Kur investimet arrijnë përmasat e bumit aktual të inteligjencës artificiale, ato në mënyrë të pashmangshme duhet të bëhen në kurriz të diçkaje tjetër. Të gjitha burimet që po përdoren për ndërtimin e qendrave të të dhënave dhe zhvillimin e modeleve të IA-së, në kushte të tjera do të përdoreshin për qëllime të tjera.
Pamja e përgjithshme: Sipas një analize të re të ekonomistëve të Goldman Sachs, ky efekt i zhvendosjes së investimeve — i njohur në ekonomi si “crowding out” — është më i vogël nga sa mund të pritej.
Megjithatë, ai ekziston dhe shfaqet kryesisht përmes zhvendosjes së investimeve të tjera teknologjike dhe të ndërtimit, si dhe përmes rritjes së kostove të huamarrjes për kompanitë.
Sipas shifrave: Investimet në inteligjencën artificiale pritet të arrijnë rreth 600 miliardë dollarë këtë vit, ose afërsisht 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të SHBA-së. Ato do të përbëjnë rreth 10% të investimeve fikse të bizneseve dhe 15% të investimeve në pajisje, shkruajnë ekonomistët e Goldman Sachs, Jessica Rindels dhe David Mericle.
Gjendja aktuale: Kanali i parë i “crowding out” që identifikojnë ekonomistët është zhvendosja e shpenzimeve të tjera teknologjike, si te vetë kompanitë e mëdha të cloud-it dhe teknologjisë — të ashtuquajturat hyperscalers — ashtu edhe te kompanitë që paguajnë drejtpërdrejt për shërbimet e IA-së.
Për shembull, buxhetet e teknologjisë së informacionit në kompani, të cilat tani përballen me shpenzime të reja dhe të konsiderueshme për përdorimin e modeleve të IA-së dhe “tokenëve”, mund të detyrohen të shkurtojnë shpenzimet për programe të tjera kompjuterike dhe teknologji.
Megjithatë, kjo nuk ka ndonjë ndikim të madh mbi PBB-në në tërësi, sepse në thelb bëhet fjalë për zhvendosjen e shpenzimeve nga një kategori në një tjetër.
Në një këndvështrim më të gjerë: Ekipi i Goldman Sachs vëren gjithashtu se bumi i ndërtimit të qendrave të të dhënave po zhvendos një pjesë të aktivitetit nga projektet e tjera të ndërtimit, pasi fuqia punëtore dhe pajisjet e sektorit po orientohen gjithnjë e më shumë drejt infrastrukturës së IA-së.
Marzhet bruto të fitimit në ndërtimin e qendrave të të dhënave janë më shumë se dyfish më të larta se ato të projekteve joteknologjike, shkruajnë Rindels dhe Mericle, gjë që “ka bërë që qendrat e të dhënave të tërheqin burime nga projektet e tjera”.
Në një vështrim më të afërt: Kërkesa pothuajse e pakufizuar e kompanive të mëdha teknologjike për kapital ka sjellë një rritje të fortë të emetimit të borxhit të lidhur me inteligjencën artificiale. Si rezultat, pjesa tjetër e sektorit të korporatave përballet me kosto më të larta huamarrjeje, çka mund të kufizojë investimet e tyre.
Megjithatë, sipas ekipit të Goldman Sachs, ky ndikim deri tani ka qenë i kufizuar. Kostot e huamarrjes së korporatave janë rritur vetëm me rreth 0,05 pikë përqindjeje, ndërsa investimet jashtë sektorit të IA-së mund të jenë zvogëluar me vetëm rreth 10 miliardë dollarë.
Përfundimi: Rindels dhe Mericle theksojnë se raportimet mediatike dhe komentet e tregut shpesh pretendojnë se inteligjenca artificiale po jep një kontribut jashtëzakonisht të madh në rritjen e PBB-së amerikane, por në të njëjtën kohë po zhvendos një pjesë shumë të madhe të aktivitetit tjetër ekonomik.
Sipas analizës së tyre, “të dyja këto pretendime janë të ekzagjeruara”.
Pra, bumi i inteligjencës artificiale po tërheq kapital, punëtorë, pajisje dhe shpenzime nga sektorë të tjerë, por deri tani Goldman Sachs vlerëson se efekti i përgjithshëm i kësaj zhvendosjeje në ekonominë amerikane mbetet relativisht modest./Axios
