Elon Musk prezantoi më 15 tetor 2026, në Teksas, gjeneratën e re të makinës sportive elektrike Tesla Roadster, e zhvilluar në bashkëpunim me SpaceX. Automjeti demonstroi aftësinë për të lëvizur me kokë poshtë, për t’u shkëputur nga toka dhe për të kryer manovra të kontrolluara në ajër. Tesla njoftoi përshpejtim nga zero në 96,6 km/orë për vetëm 0,81 sekonda, tri versione të modelit dhe nisjen e planifikuar të prodhimit në vitin 2028. Megjithatë, çmimi përfundimtar, siguria dhe lejimi i përdorimit në rrugët publike mbeten çështje të hapura.
Pas gati nëntë vjetësh pritjeje, premtimesh dhe shtyrjesh të vazhdueshme, Tesla ka prezantuar gjeneratën e dytë të Roadster-it, një makinë sportive elektrike që ndërthur teknologjinë automobilistike me sistemet e shtytjes të zhvilluara nga kompania hapësinore SpaceX.
Prezantimi u zhvillua mbrëmjen e së enjtes, më 15 tetor 2026, në kompleksin e testimit të SpaceX pranë Waco-s, në shtetin amerikan të Teksasit. Eventi ishte planifikuar fillimisht për 1 tetor, por u shty për dy javë për shkak të kushteve të pafavorshme atmosferike, pasi demonstrimet duhej të zhvilloheshin në mjedis të hapur.
Në qendër të prezantimit ishte një automjet elektrik me dizajn futurist, karroceri në formë pyke dhe sisteme të pazakonta teknologjike që i mundësojnë të qëndrojë i ngjitur në sipërfaqe të përmbysura dhe të realizojë fluturime të shkurtra.
Demonstrimi më i pazakontë ndodhi kur Roadster-i iu afrua një rampe të madhe të lakuar, të ngjashme me një segment të përmbysur të pistës së një treni argëtues.
Makina u ngjit në rampë dhe vazhdoi të lëvizte edhe kur u gjend plotësisht me kokë poshtë. Një sistem ventilatorësh me fuqi të lartë, i instaluar në pjesën e poshtme të automjetit, krijonte një diferencë presioni që e mbante të ngjitur pas sipërfaqes.
Më pas, Roadster-i u shkëput nga rampa në pozicion të përmbysur, kreu rrotullime në ajër dhe përdori shtytësit me gaz të ftohtë për të kontrolluar orientimin e tij dhe për t’u ulur në mënyrë të kontrolluar në sipërfaqen e asfaltuar.
Demonstrimi nuk përfundoi me kaq.
Në një manovër tjetër, automjeti u ngrit në ajër dhe kaloi mbi disa makina të parkuara të Tesla-s, mes tyre edhe një kamion elektrik Tesla Semi. Gjatë fluturimit, makina ndryshoi orientimin duke përdorur sistemin e shtytësve dhe më pas u ul në tokë.
«Epo, funksionoi», komentoi Musk pas demonstrimit.
Sipas Tesla-s, këto manovra përfaqësojnë një aplikim të pazakontë të teknologjisë hapësinore në një automjet sportiv elektrik.
Si funksionon sistemi që e mban makinën me kokë poshtë dhe e lejon të fluturojë?
Roadster-i përdor dy sisteme të ndryshme teknologjike, që veprojnë në mënyrë të koordinuar.
I pari është sistemi i thithjes me ventilatorë, i cili krijon një zonë me presion të ulët nën karroceri. Diferenca e presionit gjeneron forcë që e tërheq automjetin drejt sipërfaqes mbi të cilën lëviz.
Ky sistem mundëson rritjen e forcës së ngjitjes dhe të kapjes së gomave me sipërfaqen, duke përmirësuar qëndrueshmërinë dhe manovrimin e makinës. Gjatë prezantimit, ai i mundësoi Roadster-it të lëvizte në një segment të përmbysur të rampës pa u shkëputur prej saj.
Sistemi i dytë përbëhet nga shtytës me gaz të ftohtë, një teknologji e lidhur me sistemet e kontrollit të orientimit dhe të lëvizjes së mjeteve hapësinore.
Në vend të djegies së karburantit, këta shtytës përdorin gaz të kompresuar nën presion shumë të lartë, i cili çlirohet përmes grykave dhe krijon forcë shtytëse në drejtimin e kundërt.
Vendosja e shtytësve në pozicione të ndryshme mundëson kontrollimin e lëvizjes përpara, lart dhe të rrotullimit të automjetit gjatë qëndrimit në ajër.
Kjo teknologji nuk e shndërron Roadster-in në një avion tradicional, por i jep mundësinë të kryejë fluturime të shkurtra dhe manovra që nuk realizohen nga makinat e zakonshme.
Përshpejtim nga zero në 96,6 km/orë për 0,81 sekonda
Një tjetër pjesë e rëndësishme e prezantimit ishte demonstrimi i përshpejtimit.
Sipas rezultateve të publikuara nga Tesla, Roadster-i arriti të përshpejtojë nga zero në 60 milje në orë, ekuivalente me rreth 96,6 kilometra në orë, për vetëm 0,81 sekonda.
Kompania e paraqiti këtë si një demonstrim të performancës së jashtëzakonshme të automjetit.
Musk deklaroi se modeli përfundimtar i prodhimit do të jetë edhe më i shpejtë.
Tesla njoftoi gjithashtu një shpejtësi maksimale deri në 230 milje në orë, ose rreth 370 kilometra në orë, ndërsa Musk përmendi edhe mundësinë që një version i ardhshëm të synojë shpejtësi deri në Mach 0,5, afërsisht gjysmën e shpejtësisë së zërit.
Megjithatë, kjo shifër e fundit mbetet një objektiv i deklaruar nga Musk, jo një rezultat i demonstruar gjatë prezantimit.
Edhe rezultati prej 0,81 sekondash është një matje e raportuar nga Tesla gjatë demonstrimit dhe jo një rekord i verifikuar në mënyrë të pavarur nga një organizëm i specializuar testimi.
Tri versione të ndryshme: Performance, Thrust dhe Rocket
Tesla ka prezantuar tri konfigurime të Roadster-it, të cilat ndryshojnë nga njëra-tjetra për nga pajisjet, performanca dhe aftësitë e lëvizjes.
Roadster Performance është versioni bazë i gjeneratës së re, i projektuar për përdorim rrugor. Ai ka dy vende dhe është i pajisur me sistemin e thithjes me ventilatorë, që përmirëson kapjen me sipërfaqen dhe sjelljen dinamike të automjetit. Sipas specifikimeve të publikuara nga kompania, ky version synon të përshpejtojë nga zero në 96,6 km/orë në më pak se 1,6 sekonda.
Roadster Thrust është versioni më i orientuar drejt garave dhe performancës ekstreme. Përveç sistemit të thithjes, ai ka shtytës me gaz të ftohtë, të vendosur në pjesën e pasme, të cilët rrisin ndjeshëm përshpejtimin. Ky model ka dy vende dhe, sipas Tesla-s, mund të arrijë nga zero në 96,6 km/orë në më pak se 0,9 sekonda.
Roadster Rocket është konfigurimi më i avancuar dhe më i pazakontë. Ndryshe nga dy modelet e tjera, ai ka vetëm një vend dhe është i pajisur me shtytës të shpërndarë rreth automjetit, që mundësojnë ngritjen nga toka, lëvizjen në ajër dhe kontrollimin e orientimit gjatë fluturimit.
Tesla pretendon se versioni Rocket mund të përshpejtojë nga zero në 96,6 km/orë në më pak se 0,59 sekonda.
Ky konfigurim është parashikuar të ofrohet vetëm me ftesë, ndërsa mundësia e përdorimit të tij do të varet edhe nga kufizimet ligjore të vendeve të ndryshme.
Sipas të dhënave të publikuara gjatë prezantimit, autonomia e konfigurimeve të reja pritet të tejkalojë 300 milje, ose rreth 483 kilometra.
Kjo shifër ndryshon nga premtimi fillestar i vitit 2017, kur Tesla kishte parashikuar një autonomi deri në 620 milje, afërsisht 1.000 kilometra, me një karikim të vetëm.
Rezervimi kushton deri në 250 mijë dollarë, por çmimi i makinës ende nuk dihet
Pavarësisht demonstrimit të teknologjisë, Tesla nuk e shpalli çmimin përfundimtar të shitjes së Roadster-it.
Kompania ka publikuar, megjithatë, kushtet financiare për rezervimin e disa versioneve.
Për Roadster Performance, rezervimi kërkon një paradhënie totale prej 50.000 dollarësh në Shtetet e Bashkuara. Pagesa ndahet në dy këste: 5.000 dollarë në momentin e rezervimit dhe 45.000 dollarë të tjerë përmes transfertës bankare brenda dhjetë ditëve.
Për versionin Thrust, shuma e kërkuar për rezervim arrin në 250.000 dollarë. Sipas kushteve të raportuara, pagesa përfshin një këst fillestar prej 5.000 dollarësh dhe një transfertë të dytë prej 245.000 dollarësh brenda dhjetë ditëve.
Në tregun evropian janë raportuar edhe shuma përkatëse në euro.
Sipas informacionit të publikuar në faqen e rezervimeve të Tesla-s, kësti fillestar prej 5.000 eurosh përshkruhet si plotësisht i rimbursueshëm, ndërsa për shumën e mbetur zbatohen kushte të tjera.
Versioni Rocket, i pajisur me sistemin e plotë për fluturime të shkurtra, do të jetë i disponueshëm vetëm për klientët që marrin ftesë nga kompania.
Një dallim i rëndësishëm është se 50.000 dhe 250.000 dollarët përfaqësojnë shuma rezervimi, jo çmime përfundimtare të konfirmuara të automjeteve.
Në vitin 2017, Tesla kishte përmendur një çmim fillestar prej rreth 200.000 dollarësh për Roadster-in, por ky informacion nuk përbën një çmim zyrtar për konfigurimet e prezantuara në tetor 2026.
Për këtë arsye, kostoja përfundimtare e secilit version mbetet e panjohur.
A do të lejohet makina fluturuese në rrugët publike?
Përtej aftësive të demonstruara, Roadster-i përballet me një pengesë të rëndësishme: rregullat e sigurisë dhe kërkesat ligjore për automjetet që qarkullojnë në rrugët publike.
Shtytësit me gaz të kompresuar, aftësia për t’u ngritur nga toka dhe mundësia për të kryer rrotullime në ajër paraqesin sfida të reja për certifikimin e automjeteve.
Tesla ka bërë të ditur se fluturimi nuk lejohet në rrugët publike dhe se versioni Rocket mund të mos jetë i disponueshëm në të gjitha rajonet.
Ende nuk është sqaruar se cilat manovra do të mund të kryhen ligjërisht nga blerësit, në cilat kushte dhe në çfarë hapësirash.
Po ashtu, mbeten të panjohura kërkesat e sigurisë për përdorimin e shtytësve pranë këmbësorëve, automjeteve të tjera dhe infrastrukturës rrugore.
Demonstrimi në një kompleks të kontrolluar testimi nuk është i barasvlershëm me miratimin për përdorim të përditshëm.
Për më tepër, kompania nuk ka publikuar ende rezultate të pavarura të testimeve të sigurisë, të qëndrueshmërisë së sistemeve të shtytjes ose të funksionimit të tyre në kushte të zakonshme trafiku.
Një projekt i premtuar që në vitin 2017 dhe i shtyrë për vite
Historia e Roadster-it të ri fillon shumë përpara prezantimit të 15 tetorit 2026.
Tesla nxori në treg Roadster-in e parë në vitin 2008. Automjeti, i ndërtuar duke përdorur platformën e Lotus Elise, ishte modeli i parë i prodhuar nga kompania dhe ndihmoi në ndryshimin e perceptimit për makinat elektrike.
Deri në përfundimin e prodhimit në vitin 2012, Roadster-i kishte treguar se një makinë elektrike mund të ofronte performancë sportive dhe jo thjesht të shërbente si alternativë ekonomike për transportin urban.
Në nëntor 2017, Musk prezantoi prototipin e gjeneratës së dytë, duke premtuar performancë shumë më të lartë dhe autonomi të jashtëzakonshme.
Në atë kohë, kompania kishte parashikuar që prodhimi dhe dorëzimet të fillonin në vitin 2020.
Por ky afat nuk u respektua.
Projekti pësoi shtyrje të njëpasnjëshme, ndërsa Tesla e përqendroi vëmendjen te zgjerimi i prodhimit të modeleve për tregun masiv, zhvillimi i teknologjive të drejtimit autonom dhe, më vonë, robotika.
Disa klientë kishin paguar paradhënie që në vitin 2017, duke pritur prej vitesh realizimin e projektit.
Prezantimi i tetorit 2026 shënon kështu një fazë të rëndësishme të zhvillimit të Roadster-it, por jo fillimin e prodhimit në seri apo të dorëzimeve te blerësit.
Musk deklaroi se prodhimi pritet të nisë në vitin 2028, rreth tetë vjet pas afatit të shpallur fillimisht.
Bashkëpunimi me SpaceX dhe mundësia e afrimit të dy kompanive
Një nga veçoritë më të rëndësishme të Roadster-it të ri është bashkëpunimi mes Tesla-s dhe SpaceX.
Të dyja kompanitë drejtohen nga Elon Musk, por veprojnë në sektorë të ndryshëm.
Tesla është e përqendruar te automjetet elektrike, sistemet e ruajtjes së energjisë, inteligjenca artificiale dhe robotika, ndërsa SpaceX zhvillon raketa, anije kozmike dhe teknologji për transportin hapësinor.
Sistemet e shtytjes me gaz të ftohtë të Roadster-it përfaqësojnë një shembull të përdorimit të njohurive të zhvilluara në industrinë hapësinore për aplikime automobilistike.
Prej kohësh ka pasur spekulime se Musk mund të synojë një bashkim më të ngushtë të Tesla-s me SpaceX, madje edhe përfshirjen e tyre në një strukturë të përbashkët korporative.
Megjithatë, prezantimi i Roadster-it nuk përbën konfirmim të një bashkimi të tillë.
Bashkëpunimi teknologjik i demonstruar në Teksas tregon mundësinë e shkëmbimit të teknologjive ndërmjet kompanive, por nuk provon se është marrë ndonjë vendim për bashkim institucional ose financiar.
Musk: Roadster-i mund të jetë makina e fundit e Tesla-s që drejtohet nga njeriu
Prezantimi i Roadster-it vjen në një periudhë kur Tesla po ndryshon drejtimin strategjik të biznesit të saj.
Musk ka deklaruar vazhdimisht se e ardhmja e kompanisë qëndron te inteligjenca artificiale, automjetet autonome dhe robotët humanoidë.
Në këtë kontekst, ai e ka përshkruar Roadster-in si një nga projektet e fundit të Tesla-s të përqendruara te kënaqësia e drejtimit të makinës nga njeriu.
Kompania po investon në zhvillimin e robotit humanoid Optimus dhe të automjetit autonom Cybercab, i cili është projektuar pa timon dhe pedale tradicionale.
Megjithatë, teknologjia e drejtimit autonom të Tesla-s vazhdon të jetë objekt diskutimesh mes specialistëve të industrisë.
Një nga pikat kryesore të debatit është vendimi i Musk për t’u mbështetur kryesisht te kamerat, në vend të kombinimit të tyre me sensorë të tjerë, si lidarët, që përdorin rreze lazer për të matur distancat dhe për të krijuar një paraqitje të mjedisit përreth.
Disa ekspertë vënë në dyshim nëse një sistem i tillë mund të ofrojë besueshmërinë e nevojshme në të gjitha kushtet e trafikut.
Në këtë kuadër, Roadster-i përfaqëson një kontrast të dukshëm: ndërsa Tesla synon një të ardhme në të cilën makinat do të drejtohen vetë, ajo po zhvillon njëkohësisht një supermakinë sportive të projektuar për performancë ekstreme nën kontrollin e drejtuesit.
Ekspertët: Roadster-i është më shumë demonstrim teknologjik sesa burim i madh të ardhurash
Pavarësisht vëmendjes që ka tërhequr prezantimi, analistët nuk presin që Roadster-i të ndryshojë ndjeshëm rezultatet financiare të Tesla-s.
Vetë Musk e ka pranuar më parë se ky projekt nuk pritet të sjellë të ardhura të konsiderueshme krahasuar me aktivitetin kryesor të kompanisë.
Çmimi i lartë, teknologjia komplekse dhe tregu i kufizuar i blerësve potencialë e bëjnë Roadster-in një produkt shumë të specializuar.
Analisti i Morningstar, Seth Goldstein, e ka cilësuar modelin si një automjet përfaqësues të aftësive më të avancuara të Tesla-s, që synon të tregojë nivelin e saj teknologjik dhe inxhinierik.
Sipas vlerësimit të tij, Tesla mund të shesë rreth 2.000 Roadster në vit, një numër shumë i vogël krahasuar me miliona automjetet që kompania prodhon dhe shet në segmentet e tjera.
Edhe Gene Munster, analist i Deepwater Management dhe mbështetës i Tesla-s, e interpretoi prezantimin kryesisht si demonstrim të fuqisë inxhinierike.
Ai shkroi në platformën X se eventi kishte treguar aftësi të jashtëzakonshme teknologjike, por me vlerë të kufizuar tregtare, përveç efektit që mund të kishte mbi reputacionin e prodhuesve tradicionalë të automobilave.
Munster theksoi gjithashtu afrimin teknologjik mes Tesla-s dhe SpaceX.
Një interpretim i ngjashëm është se Roadster-i synon t’i japë Tesla-s një model simbolik të performancës së lartë, përmes të cilit kompania mund të konkurrojë në perceptimin publik me prodhuesit e automjeteve sportive dhe superluksoze.
Tesla hyn në një treg ku Jaguar, Ferrari, Bentley dhe Porsche po kërkojnë klientët e pasur
Roadster-i prezantohet në një periudhë kur disa prej prodhuesve më të njohur të makinave luksoze po përpiqen të zgjerojnë ofertën e automjeteve elektrike me çmime mbi 100.000 dollarë.
Jaguar ka prezantuar modelin elektrik Type 01, me fuqi prej 1.000 kuajsh dhe çmim fillestar prej rreth 130.000 dollarësh. Kompania britanike, pjesë e Tata Motors, po përpiqet të ripozicionohet si prodhues i automjeteve elektrike luksoze.
Bentley planifikon të nisë në vitin 2027 shitjen e modelit elektrik Torcal, një SUV me çmim fillestar të parashikuar rreth 220.000 dollarë.
Rolls-Royce ofron modelin elektrik Spectre II, me çmim rreth 400.000 dollarë, ndërsa Ferrari ka hyrë në këtë segment me modelin Luce, çmimi fillestar i të cilit tejkalon 600.000 dollarë.
Megjithatë, tregu i makinave elektrike shumë të shtrenjta ka shfaqur edhe vështirësi.
Porsche raportoi një rënie prej 31 për qind të shitjeve globale të modelit elektrik Taycan gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026. Lucid njoftoi një rënie prej 7 për qind të shitjeve në tremujorin e tretë, ndërsa Lamborghini ka shtyrë planet e saj për një model plotësisht elektrik.
Një pjesë e blerësve të makinave sportive luksoze vazhdojnë të parapëlqejnë motorët me djegie të brendshme, veçanërisht për tingullin, dridhjet dhe ndjesinë tradicionale të drejtimit.
Prodhuesit e automjeteve elektrike, nga ana tjetër, theksojnë përshpejtimin e menjëhershëm, efikasitetin energjetik, qendrën e ulët të gravitetit dhe mundësinë për kontroll më të saktë të fuqisë së motorëve.
Në këtë konkurrencë, Tesla po përpiqet të dallohet jo vetëm përmes shpejtësisë, por edhe me teknologji të pazakonta, si sistemi i thithjes dhe shtytësit me gaz të kompresuar.
Çfarë mbetet e panjohur pas prezantimit?
Megjithëse demonstrimi i 15 tetorit tregoi se prototipi i Roadster-it mund të kryejë manovra të jashtëzakonshme në kushte të kontrolluara, disa prej pyetjeve kryesore mbeten pa përgjigje.
Tesla ende nuk ka njoftuar çmimet përfundimtare të tri konfigurimeve. Nuk është bërë e ditur se sa automjete synon të prodhojë apo sa njësi të versionit Rocket do t’u ofrohen klientëve.
Gjithashtu, nuk është konfirmuar kohëzgjatja maksimale e fluturimit, distanca që makina mund të përshkojë në ajër, numri i manovrave që mund të realizojë me një rezervuar të mbushur me gaz të kompresuar apo koha e nevojshme për rimbushjen e tij.
Të dhënat mbi përshpejtimin dhe shpejtësinë maksimale mbështeten në deklarimet dhe demonstrimet e Tesla-s. Testimet e pavarura do të jenë të nevojshme për të përcaktuar performancën reale të automjeteve të prodhimit në seri.
Mbetet gjithashtu e pasqaruar nëse dhe në çfarë kushtesh versionet me shtytës do të lejohen të qarkullojnë në rrugët publike.
Edhe afati i prodhimit në vitin 2028 është një objektiv i shpallur nga Musk dhe jo një garanci për dorëzimin e automjeteve, veçanërisht duke pasur parasysh historikun e gjatë të shtyrjeve të projektit.
Me prezantimin në Teksas, Tesla ka treguar një prototip që kombinon lëvizjen elektrike me teknologji të huazuara nga industria hapësinore dhe që është i aftë të kryejë manovra deri tani të pazakonta për automjetet sportive.
Megjithatë, kalimi nga një demonstrim spektakolar në një produkt të sigurt, të certifikuar dhe të disponueshëm për blerësit do të jetë prova vendimtare për Roadster-in e ri.
(Yahoo Finance, dpa/Tagesspiegel, The New York Times, TechCrunch, The Verge, Axios, Business Insider, Tesla)
