me mjeken kujdestare dhe e gjetën Perišin të ulur në një stol.

Në atë moment, sipas dokumentacionit, ai nuk po bënte rezistencë dhe nuk shfaqte shenja agresiviteti.

Ndërhyrja e dytë, rreth orës 17:00. Kur policët u kthyen në klinikë, e gjetën pacientin të lidhur në shtrat, të trullosur dhe të çorientuar.

Sipas shënimeve policore, mjekja u tha se pacienti ishte kufizuar fizikisht, se nuk kishte nevojë për ndihmë të mëtejshme policore dhe se në atë moment nuk po kërcënonte personelin.

Këto të dhëna ndryshojnë nga përshkrimi i drejtoreshës Majda Grah, e cila një ditë pas vdekjes së pacientit i dërgoi policisë një shkresë ankimore.

Në letrën e 22 tetorit, Grah kritikoi veprimet e punonjësve të Stacioneve Policore II dhe VII të Zagrebit, duke pretenduar se ata nuk e kishin ndihmuar personelin gjatë pranimit të pacientit dhe kishin refuzuar të merrnin pjesë në sigurimin e situatës.

Ajo kërkoi sqarime për veprimet e policëve, përfshirë mosangazhimin e një njësie të ndërhyrjes.

Megjithatë, dy versionet nuk përshkruajnë domosdoshmërisht të njëjtat momente: drejtoresha flet për sjelljen gjatë pranimit, ndërsa shënimet policore për gjendjen në të cilën policët e gjetën pacientin gjatë ndërhyrjeve të tyre.

Për këtë arsye, mbetet për t’u përcaktuar se çfarë ndodhi në secilën fazë, çfarë ndihme u kërkua dhe nëse policia i përmbushi detyrimet e saj.

Ministri i Brendshëm kroat, Davor Božinović, ka deklaruar se policia vepron në bazë të ligjit dhe kushteve të përcaktuara për ndërhyrje.

Mbrëmja fatale: Çfarë tregojnë regjistrimet e dhomës 11A?

Prova kryesore e hetimit është regjistrimi i kamerës së sigurisë në dhomën 11A, ku ndodhej Periš.

Sipas dokumenteve hetimore të publikuara nga Index.hr dhe përshkrimeve të Jutarnji list, ndërhyrja vendimtare ndodhi rreth orës 20:00.

Në atë kohë, pacienti ndodhej pjesërisht i kufizuar fizikisht në shtratin e spitalit me rripa.

Sipas përshkrimit të prokurorisë, Periš ishte në gjendje të rënduar psikike dhe përpiqej të lirohej nga kufizimet dhe të ngrihej.

Katër teknikët mjekësorë dyshohen se, gjatë përpjekjes për ta mbajtur të kufizuar, përdorën forcë në kundërshtim me rregullat e profesionit dhe detyrimin për kujdes ndaj pacientit.

Dokumentet hetimore përshkruajnë ushtrimin e presionit me duar dhe gjunjë mbi kokën, qafën, kraharorin dhe barkun e pacientit, si dhe goditje me grushte dhe bërryla.

Sipas dyshimit të bazuar të prokurorisë, dy prej teknikëve i shtypën një jastëk mbi fytyrë dhe qafë, duke penguar frymëmarrjen e tij.

Në regjistrim, sipas raportimeve, shihet njëri nga teknikët duke vendosur jastëkun mbi kokën e pacientit, ndërsa një tjetër ushtron presion me gju mbi të.

Periš përpiqet të lëvizë, por mbahet i shtypur në shtrat.

Raportimet për kohëzgjatjen e kësaj ndërhyrjeje ndryshojnë pak. Disa burime përmendin rreth shtatë minuta e gjysmë të mbulimit të fytyrës me jastëk, ndërsa të tjera flasin për rreth tetë minuta. Regjistrimi i përshkruar në dokumentet hetimore zgjat pak më shumë se tetë minuta.

Për këtë arsye, kohëzgjatja duhet trajtuar si e përafërt, derisa të përcaktohet saktësisht përmes ekspertizës së plotë të videos.

Në dokumentet e hetimit përshkruhen edhe veprime që dyshohet se vazhduan pasi Periš kishte pushuar së rezistuari.

Gjatë ndërhyrjes u administruan edhe barna. Lloji, dozat, koha e saktë e administrimit dhe ndikimi i tyre i mundshëm mbi gjendjen e pacientit duhet të vlerësohen së bashku me dokumentacionin e trajtimit dhe ekspertizat toksikologjike.

Pas ndërhyrjes, personeli vërejti se Periš nuk po reagonte.

Sipas përshkrimeve të publikuara, rreth orës 20:12 filluan përpjekjet për reanimim.

Inspektorati Shëndetësor konfirmon se gjatë masave shtesë të kufizimit fizik dhe administrimit të terapisë, të cilat nuk u zbatuan në përputhje me protokollin, pacienti pësoi arrest kardiak.

Reanimimi u fillua nga personeli i klinikës dhe më pas u vazhdua nga shërbimi i urgjencës mjekësore jashtëspitalore.

Pavarësisht përpjekjeve, vdekja e Kristian Josip Perišit u konstatua zyrtarisht në orën 21:26, më 21 tetor 2026.

Kjo është ora zyrtare e konstatimit të vdekjes, jo domosdoshmërisht momenti i saktë kur u shkaktua dëmtimi fatal.

Katër teknikët nën hetim për vrasje të rëndë

Më 8 nëntor, Prokuroria e Qarkut në Zagreb nxori vendimin për hapjen e hetimit penal ndaj katër teknikëve mjekësorë.

Sipas dokumenteve hetimore të publikuara nga Index.hr, të dyshuarit janë:

Matija Vragović, i lindur në vitin 1994; Noa Hrenar, i lindur në vitin 2004; Mladen Lončar, i lindur në vitin 1974; dhe Ivan Brlić, i lindur në vitin 1998.

Ata dyshohen për vrasje të rëndë të një personi veçanërisht të cenueshëm.

Sipas përshkrimit të dyshimit penal, dy prej tyre lidhen me shtypjen e jastëkut mbi fytyrën dhe qafën e pacientit, tre me goditjet në kokë dhe dy me mbajtjen e duarve dhe ushtrimin e presionit në bark. Këto veprime mund të kenë ndodhur njëkohësisht, ndërsa shkalla e pjesëmarrjes individuale është objekt i hetimit.

Prokuroria dyshon se personat e përfshirë kanë pranuar mundësinë që veprimet e tyre të shkaktonin vdekjen e pacientit.

Gjatë marrjes në pyetje, tre prej të dyshuarve shfrytëzuan të drejtën për të heshtur, ndërsa njëri paraqiti mbrojtjen e tij.

Gjykata caktoi paraburgim hetimor njëmujor ndaj të katërtve.

Spitali ndërpreu marrëdhëniet e punës me ta përmes largimit të jashtëzakonshëm.

Asnjë nga katër të dyshuarit nuk është shpallur fajtor me vendim gjyqësor përfundimtar. Vendimi për hapjen e hetimit dhe masa e paraburgimit nuk janë të barasvlershme me një aktgjykim dënues.

Autopsia: Thyerje të shumta të brinjëve, dëmtime në trup dhe edemë e trurit

Pas vdekjes, trupi i Kristian Josip Perišit u dërgua për autopsi në Institutin e Mjekësisë Ligjore dhe Kriminalistikës në Šalata të Zagrebit.

Rezultatet paraprake, të cituara nga mediat kroate dhe dokumentacioni hetimor, evidentuan një numër të konsiderueshëm dëmtimesh.

Në fytyrë dhe në pjesë të tjera të trupit u konstatuan hematoma, mavijosje, gërvishtje të lëkurës dhe gjurmë shpimesh nga gjilpërat mjekësore.

Sipas të dhënave të publikuara nga Telegram.hr, u identifikuan thyerje të brinjëve të tretë, të pestë dhe të gjashtë në anën e djathtë, si dhe të brinjëve nga e katërta deri tek e nënta në anën e majtë.

U evidentua gjithashtu thyerja e kockës së kraharorit, si dhe edemë pulmonare dhe cerebrale, përkatësisht grumbullim lëngjesh në mushkëri dhe ënjtje e trurit.

Këto janë konstatime të rëndësishme mjekoligjore. Megjithatë, jo çdo dëmtim i evidentuar në autopsi mund t’i atribuohet automatikisht ndërhyrjes së dyshuar të dhunshme.

Për shembull, disa thyerje të brinjëve ose të kockës së kraharorit mund të ndodhin edhe gjatë masazhit kardiak në procesin e reanimimit. Për këtë arsye kërkohet ekspertizë që të përcaktojë kohën, mekanizmin dhe shkakun e secilit dëmtim.

Po ashtu, prania e edemës në mushkëri dhe tru nuk përcakton vetvetiu shkakun themelor të vdekjes.

Deri më 13 nëntor 2026, rezultati përfundimtar mjekoligjor nuk ishte publikuar si i përfunduar.

Ekspertizat shtesë duhet të sqarojnë nëse dhe në çfarë mase presioni fizik, pengimi i frymëmarrjes, dëmtimet trupore, barnat e administruara ose faktorë të tjerë kanë kontribuar në vdekjen e Perišit.

Kush e përcaktoi se kishte vdekur nga pamjaftueshmëria e zemrës?

Një nga kundërthëniet që ka ngritur familja lidhet me shpjegimin fillestar që mori në spital.

Sipas familjarëve, atyre iu tha se Kristiani kishte vdekur nga pamjaftueshmëria e zemrës.

Kjo ngjalli dyshime, pasi ai kishte qenë sportist dhe familjarët pretendonin se nuk kishte pasur probleme të mëparshme serioze shëndetësore që mund ta shpjegonin një vdekje të tillë.

Pas publikimit të regjistrimeve të kamerave, u shtrua pyetja se kush e kishte nënshkruar dokumentacionin për shkakun e vdekjes dhe mbi çfarë baze ishte dhënë ky shpjegim.

Inspektorati Shëndetësor ka konfirmuar se Periš pësoi arrest kardiak gjatë ndërhyrjes në spital. Por arresti kardiak është ndalimi i funksionit të zemrës dhe nuk shpjegon domosdoshmërisht mekanizmin ose shkakun fillestar që e shkaktoi atë.

Pikërisht ky dallim është vendimtar për hetimin.

Konstatimi se pacienti pësoi arrest kardiak nuk e përjashton mundësinë që arresti të jetë shkaktuar nga faktorë të jashtëm. Nëse ekziston një lidhje e tillë shkakësore, ajo duhet të përcaktohet nga ekspertët mjekoligjorë.

Kundërthënia për intubimin dhe pajisjen i-gel

Hetuesit po përballen edhe me një tjetër mospërputhje në informacionet e dhëna pas vdekjes.

Sipas familjes, kur kërkuan shpjegime për dëmtimet në fytyrë dhe qafë, si dhe për praninë e gjakut në fytyrën e Kristianit, një mjeke e spitalit përmendi intubimin si shpjegim të mundshëm.

Por 24sata dhe Jutarnji list raportojnë se procedura e intubimit nuk figuron në dokumentacionin zyrtar të shqyrtuar.

Në vend të saj përmendet përdorimi i një pajisjeje të quajtur i-gel, e cila shërben për sigurimin e rrugëve të frymëmarrjes gjatë reanimimit.

i-gel është një pajisje supraglotike që mundëson ventilimin e pacientit pa vendosjen e një tubi endotrakeal në trake.

Ajo mund të shkaktojë dëmtime të kufizuara të indeve në rrethana të caktuara, por përdorimi i saj nuk shpjegon automatikisht të gjitha dëmtimet e vërejtura në fytyrë dhe qafë.

Nga ana tjetër, në përshkrimin e regjistrimeve të kamerave përmendet ushtrimi i presionit fizik mbi qafën e pacientit.

Këto të dhëna kanë hapur pyetje për saktësinë e dokumentacionit dhe për shpjegimet që iu dhanë familjes.

Nuk është konfirmuar se dokumentacioni është falsifikuar, por hetuesit po shqyrtojnë mundësinë e regjistrimit të të dhënave të pavërteta ose të paplota.

Një tjetër element është raportimi i 24sata se, kur trupi u dërgua për autopsi, në përshkrimin e rrethanave të vdekjes nuk ishte përmendur dhuna fizike.

Duhet të përcaktohet kush i përgatiti dhe nënshkroi këto dokumente, çfarë informacioni kishte në dispozicion dhe nëse mungesat ishin rezultat i gabimeve, mosnjohjes së fakteve apo një veprimi të qëllimshëm.

Familja ngriti dyshime që më 22 tetor

Sipas deklarimeve të familjarëve, ata nuk u informuan menjëherë nga spitali për vdekjen e Kristianit, por e morën vesh pasi kërkuan vetë informacion për gjendjen e tij.

Raportimet e 24sata e vendosin njoftimin e familjes rreth orës 22:40 të 21 tetorit.

Familjarët pretendojnë se fillimisht nuk u lejuan ta shihnin trupin dhe se këtë mundësi e patën vetëm ditën pasuese.

Kur e panë, vërejtën dëmtime në fytyrë, kokë dhe qafë, të cilat, sipas tyre, nuk ekzistonin përpara shtrimit në spital.

Këto dëmtime, së bashku me shpjegimet e marra nga personeli, bënë që familja të dyshonte se rrethanat e vdekjes nuk ishin sqaruar plotësisht.

Sipas 24sata, motrat e Perišit u paraqitën në polici më 22 tetor, por policia përpiloi një shënim zyrtar, në vend që paraqitja e tyre të regjistrohej si kallëzim penal.

Ky informacion ka ngritur pyetje për mënyrën e reagimit fillestar të autoriteteve.

Megjithatë, vetë përpilimi i një shënimi zyrtar nuk provon automatikisht shkelje të procedurës. Duhet të përcaktohet përmbajtja e informacionit të dhënë, detyrimet e policisë në ato rrethana dhe veprimet që pasuan.

Më 23 tetor, avokati i familjes, Leon Zrnić, paraqiti kallëzim penal në prokurorinë kompetente për dyshime të lidhura me trajtimin mjekësor.

Ai kërkoi gjithashtu inspektim të jashtëzakonshëm nga Ministria e Shëndetësisë dhe ruajtjen e të gjitha regjistrimeve të kamerave të sigurisë.

Zrnić deklaroi se kishte vepruar menjëherë pasi druhej se, në të kundërtën, rrethanat e ngjarjes mund të fshiheshin.

Më 26 tetor, sipas konfirmimit zyrtar të ministres së Shëndetësisë Irena Hrstić, ankesa e avokatit u regjistrua në Inspektoratin Shëndetësor.

Kjo datë duhet dalluar nga 23 tetori, kur avokati deklaron se i kishte dërguar kërkesat.

Më 28 tetor, në krematoriumin e varrezave Mirogoj në Zagreb, u zhvillua ceremonia e fundit e lamtumirës për Kristian Josip Perišin. Trupi i tij u kremua.

Për ekspertizat e mëtejshme mjekoligjore dhe toksikologjike rëndësi kanë mostrat e marra gjatë autopsisë.

Drejtoresha dinte për vdekjen, por regjistrimet i pa pas dy javësh

Një nga çështjet kryesore të përgjegjësisë institucionale lidhet me kronologjinë e veprimeve të drejtoreshës së atëhershme, Majda Grah.

Sipas raportit të Inspektoratit Shëndetësor, ajo u informua për vdekjen e Perišit më 21 tetor, rreth orës 22:25.

Po atë ditë u përgatit një raport për ngjarjen, por dokumenti nuk ishte nënshkruar nga të gjithë punonjësit që kishin marrë pjesë në trajtimin e pacientit.

Më 22 tetor, Grah kërkoi nga shërbimi informatik i spitalit ruajtjen e regjistrimeve të kamerave dhe nisi procedurat e kontrollit të brendshëm.

Sipas deklarimit të saj, më 23 tetor u informua se pamjet ishin ruajtur.

Në ditët pasuese, drejtuesit e spitalit kërkuan deklarata me shkrim nga personeli.

Ish-kryetari i Këshillit Drejtues, Mirando Mrsić, ka deklaruar se raportet e mjekëve dhe infermierëve mbërritën gjatë pesë ose gjashtë ditëve pasuese.

Por katër teknikët mjekësorë që më vonë u vunë nën hetim nuk i dorëzuan raportet e tyre dhe ndërkohë morën pushime mjekësore.

Sipas Mrsićit, kjo ngriti dyshime te drejtoresha se mund të kishte informacione të fshehura.

Megjithatë, Grah i shqyrtoi personalisht regjistrimet vetëm më 4 nëntor, 14 ditë pas vdekjes së pacientit.

Ajo deklaroi se gjatë shqyrtimit konstatoi veprime të papërshtatshme, të kundërligjshme dhe të dhunshme të disa punonjësve.

Më 5 nëntor, drejtoresha kontaktoi policinë dhe avokatin e spitalit.

Më 6 nëntor, policia siguroi regjistrimet e kamerave.

Kështu, ndërmjet vdekjes së pacientit dhe sigurimit të provës kryesore nga policia kaluan 16 ditë, ndërsa nga kallëzimi penal i avokatit deri te marrja e regjistrimeve kaluan 14 ditë.

Ky interval kohor është një nga aspektet më të rëndësishme që mbetet për t’u sqaruar.

Mrsić ka pranuar se regjistrimet mund të ishin shqyrtuar më herët, por ka pretenduar se vonesa nuk kishte qenë e qëllimshme.

Ai ka deklaruar gjithashtu se veprimet e teknikëve të dyshuar ishin në kundërshtim me etikën dhe rregullat profesionale, duke i cilësuar si përgjegjësi të individëve dhe jo të gjithë personelit të klinikës.

Por kjo nuk e zgjidh çështjen e detyrimeve të drejtuesve për kontrollin e brendshëm, dokumentimin e masave të kufizimit fizik dhe raportimin e vdekjes së pacientit.

Çfarë dinin Ministria e Shëndetësisë dhe autoritetet e tjera?

Rasti ka nxjerrë në pah edhe një dallim të rëndësishëm ndërmjet njoftimit të një institucioni, regjistrimit të një ankese dhe informimit personal të drejtuesve politikë.

Ministrja e Shëndetësisë, Irena Hrstić, deklaroi fillimisht se për vdekjen e Perišit ishte informuar më 9 nëntor.

Por familja kishte paraqitur kërkesë për inspektim shumë më herët.

Më pas, ministrja konfirmoi se Inspektorati Shëndetësor e kishte marrë ankesën e avokatit më 26 tetor.

Ajo sqaroi se inspektorati ushtron kompetencat e tij në mënyrë të pavarur dhe nuk është i detyruar ta informojë personalisht ministren për çdo ankesë.

Nga ana tjetër, dokumentacioni i spitalit tregon se klinika i kishte dërguar Ministrisë së Shëndetësisë një njoftim elektronik më 7 nëntor, ndërsa ministrja deklaroi se e kishte marrë informacionin personalisht më 9 nëntor.

Prandaj, datat 23 tetor, 26 tetor, 7 nëntor dhe 9 nëntor nuk duhet të trajtohen si njoftime identike. Ato u referohen fazave dhe marrësve të ndryshëm të informacionit.

Megjithatë, mbetet pyetja se çfarë veprimesh ndërmorën institucionet pasi morën informacionet e para dhe nëse reaguan brenda afateve dhe detyrimeve ligjore.

Ministrja Hrstić ka theksuar se spitali kishte detyrimin të raportonte pa vonesë një ngjarje të rëndë me pasojë vdekjen e pacientit.

Ministri i Brendshëm, Davor Božinović, konfirmoi se policia e mori regjistrimin e kamerave më shumë se dy javë pas ngjarjes.

Sipas tij, ajo që kishte ndodhur mund të ishte zbuluar shumë më herët.

Regjistrimi është bërë pjesë e dokumentacionit penal dhe përbën një nga provat kryesore të hetimit.

Inspektorati Shëndetësor konfirmon shkelje serioze

Më 12 nëntor, Ministria kroate e Shëndetësisë publikoi rezultatet paraprake të inspektimit të jashtëzakonshëm në Klinikën „Sveti Ivan“.

Inspektorati konfirmoi parregullsi në dokumentimin e masave të kufizimit fizik të pacientit dhe konstatoi se procedurat e mbrëmjes së 21 tetorit nuk ishin zbatuar në përputhje me protokollin.

Në raport përmenden gjithashtu vonesat në shqyrtimin e regjistrimeve, njoftimin e institucioneve dhe dokumentimin e ngjarjes.

Inspektorati ka kërkuar sqarime të mëtejshme për arsyet pse pamjet e ruajtura më 23 tetor nuk u shqyrtuan deri më 4 nëntor, si dhe për mosraportimin në kohë të vdekjes në Ministrinë e Shëndetësisë.

Kontrolli përfshin edhe mënyrën se si Këshilli Drejtues u informua për ngjarjen dhe çfarë masash ndërmori.

Po verifikohet gjithashtu nëse kishte pasur ankesa ose paralajmërime të mëparshme për sjelljen e punonjësve dhe nëse drejtuesit e klinikës kishin reaguar ndaj tyre.

Nga Instituti i Mjekësisë Emergjente i Qytetit të Zagrebit do të kërkohen dokumentacioni dhe deklarimet e personelit që mori pjesë në trajtimin dhe reanimimin e Perišit.

Dokumentet e mbledhura do t’i dërgohen edhe Dhomës Kroate të Mjekëve dhe Dhomës Kroate të Infermierëve, për vlerësimin profesional të veprimeve të personelit.

Inspektimi nuk është përfunduar në të gjitha aspektet. Raporti i publikuar konfirmon shkelje procedurale, por nuk përcakton përgjegjësinë penale të secilit person dhe as shkakun përfundimtar mjekoligjor të vdekjes.

Hetimi mund të zgjerohet: Në shqyrtim edhe personeli që ishte i pranishëm

Sipas raportimeve të Jutarnji list dhe 24sata më 13 nëntor, autoritetet po verifikojnë nëse përgjegjësia penale mund të shtrihet edhe te persona të tjerë që ishin në dhomën 11A gjatë ndërhyrjes fatale.

Në regjistrimet e kamerave shihen disa punonjës të spitalit, përfshirë një mjeke, e cila, sipas përshkrimeve të publikuara, nuk ndërhyn ndërkohë që teknikët mjekësorë ushtrojnë forcë mbi pacientin.

Policia ka marrë deklarata nga dy infermiere, një teknik tjetër mjekësor, një punonjës sigurimi dhe mjekja, ndërsa dokumentet hetimore përmendin edhe deklarime të shkruara të mjekeve të tjera.

Në dokumentacionin e publikuar nga Index.hr përmenden gjithsej 13 persona: katër teknikët e dyshuar, pesë punonjës të tjerë të lidhur me vendngjarjen dhe katër mjeke, deklarimet e të cilave janë administruar gjatë hetimit.

Këta persona nuk kanë të njëjtin status procedural. Përmendja e një punonjësi në dokumentet hetimore nuk do të thotë se ai është i dyshuar për vepër penale.

Sipas Jutarnji list, policia kishte shqyrtuar mundësinë e procedimit edhe të personave të tjerë të pranishëm në dhomë, por prokuroria vendosi që hetimi fillestar për vrasje të rëndë të hapej vetëm ndaj katër teknikëve.

Një nga drejtimet që po shqyrtohet është mosdhënia e mundshme e ndihmës, në rast se provohet se persona të caktuar kishin detyrim dhe mundësi reale për të ndërhyrë.

Një tjetër drejtim lidhet me veprimet e drejtuesve të spitalit dhe me dyshimet për fshehjen e informacioneve.

Prokuroria e Qarkut në Zagreb ka konfirmuar se po mbledh të gjitha faktet relevante, por ka theksuar se hetimi penal nuk është publik dhe nuk mund të japë hollësi për çdo veprim hetimor.

A u fshehën rrethanat e vdekjes? Hetohen edhe dokumentet e spitalit

Zbulimet e publikuara më 13 nëntor nga 24sata, bazuar edhe në raportimet e gazetarit Dušan Miljuš, tregojnë se hetuesit po shqyrtojnë mundësinë e fshehjes së rrethanave të vdekjes.

Në qendër të verifikimeve janë raportet e personelit, dokumentet e trajtimit mjekësor dhe informacionet e përgatitura pas vdekjes.

Sipas mediave, në disa dokumente ka mospërputhje ndërmjet përshkrimit të procedurave dhe asaj që tregohet në regjistrimin e kamerave.

Veçanërisht problematike konsiderohen mungesa e përmendjes së dhunës në informacionet fillestare, kundërthënia për intubimin dhe fakti që jo të gjithë pjesëmarrësit e nënshkruan raportin e ngjarjes.

Hetuesit duhet të përcaktojnë se kush i përgatiti dhe nënshkroi dokumentet, çfarë informacioni kishte secili person dhe nëse eventualisht janë bërë ndryshime ose janë lënë jashtë të dhëna me qëllim fshehjen e ngjarjes.

Nëse vërtetohet se dokumentet zyrtare janë falsifikuar, mund të lindë përgjegjësi penale e veçantë.

Deri më 13 nëntor, nuk ishte konfirmuar publikisht ngritja e një akuze formale për falsifikim dokumentesh ndaj drejtuesve ose personelit tjetër të spitalit.

Po ashtu, marrja e pushimeve mjekësore nga punonjësit pas ngjarjes nuk provon vetvetiu ndonjë shkelje. Ligjshmëria e tyre duhet të përcaktohet përmes verifikimit të dokumentacionit përkatës.

A kishte pasur ankesa për dhunë edhe më parë?

Një tjetër aspekt shqetësues lidhet me raportimet për raste të mëparshme të dhunës së dyshuar ndaj pacientëve në klinikë.

Telegram.hr ka publikuar pretendime të personave që thonë se kanë qenë dëshmitarë ose viktima të trajtimit të dhunshëm në periudha të mëparshme.

Në një nga raportimet përmendet një teknik mjekësor që një dëshmitar pretendon se e ka njohur në regjistrimin e rastit Periš dhe e lidh me një episod tjetër të dyshuar të dhunës ndaj një pacienti.

Mediat kanë raportuar edhe për verifikime të prokurorisë lidhur me një rast të pretenduar dhune gjatë vitit 2025.

Këto informacione ngrenë pyetjen nëse institucionet kanë marrë ankesa më herët dhe nëse kanë ndërmarrë masat e nevojshme.

Megjithatë, pretendimet për ngjarje të mëparshme nuk përbëjnë prova të fajësisë në rastin Periš dhe duhet të trajtohen si çështje të veçanta derisa të përfundojnë verifikimet.

Pikërisht për këtë arsye, Inspektorati Shëndetësor ka paralajmëruar se do të shqyrtojë edhe ekzistencën e ankesave ose paralajmërimeve të mëparshme ndaj personelit.

Dorëheqje në drejtimin e klinikës dhe emërimi i drejtoreshës së përkohshme

Zhvillimet hetimore dhe rezultatet e inspektimit kanë sjellë ndryshime të rëndësishme në drejtimin e Klinikës „Sveti Ivan“.

Më 12 nëntor 2026, drejtoresha Majda Grah paraqiti dorëheqjen e parevokueshme.

Vendimi u konfirmua nga kryetari i Bashkisë së Zagrebit, Tomislav Tomašević, gjatë seancës së Asamblesë së Qytetit.

Në komunikatën e klinikës u tha se Grah kishte dhënë dorëheqjen për të parandaluar dëmtimin e mëtejshëm të reputacionit të institucionit pas vdekjes tragjike të pacientit.

Dorëheqjen e saj e pranoi Këshilli Drejtues në një mbledhje të jashtëzakonshme.

Po ashtu, dorëheqje dhanë zëvendësja e drejtoreshës dhe ndihmësi i drejtoreshës përgjegjës për infermierinë.

Më 13 nëntor, sipas raportimit të agjencisë kroate HINA, dorëheqje të parevokueshme paraqitën edhe katër nga shtatë anëtarët e Këshillit Drejtues, përfshirë kryetarin Mirando Mrsić, ish-ministër i Punës dhe i Sistemit të Pensioneve.

Po atë ditë, Këshilli Drejtues emëroi Lidija Hrastić-Novak ushtruese të detyrës së drejtoreshës së klinikës, deri në përfundimin e konkursit publik për zgjedhjen e drejtuesit të ri.

Hrastić-Novak kishte përvojë në drejtimin e institucioneve shëndetësore, përfshirë drejtimin shumëvjeçar të Poliklinikës së Zagrebit dhe ushtrimin e detyrës së drejtoreshës së Shtëpisë së Shëndetit Zagreb–Zapad nga tetori 2025 deri në shkurt 2026.

Ministria e Shëndetësisë kishte kërkuar sigurimin urgjent të drejtimit të institucionit dhe marrjen e masave për përgjegjësinë drejtuese.

Dorëheqjet përbëjnë zhvillime institucionale, por nuk janë automatikisht pranim i përgjegjësisë penale.

Reagimet e ministrisë, Bashkisë së Zagrebit dhe Këshillit Drejtues

Ministrja e Shëndetësisë, Irena Hrstić, ka dënuar ashpër veprimet e përshkruara në regjistrimin e kamerave, duke i konsideruar shkelje të papranueshme të humanizmit dhe etikës profesionale.

Ajo ka kërkuar nga Qyteti i Zagrebit, si themelues i klinikës, ndërmarrjen e masave të nevojshme pas konstatimeve të inspektoratit.

Nga ana tjetër, kryebashkiaku Tomislav Tomašević ka deklaruar se dëshiron zbardhjen e plotë të rrethanave të vdekjes dhe se përgjegjësia e asnjë personi nuk duhet të përjashtohet paraprakisht nëse hetimet zbulojnë shkelje.

Ai ka hedhur poshtë pretendimet politike se kishte qenë i informuar për rrethanat e dyshuara penale të ngjarjes shumë përpara se çështja të bëhej publike.

Në Asamblenë e Zagrebit, përfaqësues të opozitës kërkuan dokumente dhe raporte të hollësishme për veprimet e spitalit, datat e njoftimit të institucioneve dhe përgjegjësitë përkatëse.

Sipas Index.hr, përfaqësueset e klubit „Zagrepčanke“, me në krye Dina Dogan, kërkuan edhe procesverbalet e mbledhjeve të Këshillit Drejtues që nga 1 qershori 2025.

Propozimet e tyre nuk morën mbështetjen e shumicës së përbërë nga Možemo! dhe SDP, duke nxitur polemika për transparencën institucionale.

Debati politik ka vazhduar paralelisht me hetimin penal, por përfundimet juridike do të varen nga provat dhe vendimet e organeve kompetente, jo nga deklaratat partiake.

Masa të reja sigurie në spital pas kërcënimeve ndaj punonjësve

Pas publikimit të pamjeve dhe raportimeve për vdekjen e Perišit, drejtuesit e klinikës kanë njoftuar për kërcënime ndaj personelit.

Më 11 nëntor, Mirando Mrsić deklaroi se në zonën e spitalit ishin shtuar patrullimet policore dhe se do të angazhohej shërbim shtesë sigurimi.

Ai paralajmëroi gjithashtu ndryshime në protokollet e sigurisë dhe organizimin e punës.

Këto masa synojnë mbrojtjen e pacientëve dhe punonjësve gjatë zhvillimit të hetimeve.

Ndërkohë, përfaqësuesit sindikalë kanë kërkuar përmirësimin e kushteve të punës dhe respektimin e të drejtave procedurale të punonjësve të përfshirë në rast.

Ata kanë theksuar se përgjegjësia individuale duhet të përcaktohet nga institucionet kompetente.

Katër të dyshuarit transferohen nga Remetineci në Lipovicë dhe Karlovac

Një zhvillim tjetër u konfirmua më 13 nëntor.

Katër teknikët mjekësorë të dyshuar, të cilët pas caktimit të paraburgimit hetimor ishin dërguar në burgun Remetinec të Zagrebit, u transferuan në institucionet penitenciare të Lipovicës dhe Karlovacit.

Lajmi u publikua nga gazetari Dušan Miljuš në Jutarnji list.

Ministria kroate e Drejtësisë konfirmoi se transferimet ishin kryer për arsye organizative dhe sigurie, me miratimin paraprak të gjykatës kompetente.

Ministria theksoi se asnjëri nga katër të dyshuarit nuk ishte lënduar.

Kohëzgjatja e qëndrimit në këto institucione do të varet nga vlerësimet e autoriteteve përgjegjëse.

Të paraburgosurit ruajnë të drejtën për vizita nga avokatët, familjarët dhe personat e tjerë të autorizuar nga gjykata.

Transferimi nuk përbën ndryshim të statusit të tyre penal dhe nuk duhet të interpretohet si dëshmi se ndaj tyre është ushtruar dhunë në burg.

Familja Periš publikon pesë kërkesa për ndryshime ligjore dhe institucionale

Më 13 nëntor, familja e Kristian Josip Perišit publikoi pesë kërkesa që synojnë ndryshimin e mënyrës së trajtimit të pacientëve psikiatrikë dhe forcimin e mekanizmave të kontrollit.

Kërkesa e parë: Ndryshimi i legjislacionit për masat e kufizimit fizik.

Familja kërkon rishikimin e Ligjit për Mbrojtjen e Personave me Çrregullime Mendore dhe të Rregullores për Masat e Detyrimit.

Ajo thekson se dispozitat aktuale ndalojnë ushtrimin e presionit mbi qafën, kraharorin dhe barkun, por nuk e përmendin shprehimisht mbulimin e fytyrës.

Për këtë arsye kërkon ndalimin e qartë të ushtrimit të presionit mbi fytyrë, mbulimit të fytyrës së pacientit dhe çdo veprimi që pengon frymëmarrjen.

Gjithashtu kërkon që çdo masë e kufizimit fizik t’i raportohet menjëherë Komisionit Shtetëror për Mbrojtjen e Personave me Çrregullime Mendore, në vend të raportimit të përmbledhur dy herë në vit.

Çdo vdekje ose dëmtim i rëndë gjatë përdorimit të këtyre masave duhet t’i raportohet menjëherë policisë.

Kërkesa e dytë: Mbikëqyrje e detyrueshme me kamera.

Familja kërkon që të gjitha ambientet ku zbatohen masa të detyrimit fizik të pajisen me kamera, pa përjashtime të bazuara në mundësinë teknike të mbikëqyrjes.

Ajo kërkon që regjistrimet të shqyrtohen menjëherë pas çdo ndërhyrjeje dhe të ruhen për të paktën gjashtë muaj.

Kërkesa e tretë: Marrja në pyetje e të gjithë personave të pranishëm.

Familjarët kërkojnë që të gjithë personat që ishin në dhomën ku ndodhej Kristiani gjatë ndërhyrjes fatale të merren në pyetje dhe që roli i secilit të shqyrtohet plotësisht.

Kërkesa e katërt: Kontrolli i pushimeve mjekësore të punonjësve.

Familja kërkon që Fondi Kroat i Sigurimeve Shëndetësore (HZZO) dhe Dhoma Kroate e Mjekëve të verifikojnë bazën mbi të cilën janë miratuar pushimet mjekësore të punonjësve të spitalit pas vdekjes së Kristianit.

Kërkesa e pestë: Ndryshimi i emrit të klinikës.

Familja kërkon që Klinika e Psikiatrisë „Sveti Ivan“ të marrë emrin e Kristian Josip Perišit.

Ajo ka paralajmëruar se do ta informojë publikun në kohën e duhur edhe për kërkesa të tjera.

„Nuk vijmë me gurë. Vijmë me jastëkë“

Familja ka paralajmëruar një tubim përkujtimor paqësor për të shtunën, 21 nëntor 2026, në orën 18:30, në Sheshin Ban Josip Jelačić në Zagreb, pranë shatërvanit Manduševac.

Pjesëmarrësit janë ftuar të marrin me vete jastëkë të bardhë, si simbol i kujdesit dhe mbrojtjes së pacientëve.

„Jastëku vendoset nën kokën e pacientit, jo mbi fytyrën e tij“, ka deklaruar familja.

Mesazhi i tubimit është:

„Nuk vijmë me gurë. Vijmë me jastëkë.“

Familjarët kanë theksuar gjithashtu:

„Me një jastëk ia morën frymën një njeriu. Me mijëra jastëkë kërkojmë që kjo të mos përsëritet më kurrë. Nuk do të na e merrni frymën!“

Personat që nuk mund të shkojnë në Zagreb ftohen të varin një këllëf të bardhë jastëku në dritare, ballkon ose telin e rrobave, ta fotografojnë dhe ta shpërndajnë në rrjetet sociale me etiketën #necetenasugusiti.

Familja ka hapur edhe faqen zyrtare kristianjosipperis.hr.

Ajo ka theksuar se tubimi i 21 nëntorit është i vetmi organizim zyrtar përkujtimor i familjes dhe se nuk dëshiron që ngjarja të përdoret për qëllime politike.

Familjarët distancohen nga tubimet e tjera të paralajmëruara dhe theksojnë se nuk janë organizatorë të tyre.

Për 14 nëntor, janë paralajmëruar dy tubime të tjera, në orën 12:00: njëri në Sheshin Cvjetni në Zagreb, nga nisma studentore „Vrijeme za promjene“, dhe tjetri në Sheshin Voćni në Split, nga nismat „Zdravi Split“ dhe „Stanari zajedno“.

Organizatorët kanë paralajmëruar tetë minuta heshtje në kujtim të Kristianit.

Familja ka kundërshtuar çdo përpjekje për ta lidhur nismën e saj me ndonjë parti politike.

Gjendja e hetimeve më 13 nëntor 2026

Deri në mbrëmjen e 13 nëntorit 2026, zhvillimet e konfirmuara tregojnë se çështja ka kaluar nga një hetim për vdekjen e një pacienti në një procedurë penale për vrasje të rëndë, ndërkohë që janë hapur edhe verifikime institucionale më të gjera.

Katër teknikë mjekësorë janë nën hetim dhe në paraburgim hetimor. Ata janë larguar nga puna dhe janë transferuar nga burgu i Remetincit në institucionet penitenciare të Lipovicës dhe Karlovacit.

Inspektorati Shëndetësor ka konstatuar shkelje të protokollit dhe parregullsi në dokumentimin e masave të kufizimit fizik. Megjithatë, mbeten për t’u përfunduar verifikime të tjera administrative dhe profesionale.

Drejtoresha Majda Grah dhe drejtues të tjerë të klinikës kanë dhënë dorëheqjen, ndërsa Lidija Hrastić-Novak është emëruar në krye të përkohshme të institucionit.

Prokuroria po shqyrton informacione për personelin tjetër të pranishëm në dhomën 11A dhe për dyshimet që lidhen me dokumentacionin dhe reagimin e drejtuesve.

Nuk është konfirmuar ende publikisht ndonjë vendim për zgjerimin formal të hetimit për vrasje të rëndë ndaj personave të tjerë.

Po ashtu, shkaku përfundimtar mjekoligjor i vdekjes nuk është përcaktuar në një raport përfundimtar të publikuar.

Pyetjet vendimtare që mbeten pa përgjigje

Pavarësisht dokumenteve, dëshmive dhe pamjeve të kamerave, disa çështje thelbësore nuk janë sqaruar përfundimisht.

E para është mekanizmi i saktë i vdekjes: çfarë ndikimi patën pengimi i frymëmarrjes, presioni fizik, goditjet, barnat dhe faktorët e tjerë të mundshëm?

E dyta është përgjegjësia individuale e katër të dyshuarve, përfshirë veprimet konkrete, kohëzgjatjen e tyre dhe elementet juridike të veprës penale.

E treta lidhet me personelin tjetër që ishte i pranishëm: a kishte mundësi reale për ta ndërprerë ndërhyrjen dhe a u përmbushën detyrimet profesionale për mbrojtjen e pacientit?

E katërta është saktësia e dokumentacionit mjekësor, sidomos kundërthënia për intubimin, mungesa e përshkrimit të dhunës dhe raportet e paplota të personelit.

E pesta lidhet me vonesat institucionale: përse u deshën 14 ditë për shqyrtimin e pamjeve nga drejtoresha dhe 16 ditë që policia t’i siguronte ato, megjithëse familja kishte kërkuar hetim menjëherë pas vdekjes?

E gjashta është përgjegjësia e drejtuesve dhe organeve mbikëqyrëse për mënyrën e zbatimit të protokolleve, dokumentimit dhe raportimit të ngjarjeve të rënda.

Dhe e fundit, çështja më e gjerë që ka ngritur familja është nëse sistemi kroat i kujdesit psikiatrik garanton mbrojtje dhe kontroll të mjaftueshëm gjatë zbatimit të masave të detyrimit fizik ndaj pacientëve.

Vdekja e Kristian Josip Perišit ka vënë në qendër të debatit publik jo vetëm përgjegjësinë e mundshme të disa punonjësve, por edhe mënyrën se si institucionet shëndetësore kontrollojnë përdorimin e forcës, dokumentojnë ndërhyrjet dhe reagojnë kur një pacient humbet jetën.

Për familjen, synimi mbetet zbardhja e plotë e vdekjes së Kristianit, përcaktimi i përgjegjësive dhe ndryshimi i rregullave që duhet të mbrojnë pacientët.

Për autoritetet kroate, çështja përfundimtare është nëse provat do të mbështesin dyshimet penale dhe nëse verifikimet institucionale do të çojnë në masa të qëndrueshme për të parandaluar raste të ngjashme.

Deri në përfundimin e procedurave gjyqësore, katër teknikët e dyshuar gëzojnë prezumimin e pafajësisë.

(Prokuroria e Qarkut në Zagreb – dokumentet hetimore të 8 nëntorit 2026, Ministria kroate e Shëndetësisë dhe Inspektorati Shëndetësor – raporti i 12 nëntorit 2026, Qeveria e Republikës së Kroacisë – 11 nëntor 2026, Ministria kroate e Drejtësisë – 13 nëntor 2026, Federata Kroate e Atletikës, HINA, Index.hr, Jutarnji list, Dušan Miljuš, 24sata, Telegram.hr, Matej Devčić, N1 Hrvatska, HRT, RTL Danas, Večernji list, tportal.hr, Net.hr, NacionalnoPlus.hr, deklaratat e familjes Periš dhe avokatit Leon Zrnić, 9–13 nëntor 2026)