Kompania e Elon Musk dhe prodhues të tjerë automobilash, si Jaguar dhe Bentley, po përpiqen t’u shesin makina elektrike shumë të shtrenjta klientëve që zakonisht parapëlqejnë automjetet luksoze dhe sportive me motorë me benzinë.
Nga Jack Ewing
Shitjet e automjeteve elektrike po rriten me ritme të shpejta në pjesën më të madhe të botës, ndërsa konsumatorët kërkojnë mënyra për t’u mbrojtur nga luhatjet e çmimeve të karburanteve, të cilat ndikohen nga zhvillimet gjeopolitike.
Por prodhuesit e automobilave po nxjerrin në treg një brez të ri makinash elektrike, të destinuara për njerëz që nuk shqetësohen për çmimet në pikat e karburantit dhe që zakonisht i kanë garazhet plot me automjete të pajisura me motorë të fuqishëm, të cilët konsumojnë shumë benzinë.
Të enjten, Tesla pritet të prezantojë Roadster-in, një version të ri të modelit të parë të kompanisë, i cili do të shitet për të paktën 200 mijë dollarë. Elon Musk, drejtori ekzekutiv i Tesla-s, ka deklaruar se Roadster do të jetë në gjendje të përshpejtojë nga zero në 60 milje në orë (rreth 97 kilometra në orë) brenda një sekonde, një nivel përshpejtimi që zakonisht arrihet vetëm në pistat e garave të shpejtësisë në vijë të drejtë.
Prezantimi i Roadster-it, i planifikuar për mbrëmjen e së enjtes, vjen një javë pasi Jaguar, dikur i njohur për motorët e tij të fuqishëm me 12 cilindra, prezantoi një automjet elektrik me fuqi prej 1.000 kuajsh, të quajtur Type 01, çmimi fillestar i të cilit është 130 mijë dollarë. Ky është modeli i parë i ri i markës britanike të automobilave luksozë, pjesë e grupit Tata Motors, që kur kompania vendosi të përqendrohej ekskluzivisht te automjetet elektrike.
Type 01 dhe Roadster përfaqësojnë një bast të prodhuesve se klientët e pasur dhe të apasionuar pas automobilave do t’i blejnë automjetet elektrike për përshpejtimin e tyre të shpejtë e të heshtur dhe për sjelljen në rrugë, e jo për kursimin e karburantit.
Motorët elektrikë dhe bateritë e shfrytëzojnë energjinë në mënyrë më efikase sesa motorët me djegie të brendshme. Automjetet elektrike përshpejtojnë më shpejt, kërkojnë më pak mirëmbajtje dhe prodhojnë më pak dridhje. Bateritë e rënda u japin këtyre makinave një qendër të ulët graviteti, duke përmirësuar qëndrueshmërinë dhe manovrimin e tyre.
Kur Jaguar po kërkonte një mënyrë për ta ripozicionuar markën, vendimi për të kaluar te automjetet elektrike ishte «i vetëkuptueshëm», tha Rawdon Glover, drejtori menaxhues i kompanisë, javën e kaluar në një intervistë për The New York Times.
Type 01 do të jetë modeli i parë i një serie automjetesh të reja, ku do të përfshihen edhe disa modele me çmime më të përballueshme.
«Një Jaguar duhet të jetë i shpejtë, duhet të jetë i rehatshëm, duhet të jetë luksoz dhe, në këtë kuptim, automjeti elektrik ofron kombinimin më të mirë të këtyre elementeve», tha Glover.
Modelet e reja të segmentit më të lartë të tregut nga Jaguar, Tesla dhe prodhues të tjerë janë pjesë e përpjekjeve të kompanive perëndimore për t’u dalluar nga prodhuesit kinezë, të cilët dominojnë tregun e makinave elektrike me çmime të përballueshme në pjesën më të madhe të botës, me përjashtim të Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, kjo është një strategji e rrezikshme. Blerësit e automjeteve superluksoze dhe të makinave sportive janë ndër adhuruesit më të zjarrtë të motorëve të mëdhenj me djegie të brendshme, të dridhjeve dhe të tingujve që prodhojnë ata. Disa prej këtyre drejtuesve i kanë shmangur automjetet elektrike, duke thënë se drejtimi i tyre është po aq emocionues sa përdorimi i një pajisjeje elektroshtëpiake.
Disa automjete elektrike me çmime të larta nuk kanë arritur suksesin e pritur. Shitjet e modelit elektrik Taycan të Porsche-s, çmimi fillestar i të cilit është 112 mijë dollarë, ranë me 31 për qind në nivel global gjatë nëntë muajve të parë të vitit, njoftoi kompania këtë muaj. Porsche i ka reduktuar planet për automjetet elektrike dhe, po këtë muaj, deklaroi se do të përqendrohej më shumë te makinat sportive më të shtrenjta, shumica e të cilave përdorin benzinë.
Lucid, kompania që prodhon sedana elektrike dhe automjete sportive utilitare (SUV), me çmime që fillojnë nga 70 mijë dollarë dhe mund të arrijnë deri në 250 mijë dollarë, raportoi një rënie prej 7 për qind të shitjeve gjatë tremujorit të tretë.
Modeli elektrik Luce i Ferrari-t, çmimi fillestar i të cilit tejkalon 600 mijë dollarë, zemëroi shumë adhurues të kompanisë italiane kur u prezantua në maj, megjithëse, sipas raportimeve, modeli është shitur mirë. Rivali kryesor i Ferrari-t, Lamborghini, i ka shtyrë planet për një makinë elektrike.
Vitin e ardhshëm, Bentley, pjesë e grupit Volkswagen, planifikon të nisë shitjen e Torcal-it, një SUV elektrik me çmim fillestar rreth 220 mijë dollarë. Madje edhe Rolls-Royce, pjesë e grupit BMW, shet një automjet elektrik: Spectre II, që kushton 400 mijë dollarë.
Musk e ka pranuar se Roadster-i nuk ka gjasa të gjenerojë të ardhura të mëdha. Numri i njerëzve që kanë mundësi të shpenzojnë më shumë se 200 mijë dollarë për një makinë është shumë i vogël. Blerësit duhet të paguajnë një paradhënie prej 50 mijë dollarësh për të rezervuar një Roadster.
Disa analistë kanë vënë në pikëpyetje arsyen pse Tesla ka angazhuar burime në një projekt kaq të kushtueshëm, në një kohë kur shitjet e modeleve të saj kryesore, Model Y dhe Model 3, janë në rënie. Megjithatë, ekspertë të tjerë thonë se ky automjet i jep mundësi Tesla-s të forcojë reputacionin e saj si një kompani udhëheqëse në teknologjinë e automjeteve elektrike.
«Mendoj se Tesla dëshiron që njerëzit ta dinë se është në gjendje të prodhojë automjetin elektrik me performancën më të lartë dhe të konkurrojë me këto marka, në mënyrë që të mos shihet thjesht si një kompani që prodhon makina për tregun masiv», tha Ben Rose, president i Battle Road Research, i cili ndjek dhe analizon aktivitetin e Tesla-s.
Brezi i parë i automjeteve elektrike luksoze ishte disi pa karakter, tha Glover. Për ta shmangur këtë, inxhinierët e Jaguar-it drejtuan modele klasike të markës, në përpjekje për t’i dhënë Type 01 të njëjtën ndjesi drejtimi dhe të njëjtat karakteristika manovrimi si modelet e mëparshme. Type 01 do të jetë në gjendje të përshpejtojë nga zero në 60 milje në orë për 3,1 sekonda.
Silueta e Type 01 rikujton modelet klasike të Jaguar-it, si XKE, me pjesën e përparme të zgjatur dhe një pjesë të pasme me forma të theksuara e të rrumbullakosura. Projektuesit zhvendosën disa prej qelizave të baterisë nga hapësira poshtë sediljeve, ku zakonisht vendosen në shumicën e makinave elektrike, drejt pjesës së përparme. Kjo bëri të mundur krijimin e një profili më të ulët dhe më sportiv.
Sistemi elektrik i lëvizjes mundëson disa funksione që janë pothuajse të pamundura në automjetet me benzinë. Rrotat e Jaguar-it, të cilat vihen në lëvizje nga tre motorë elektrikë, mund të kontrollohen në mënyrë që të rrotullohen me shpejtësi paksa të ndryshme, për të përmirësuar manovrimin dhe qëndrueshmërinë e automjetit.
Siç mund të pritej, reagimet e adhuruesve të Jaguar-it në internet ishin të ndara. Disa e cilësuan makinën të bukur, ndërsa të tjerë e përshkruan si «kërcënuese dhe djallëzore».
«Do të ketë një grup njerëzish që do të thonë se makina nuk i ka format e hijshme dhe të rrumbullakosura të modeleve të vjetra», tha Mark Mayuga, president i Jaguar Clubs of North America. «Përgjigjja ime është: ‘Le të bëjmë diçka të re, diçka të freskët.’»
Jack Ewing mbulon industrinë automobilistike për The New York Times, me fokus të veçantë te automjetet elektrike.(The New York Times)
