Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi më 29 shtator në Uashington nisjen zyrtare të America.gov, portalit qeveritar që përdor inteligjencën artificiale, duke e paraqitur atë si një “pikë të vetme digjitale hyrëse” për qytetarët që kërkojnë informacione dhe shërbime të qeverisë federale.
Chen Miya, korrespondente speciale në Uashington
Duke folur në aktivitetin e prezantimit të America.gov, Trump tha se Shtetet e Bashkuara aktualisht janë “shumë përpara” në fushën e inteligjencës artificiale dhe se dëshiron ta ruajë këtë epërsi.
“Nëse do ta bënim këtë, do të jepnim shumë nga sekretet që kemi dhe që ata do të donin t’i kishin, ose që do t’i dëshironte kushdo tjetër. Dhe, sinqerisht, nuk ka askënd në vendin e tretë. Gjithçka është mes nesh dhe Kinës”, tha Trump.
Duke folur për konkurrencën në inteligjencën artificiale, Trump tha se këtë çështje e kishte diskutuar edhe me presidentin kinez Xi Jinping gjatë vizitës së tij në Uashington, por se nuk mbështet idenë e zhvillimit të përbashkët të teknologjisë nga SHBA-ja dhe Kina. Sipas tij, një bashkëpunim i tillë mund t’i jepte Kinës qasje në teknologji dhe njohuri që aktualisht i zotërojnë Shtetet e Bashkuara.
“Atëherë ata do të mund të fitonin menjëherë qasje në gjëra që ne i dimë dhe ata nuk i dinë”, tha Trump. “Aktualisht jemi përpara Kinës dhe të gjithë të tjerëve dhe dua ta ruaj këtë gjendje.”
Vetëm disa ditë përpara lançimit të America.gov, pas takimit Trump-Xi në Uashington, Shtetet e Bashkuara dhe Kina ranë dakord të krijojnë një mekanizëm dypalësh dialogu për inteligjencën artificiale. Shtëpia e Bardhë e quan atë “U.S.-China Super Intelligence (SI) Dialogue”, duke përdorur terminologjinë e re të administratës Trump. Mekanizmi parashikon diskutime mbi rreziqet dhe përfitimet e teknologjisë, si dhe krijimin e një kanali dypalësh komunikimi për incidentet që lidhen me IA-në. Takimi i ardhshëm parashikohet të zhvillohet më së voni në nëntor.
Termi “Super Intelligence” kërkon një sqarim terminologjik. Në këtë kontekst, administrata Trump po e përdor atë si emërtim zyrtar alternativ për inteligjencën artificiale në përgjithësi. Nuk duhet ngatërruar me termin teknik “superinteligjencë”, i cili në literaturën e IA-së zakonisht nënkupton një sistem hipotetik që i tejkalon ndjeshëm aftësitë njohëse njerëzore. Trump ka urdhëruar që dokumentet zyrtare amerikane të përdorin termin “Super Intelligence” ose “SI” në vend të “Artificial Intelligence” ose “AI”.
Megjithatë, deklaratat e Trumpit më 29 shtator tregojnë se krijimi i këtij mekanizmi komunikimi me Pekinin nuk nënkupton zhvillim të përbashkët të teknologjive amerikane dhe kineze të IA-së. Trump e paraqiti konkurrencën me Kinën si një garë në të cilën SHBA-ja duhet të ruajë epërsinë e saj teknologjike.
Në këtë kontekst, lançimi i America.gov nuk ishte vetëm një masë për digjitalizimin e shërbimeve qeveritare, por edhe një rast që administrata Trump ta paraqiste përdorimin praktik të inteligjencës artificiale në administratën federale.
America.gov kombinon informacion nga më shumë se 29.000 faqe interneti të qeverisë federale me teknologji kërkimi të përmirësuara me IA. Qëllimi është që qytetarët të kenë një pikë të vetme hyrëse për të gjetur informacion dhe për të marrë shërbime, pa qenë të detyruar të kalojnë nga një faqe apo agjenci federale në tjetrën.
Përdoruesit mund t’i drejtohen sistemit me gjuhë të zakonshme dhe të marrin përgjigje për çështje të ndryshme qeveritare. Megjithatë, America.gov në fazën e lançimit nuk i kryen ende të gjitha procedurat drejtpërdrejt në portal. Shtëpia e Bardhë thotë se më vonë gjatë vitit qytetarët do të mund të kryejnë përmes America.gov procedura të tilla si rinovimi i pasaportës dhe regjistrimi në Medicare, ndërsa shërbime të tjera do të shtohen gradualisht me integrimin e agjencive federale.
Trump e përshkroi këtë shërbim si një ndryshim të madh në mënyrën se si qytetarët ndërveprojnë me qeverinë federale.
Ai e krahasoi mënyrën e përdorimit të America.gov me shërbimet bashkëbiseduese të IA-së gjenerative, duke argumentuar se personat që kanë përdorur sisteme të tilla duhet ta kuptojnë shpejt edhe mënyrën e funksionimit të portalit.
“Nuk është e ndërlikuar”, tha Trump.
Joe Gebbia, bashkëthemeluesi i Airbnb dhe drejtuesi i National Design Studio të Shtëpisë së Bardhë, prezantoi projektin si një përpjekje për të bashkuar në një ndërfaqe të vetme informacionin dhe shërbimet që deri tani ishin të shpërndara në mijëra faqe qeveritare. Sipas Shtëpisë së Bardhë, America.gov operohet nga General Services Administration (GSA), ndërsa National Design Studio ka punuar në ndërtimin e platformës.
Trump tha se America.gov synon t’u kursejë qytetarëve kohën që shpenzojnë për procedurat me administratën federale. Shtëpia e Bardhë e paraqet platformën si pjesë të përpjekjes për ta bërë administratën më të thjeshtë dhe më efikase përmes teknologjisë moderne dhe IA-së.
Po më 29 shtator, Trump u takua me drejtues të kompanive kryesore amerikane të teknologjisë dhe IA-së. Takimi përfshinte drejtues nga OpenAI, Anthropic, Meta, Google dhe Nvidia dhe u përqendrua, ndër të tjera, në zhvillimin dhe sigurinë e inteligjencës artificiale. Drejtuesit e kompanive nënshkruan një angazhim vullnetar për masa sigurie, kontrolle të brendshme dhe auditime të sistemeve të avancuara të IA-së.
Ndërkohë, shqetësimet e publikut amerikan për zhvillimin e shpejtë të inteligjencës artificiale janë të konsiderueshme.
Një sondazh i CNN, i realizuar nga SSRS më 16–17 shtator me 1.206 të rritur amerikanë, tregoi se 88% e të anketuarve do të shqetësoheshin nëse IA-ja një ditë do ta tejkalonte inteligjencën njerëzore. 48% thanë se përdorimi në rritje i IA-së ka ndikim negativ në gjendjen e tyre financiare, ndërsa 18% thanë se ndikimi është pozitiv. Po ashtu, 71% mendonin se qeveria federale nuk po bën mjaftueshëm për të rregulluar zhvillimin e IA-së.
Një sondazh tjetër i POLITICO-s, i realizuar nga Public First më 13–15 shtator, tregoi se 63% e amerikanëve shihnin të paktën një rrezik të moderuar që IA-ja e avancuar të mund ta shkatërronte njerëzimin. 48% mbështetën pezullimin e zhvillimit të sistemeve më të avancuara të IA-së, ndërsa 31% mbështetën vazhdimin e zhvillimit. Mes personave që kishin votuar për Trumpin në vitin 2024, 44% mbështetën një pauzë, krahasuar me 40% që preferonin vazhdimin e zhvillimit./RFI
