Zjarri katastrofik në Omish të Kroacisë: një viktimë, 43 persona kërkuan ndihmë mjekësore dhe rreth 1.000 hektarë u dogjën; shkaku mbetet nën hetim

Zjarri që shpërtheu mbrëmjen e 13 gushtit në Lokva Rogoznica u përhap me shpejtësi të jashtëzakonshme deri në Omish, i nxitur nga era e fuqishme bura, thatësira dhe terreni i vështirë. Flakët përfshinë shtëpi, automjete, mjete lundruese, ullishte dhe pyje, ndërsa mijëra banorë e turistë u detyruan të largoheshin ose të kërkonin strehim. Një grua humbi jetën, 43 persona kërkuan ndihmë mjekësore dhe tetë prej tyre u raportuan në rrezik për jetën. Rreth 1.000 hektarë janë djegur. Deri në përditësimet e fundit të mbrëmjes së 14 gushtit, në Omish nuk kishte më flakë të hapura dhe situata ishte nën kontrollin e zjarrfikësve, por ekipet mbetën në terren gjatë gjithë natës. Shkaku i zjarrit nuk është përcaktuar dhe dyshimet për zjarrvënie mbeten vetëm një nga pistat që duhet të verifikohen nga hetimi.

Një nga zjarret më të rënda në historinë e fundit të bregdetit kroat nisi të enjten, më 13 gusht 2026, në Lokva Rogoznica, në rivierën e Omishit.

Sipas Bashkësisë Kroate të Zjarrfikësve, Qendra Operative e Zjarrfikësve e Qarkut Split-Dalmaci mori njoftimin për zjarrin në hapësirë të hapur në orën 20:15. Fillimisht digjeshin bar, bimësi e ulët dhe pyll me pisha, por vendi ku shpërtheu zjarri, thatësira e zgjatur dhe era shumë e fuqishme bura krijuan kushtet për një përhapje jashtëzakonisht të shpejtë.

Brenda pak orësh, fronti i zjarrit u shtri përgjatë zonave bregdetare dhe u drejtua nga Lokva Rogoznica përmes Mimicës, Medićit, Stanićit, Nemirës dhe zonave përreth deri në vetë Omishin.

Në fazën më kritike flakët arritën shumë pranë qendrës së qytetit. Raportimet nga terreni flisnin për një distancë prej vetëm rreth 50 deri në 100 metrash nga pjesët qendrore të Omishit.

Era nuk e shtynte zjarrin vetëm në një drejtim. Ajo ndryshonte vazhdimisht, ngrinte në ajër prush dhe shkëndija dhe krijonte vatra të reja përpara frontit kryesor. Në errësirë dhe në një terren të pjerrët, ndërhyrja nga toka u bë jashtëzakonisht e vështirë.

Komandanti kryesor i zjarrfikësve të Kroacisë, Slavko Tucaković, do ta përshkruante më vonë zjarrin si një nga më të rëndët në historinë e Kroacisë dhe si një “stuhi zjarri” të një përmase që nuk e kishte përjetuar më parë në karrierën e tij.

Publicitet

Nata kur zjarri mbërriti deri në Omish

Orët pas mesnatës sollën fazën më dramatike.

Komandanti i Shoqatës Vullnetare të Zjarrfikësve të Omishit, Višeslav Pešić, tha se kur zjarrfikësit po mbërrinin në ndërhyrje, zjarri tashmë ishte në një fazë të fuqishme dhe shtëpitë rrezikoheshin pothuajse që nga fillimi.

“Për çdo shtëpi u zhvillua një betejë”, ishte përshkrimi i tij për atë natë.

Pešić tha se zjarri kishte kaluar përtej malit dhe kishte arritur deri te shkëmbinjtë mbi qytet. Pas përfundimit të natës ai e përshkroi atë që kishte ndodhur me një fjalë: “Armagedon”.

Një nga zonat ku situata u bë veçanërisht dramatike ishte Borak.

Mario Banović tregoi se prindërit e tij u shpëtuan falë fqinjës Ana Kujundžić. Babai kishte fjetur, energjia elektrike ishte ndërprerë dhe fqinja telefonoi familjen duke i paralajmëruar për rrezikun. Ata u larguan në momentin e fundit, pothuajse pa marrë asgjë.

Por evakuimi krijoi një problem tjetër. Boraku lidhet përmes një rruge të ngushtë dhe, kur qindra njerëz nisën të largoheshin njëkohësisht, automjetet krijuan bllokim. Sipas dëshmitarëve, kjo ua vështirësoi zjarrfikësve depërtimin drejt shtëpive.

Banović u kthye rreth orës 03:00.

Kur mbërriti, tha se shumë prej asaj që familja dhe fqinjët kishin dashur të shpëtonin tashmë ishte djegur.

Komandanti Tucaković ngriti më pas edhe një problem tjetër: disa drejtues automjetesh, sipas tij, nuk respektuan udhëzimet dhe u përpoqën të kalonin përmes tymit dhe zjarrit. Disa automjete morën flakë ndërsa lëviznin, duke krijuar rrezik shtesë dhe, sipas tij, duke ndihmuar përhapjen e zjarrit.

Magjistralja e Adriatikut, D8, u mbyll. U kufizua gjithashtu qarkullimi në rrugët e tjera që lidhnin Omishin me zonat përreth.

Kur rruga nuk ishte më dalje, njerëzit hynë në det

Për qindra banorë dhe turistë, rruga bregdetare nuk ishte më një rrugë shpëtimi.

Flakët mbërritën deri te Magjistralja e Adriatikut, automjetet nisën të digjeshin dhe shumë njerëz zbritën drejt bregut. Disa hynë drejtpërdrejt në det, të tjerë hipën në varka, gomone, pedalina ose në çfarëdo mjeti lundrues që gjetën.

Operacioni i koordinuar i kërkim-shpëtimit në det nisi më 13 gusht në orën 23:40, pasi autoritetet morën njoftime për një numër të madh njerëzish, përfshirë fëmijë, që ndodheshin në ujë ose në mjete lundruese pranë bregut.

Nga mesnata deri rreth orës 02:45 u zhvillua faza më intensive e operacionit.

Kapitaneria e Portit të Splitit dhe njësitë e saj raportuan se u shpëtuan 194 persona, me përqendrimin më të madh të operacioneve në zonën nga Nemira deri në Ruskamen.

Në shpëtim morën pjesë mjetet e Kapitanerisë, dy anije policore, anija e shpejtë “Modrulj” e Rojës Bregdetare Kroate, një mjet i administratës doganore, gomonia e Shërbimit Kroat të Shpëtimit Malor – HGSS, si dhe mjete të tjera lundruese e qytetarë.

HGSS raportoi se pjesëtarët e tij morën pjesë në evakuimin e rreth 150 njerëzve. Kjo shifër nuk duhet t’i shtohet numrit 194, pasi operacionet e shërbimeve të ndryshme mbivendoseshin dhe një pjesë e personave të shpëtuar përfshihen në bilancin e përgjithshëm.

HGSS mori pjesë gjithashtu në kërkimin e një shtetasi të huaj, i cili më vonë u gjet në det nga policia, si dhe në shpëtimin e personave nga një mjet lundrues që ishte fundosur.

“Makinat nisën të digjeshin”

Karla nga Zagrebi ishte në automjet kur zjarri arriti në rrugë.

Ajo tregoi se në momentin kur makinat nisën të digjeshin, grupi me të cilin ndodhej u detyrua të zbriste drejt detit.

Gjatë largimit Karla u rrëzua dhe u lëndua. Më pas, së bashku me njerëz të tjerë, u strehua në një shpellë të vogël pranë detit.

Ata qëndruan aty rreth dy orë, ndërsa mbi ta digjej zjarri.

Nga gjërat personale, ajo arriti të shpëtonte vetëm dokumentet.

Dy punëtorë sezonalë nga Mostari u larguan nga apartamenti pothuajse pa marrë asgjë. Natën e kaluan në automobil. Kur u kthyen, mësuan se kafeneja “Mala Luka”, ku punonin, ishte djegur plotësisht.

Marin Ozretić u përpoq deri në momentet e fundit të mbronte shtëpinë e tij. Ai lagte pishat dhe tokën përreth, por kur flakët zbritën nga mali dhe u bë e qartë se nuk mund të qëndronte më, u largua.

“Unë këtë e kam ndërtuar gjithë jetën”, tha ai, duke përshkruar momentin kur u detyrua të zgjidhte jetën para pronës.

Ai shpëtoi veten dhe automjetin, por jo shtëpinë.

Anđelko Kovačić humbi shtëpinë në fshatin e vjetër, punishten dhe mjetet lundruese që po riparonte.

Shpërtheu një bombol gazi ndërsa njerëzit shuanin flakët

Josip Fantov ishte mes atyre që morën pjesë në shuarjen e zjarrit.

Ai tregoi se flakët kishin përfshirë disa apartamente dhe se njerëzit po luftonin me zjarrin brenda ndërtesës dhe mbi çati, kur një bombol gazi shpërtheu.

Bombola u hodh drejt një ndërtese tjetër, duke krijuar një vatër të re që duhej shuar.

Fantov pësoi djegie në këmbë, por vazhdoi të ndihmonte.

“Deri në mëngjes, të gjithë ata që mundeshin, luftuan”, tha ai.

Në qendrën e pritjes, dy gra e përshkruan shpejtësinë e zjarrit duke thënë se “fluturonte si avionët”.

Një grua e moshuar ishte nxjerrë nga shtëpia vetëm me pizhame. Familja nuk kishte pasur kohë as për gjërat më elementare.

Këto dëshmi përputhen në një pikë: nga momenti kur njerëzit kuptuan se zjarri po vinte drejt tyre deri në momentin kur duhej të largoheshin, në shumë vende kaluan vetëm pak minuta.

Forca nga e gjithë Kroacia dhe beteja pa ndihmë ajrore gjatë natës

Në fazat e para të natës në zonë ishin angazhuar 157 zjarrfikës me 44 automjete.

Ndërsa zjarri përhapej, u urdhërua dislokim i jashtëzakonshëm dhe mbërritën përforcime nga qarqe të ndryshme të Kroacisë.

Në orët e mëngjesit numri i forcave në terren kishte arritur në rreth 286 zjarrfikës me mbi 90 automjete.

Në operacion u përfshinë zjarrfikës nga Spliti dhe pjesë të ndryshme të Qarkut Split-Dalmaci, si dhe përforcime nga Zadari, Šibenik-Knini, Dubrovnik-Neretva, Bjelovar-Bilogora, Koprivnica-Križevci, Krapina-Zagorje dhe Zagrebi.

Vetëm nga Zagrebi u nisën 33 zjarrfikës me 11 automjete, ndërsa nga Krapina-Zagorje 21 zjarrfikës me shtatë automjete.

Një nga problemet vendimtare ishte se zjarri u përhap gjatë natës. Për shkak të errësirës, avionët kundër zjarreve nuk mund të ndërhynin.

Zjarrfikësit duhej ta përballonin fazën më agresive të zjarrit nga toka deri në agim.

Rreth orës 06:00 u ngritën katër avionë Canadair CL-415.

Gjatë 14 gushtit, sipas Ministrisë kroate të Mbrojtjes, në zonën Omish–Lokva Rogoznica u angazhuan gjithsej katër Canadair CL-415 dhe tre Air Tractor AT-802.

Forcat ajrore kroate në të njëjtën ditë duhej të përballeshin edhe me zjarre të reja në Pelješac, pranë Trogirit dhe Zadarit, ndaj avionët u ridrejtuan sipas rrezikut.

Një helikopter Mi-171Sh u përdor për transportimin e ekuipazheve të Canadair-ëve në relacionin Zemunik–Brač–Zemunik.

Roja Bregdetare u angazhua ndërkohë në evakuimin e civilëve në zonën Lokva Rogoznica–Omish me anijen GB 203 “Modrulj”.

Rreth 1.000 hektarë të djegur

Mëngjesi zbuloi përmasën e vërtetë të shkatërrimit.

Në përditësimin zyrtar të mesditës së 14 gushtit, Bashkësia Kroate e Zjarrfikësve e vlerësonte sipërfaqen e djegur në rreth 900 hektarë.

Në përditësimin e orës 19:00, vlerësimi u rrit në rreth 1.000 hektarë.

U dogjën bar, shkurre, pyll me pisha dhe sipërfaqe bujqësore.

U dëmtuan ose u shkatërruan shtëpi, automjete, mjete lundruese, objekte afariste, ullishte dhe pjesë të infrastrukturës.

Raportime për shtëpi të djegura ose të dëmtuara erdhën nga Ivašnjak, Staro Selo, Pod Vajle, Nemira, Stanići dhe Medići.

Pamjet nga Magjistralja e Adriatikut treguan automjete të karbonizuara në anë të rrugës dhe objekte të nxira nga flakët.

Në disa raportime të mëngjesit përmendeshin rreth 30 automjete të djegura, ndërsa burime të tjera flisnin për “dhjetëra”. Autoritetet ende nuk kanë publikuar një inventar përfundimtar të dëmeve, ndaj numri i saktë i shtëpive, automjeteve, mjeteve lundruese dhe objekteve të shkatërruara mbetet për t’u përcaktuar.

43 persona kërkuan ndihmë, tetë në rrezik për jetën

Bilanci mjekësor ndryshoi disa herë gjatë ditës, sepse të dhënat u publikuan në faza të ndryshme.

Në orët e para të mëngjesit raportoheshin 19 të lënduar.

Më pas KBC Split njoftoi për 36 persona të trajtuar dhe 14 të hospitalizuar.

Gjatë ditës u publikuan edhe shifra prej 40 dhe 42 pacientësh të kontrolluar ose trajtuar.

Bilanci më i vonshëm i raportuar nga mediat kroate ishte 43 persona që kishin kërkuar ndihmë mjekësore, 14 prej të cilëve u mbajtën në spital.

Tetë persona u raportuan në rrezik për jetën.

Kjo shpjegon pse në artikuj të ndryshëm shfaqen shifrat 19, 36, 40, 42 dhe 43: ato përfaqësojnë faza të ndryshme të grumbullimit të të dhënave dhe, në disa raste, kategori të ndryshme – të trajtuar nga urgjenca, të kontrolluar në KBC Split apo të hospitalizuar.

Katër nga pacientët më të rëndë u transferuan nga Spliti në Zagreb.

Në orët e mbrëmjes N1 raportoi se të katër ishin në gjendje kritike, të intubuar dhe në ventilim mekanik.

Tre pacientë të rritur u trajtuan në Klinikën e Traumatologjisë të KBC Sestre milosrdnice. Dr. Tihana Magdić Turković bëri të ditur se pacientët kishin djegie të rënda, në disa raste në 40 deri në 70 për qind të sipërfaqes së trupit.

Mjekët paralajmëruan se trajtimi i tyre mund të zgjasë me muaj.

Një paciente e mitur u transferua në Klinikën e Sëmundjeve të Fëmijëve në Zagreb.

Mes të lënduarve ishin edhe zjarrfikës. Për dy prej tyre u raportuan lëndime më serioze: njëri pësoi dëmtim në sy, ndërsa tjetri dëmtim të daulles së veshit.

Ministria e Jashtme e Hungarisë njoftoi gjithashtu se katër shtetas hungarezë kishin pësuar lëndime. Raportimet për shtetësinë e të gjithë personave të lënduar nuk kanë qenë plotësisht të njëjta gjatë ditës, ndaj nuk ka ende një ndarje përfundimtare sipas shtetësisë.

Një grua humbi jetën – identiteti ende nuk ishte konfirmuar zyrtarisht

Rreth orës 13:30 të 14 gushtit, gjatë kontrollit të zonës së djegur, policia gjeti trupin e pajetë të një personi.

Më vonë u konfirmua se bëhej fjalë për një grua.

Trupi u gjet në zonën e Stanićit, ndërsa Prokuroria kompetente dhe policia nisën këqyrjen dhe ekspertizat për të përcaktuar identitetin dhe rrethanat e vdekjes.

Paralelisht, gjatë gjithë ditës ishte zhvilluar një operacion kërkimi për Dragana Antešević, 34 vjeçe, shtetase e Bosnjë-Hercegovinës.

Antešević ishte zhdukur më 13 gusht në Stanići ndërsa po ikte nga zjarri.

Sipas informacioneve të publikuara nga mediat kroate dhe të Bosnjë-Hercegovinës, ajo ishte nga Kotor Varoši dhe kishte shkuar në Kroaci si punëtore sezonale.

Gjatë zjarrit ndodhej në një automjet me dy gra të tjera. Në një moment ishte larguar nga automjeti dhe më pas i kishte humbur çdo gjurmë.

Një nga personat që ndodhej në automjet u plagos rëndë.

Rreth 20 pjesëtarë të HGSS Split kontrolluan zonën ku automjeti ishte parë për herë të fundit.

Familja e Dragana Antešević dorëzoi mostra të ADN-së, ndërsa bashkëshorti i saj u nis drejt Kroacisë.

Më vonë mediat kroate, duke iu referuar burimeve pranë hetimit, raportuan se gjithçka tregonte se trupi i gjetur mund t’i përkiste pikërisht Anteševićit.

Megjithatë, deri në përditësimet e fundit që mund të verifikoheshin, policia dhe Prokuroria nuk e kishin konfirmuar zyrtarisht identitetin.

Për këtë arsye, formulimi i saktë gazetaresk në këtë fazë është: një grua ka humbur jetën në zjarr, ndërsa dyshohet fuqishëm se viktima është Dragana Antešević; identifikimi zyrtar pritet nga ekspertiza mjeko-ligjore dhe analiza e ADN-së.

Një tjetër grua, 65 vjeçe, ishte kërkuar përkohësisht gjatë kaosit, por më vonë u gjet e gjallë në spital.

Një mijë të evakuuar apo 2.400 të sistemuar? Pse ndryshojnë shifrat

Shifrat e evakuimit kanë krijuar konfuzion në raportimet e ndryshme.

Në mëngjes, komandanti Tucaković fliste për rreth 1.000 persona të evakuuar.

Më vonë, Kryqi i Kuq Kroat njoftoi se pothuajse 2.400 persona ishin sistemuar ose ndihmuar në qendrat e pritjes në Omish, Split dhe Makarska.

Këto dy shifra nuk përjashtojnë domosdoshmërisht njëra-tjetrën.

Shifra prej rreth 1.000 personash ishte një vlerësim i hershëm operacional i evakuimit, ndërsa rreth 2.400 përfaqësonin numrin e përgjithshëm të njerëzve që kaluan ose u sistemuan në qendra të ndryshme gjatë krizës.

Në Pallatin Sportiv Ribnjak në Omish, gjatë valës më të rëndë, u pritën rreth 2.000 njerëz. Më vonë numri ra ndjeshëm, pasi banorët dhe turistët nisën të ktheheshin ose të gjenin akomodim tjetër.

Në Qendrën Sportive Gripe në Split u sistemuan 321 persona. Sipas autoriteteve të Splitit, rreth 90 për qind ishin shtetas të huaj, me një numër të madh turistësh polakë dhe çekë.

Në Makarska u sistemuan 45 persona gjatë natës, ndërsa kapacitete të tjera u hapën edhe në Dugi Rat.

Kryqi i Kuq, Mbrojtja Civile, policia, shërbimet mjekësore dhe sistemi i kujdesit social siguruan ushqim, ujë, shtretër, batanije, mjete higjienike dhe mbështetje psikosociale.

Situata ishte veçanërisht e vështirë për familjet që kishin dalë nga shtëpitë pa ilaçe, dokumente ose sende bazë.

Në qendrat e pritjes kishte fëmijë të vegjël, të moshuar, gra shtatzëna dhe turistë që nuk dinin se çfarë kishte ndodhur me familjarët ose akomodimet e tyre.

Solidariteti i qytetarëve ishte aq i madh sa qytetet Omish dhe Split u detyruan më vonë të kërkonin që të mos dërgoheshin më ushqime dhe furnizime, sepse kishte sasi të mjaftueshme.

Kryetari i Omishit, Zvonko Močić, tha se vetëm operatorët e gastronomisë kishin përgatitur rreth 1.300 vakte për të evakuuarit.

Çfarë e bëri zjarrin kaq shkatërrues?

Është e rëndësishme të bëhet dallimi ndërmjet shkakut të ndezjes së zjarrit dhe faktorëve që shkaktuan përhapjen ekstreme të tij.

Shkaku i ndezjes ende nuk është përcaktuar.

Por kushtet që e shndërruan zjarrin në një katastrofë janë më të qarta.

Prof. dr. Ljiljana Šerić nga Fakulteti i Inxhinierisë Elektrike, Inxhinierisë Mekanike dhe Arkitekturës Detare i Universitetit të Splitit, e cila prej më shumë se 20 vitesh studion zjarret pyjore, identifikoi disa faktorë kryesorë: thatësirën e zgjatur, temperaturat ekstreme, vegjetacionin e tharë, terrenin karstik dhe të pjerrët dhe erën bura.

Bura është një erë e fortë dhe shumë e thatë karakteristike për Adriatikun. Ajo jo vetëm që përshpejton përhapjen e flakëve, por e than edhe më tej vegjetacionin.

Problem tjetër janë tokat bujqësore të braktisura, ku për vite grumbullohet bimësi e thatë që shërben si lëndë djegëse.

Konfigurimi i terrenit ndikon gjithashtu në sjelljen e erës, duke krijuar ndryshime të papritura të drejtimit.

Një faktor vendimtar ishte edhe koha: zjarri shpërtheu në mbrëmje dhe faza më e rëndë ndodhi gjatë natës, kur Canadair-ët dhe Air Tractor-ët nuk mund të operonin.

Në zjarre të intensitetit të lartë, nxehtësia mund të krijojë turbulenca atmosferike dhe të transportojë prush e materiale të ndezura larg frontit kryesor, duke krijuar vatra të reja. Pikërisht kjo shpjegon pjesërisht dëshmitë e banorëve për zjarrin që “kërcente” nga një zonë në tjetrën.

A ishte zjarrvënie? Dyshime ka, prova ende jo

Një nga pyetjet më të rëndësishme është se si nisi zjarri.

Goran Lović, pronari i kafenesë “Morska vila”, pranë zonës ku u pa zjarri në fazën fillestare, deklaroi se gjithçka kishte marrë flakë pothuajse menjëherë dhe se ai besonte se zjarri ishte vënë qëllimisht.

Ai tha se policisë i kishte dorëzuar pamjet e kamerave të sigurisë.

Megjithatë, ky është pretendim i një dëshmitari dhe jo përfundim i hetimit.

Edhe komandanti kryesor Slavko Tucaković tha se ekziston arsye për të shqyrtuar mundësinë e zjarrvënies, duke vënë në dukje se në zonë nuk kishte pasur stuhi me vetëtima dhe se nuk kishte informacion për rënie të linjave elektrike.

Por ai theksoi se vetëm këqyrja do të përcaktojë shkakun.

Ministri kroat i Ekonomisë, Ante Šušnjar, i cili e kaloi natën në zonën e prekur, kërkoi gjithashtu një hetim të hollësishëm dhe “përgjigje të qarta” për mënyrën se si nisi zjarri.

Deri në verifikimin e fundit, nuk kishte konfirmim zyrtar se zjarri ishte vënë qëllimisht, nuk ishte bërë publik ndonjë i dyshuar dhe nuk ishte raportuar arrestim për shkaktimin e zjarrit në Omish.

Çdo formulim tjetër do të ishte i parakohshëm.

Riaktivizime gjatë 14 gushtit

Pasi agimi dhe ndërhyrja ajrore e përmirësuan ndjeshëm situatën, rreziku nuk përfundoi menjëherë.

Gjatë pasdites u shfaqën riaktivizime në zonën e Dinarës së Omishit dhe në pjesën e pasme të malit, në drejtim të Svinišćes, Podašpiljes, kanionit të Cetinës dhe Radmanove Mlinicës.

Një nga pjesët aktive ndodhej në terren të paarritshëm në prapavijën e Omishit.

Në këto zona u angazhuan përsëri forcat ajrore.

Në orën 19:00, Bashkësia Kroate e Zjarrfikësve njoftoi se situata ishte më e favorshme, por se një pjesë e zjarrit vazhdonte të ishte aktive në terren të vështirë në prapavijën e Omishit.

Më vonë, në orën 21:01, Slavko Tucaković deklaroi se situata ishte stabile dhe se zjarret ishin nën kontrollin e zjarrfikësve.

Për Omishin ai tha se nuk kishte më flakë të hapura dhe se kishte shumë pak tymosje.

Zjarrfikësit u shpërndanë në të gjithë zonën dhe mbetën në gatishmëri gjatë gjithë natës për të parandaluar riaktivizimin.

Në një përditësim tjetër u bë e ditur se rreth 100 zjarrfikës do të qëndronin në zonën e Omishit gjatë natës, ndërsa Canadair-ët u tërhoqën pas përfundimit të operacioneve ajrore.

Pra, deri në përditësimet e fundit të natës së 14 gushtit, zjarri ishte nën kontroll dhe Omishi nuk kërcënohej më nga një front i hapur zjarri, por operacioni nuk konsiderohej i përfunduar dhe vijonte mbikëqyrja e zonës së djegur.

Magjistralja u rihap, por shërbimet mbetën në terren

Rruga shtetërore D8, Magjistralja e Adriatikut, u rihap për të gjithë trafikun më 14 gusht në orën 13:22.

Policia u kërkoi drejtuesve të automjeteve të tregojnë kujdes të shtuar në segmentin Omish–Lokva Rogoznica, pasi zjarrfikësit, policia dhe shërbimet e tjera vazhdonin punën në zonën e djegur.

Disa kufizime të tjera rrugore vazhduan gjatë ditës, në varësi të situatës me zjarret e reja në Dalmaci.

Paralajmërimi i zjarrfikësve: mos u përpiqni të kaloni përmes zjarrit

Kaosi në rrugë gjatë evakuimit ngriti edhe çështjen e mënyrës se si duhet vepruar kur zjarri arrin pranë zonave të banuara.

Komandanti i zjarrfikësve Dino Kozlevac paralajmëroi se një nga gabimet më të rrezikshme është përpjekja për të kaluar me automjet përmes tymit ose flakëve.

Nëse rruga është përfshirë nga zjarri, sipas tij, duhet të kërkohet një drejtim tjetër i sigurt dhe të ndiqen udhëzimet e shërbimeve.

Ai këshilloi që gjatë evakuimit njerëzit të marrin vetëm gjërat më të domosdoshme – dokumentet, fëmijët dhe anëtarët e familjes – dhe të mos humbin kohë duke u përpjekur të shpëtojnë pronën.

Ai paralajmëroi gjithashtu qytetarët që të mos përfshihen në shuarjen e zjarreve të mëdha pa pajisje dhe trajnim, pasi flakët mund të ndryshojnë drejtim brenda sekondave.

Plenković, Milanović dhe Qeveria në Omish

Kryeministri Andrej Plenković mbërriti në Omish më 14 gusht së bashku me ministrat Tomo Medved, Davor Božinović, Irena Hrstić dhe Tonči Glavina.

Ai mori pjesë në mbledhjen e shtabit dhe vizitoi zonën e djegur.

Plenković falënderoi zjarrfikësit, policinë, Mbrojtjen Civile, personelin shëndetësor dhe të gjitha shërbimet e angazhuara.

Ai e përshkroi zjarrin si jashtëzakonisht të shpejtë dhe tha se përkushtimi i zjarrfikësve kishte qenë vendimtar për mbrojtjen e një numri të madh shtëpish dhe të vetë qytetit.

Ministri i Mbrojtjes Ivan Anušić deklaroi se edhe forcat tokësore të ushtrisë ishin në gatishmëri dhe mund të dërgoheshin nëse autoritetet operative do ta kërkonin.

Presidenti Zoran Milanović vizitoi gjithashtu Omishin dhe u takua me kryetarin e qytetit dhe përfaqësuesit e zjarrfikësve.

Ai e përshkroi atë që kishte ndodhur si “diçka të paparë” dhe theksoi se dëmet materiale, sado të mëdha, janë dytësore krahasuar me jetët njerëzore.

Kryetari i Omishit, Zvonko Močić, falënderoi zjarrfikësit, vullnetarët, Kryqin e Kuq, gastronomët dhe qytetarët, duke thënë se qyteti kishte treguar një nivel të jashtëzakonshëm solidariteti.

Prioritetet e administratës lokale janë rikthimi i plotë i furnizimit me energji dhe ujë, vlerësimi i dëmeve dhe ndihma për familjet dhe bizneset e prekura.

Solidaritet nga qytete të tjera

Qyteti i Sinjit vendosi të ndajë 20.000 euro ndihmë për Omishin.

Kryetari Miro Bulj tha se kontributi është i vogël në raport me përmasat e dëmeve, por se përfaqëson solidaritetin e qytetarëve të Sinjit me familjet që humbën shtëpitë ose pronën.

Vukovari vendosi të ndajë 10.000 euro.

Kryetari Marijan Pavliček tha se “miqtë njihen në fatkeqësi” dhe se paratë duhet të përdoren për sanimin e pasojave.

Crikvenica anuloi fishekzjarrët e planifikuara për Ditën e Qytetit në shenjë solidariteti me Omishin.

U shty gjithashtu mbyllja solemne e Festivalit të 72-të Veror të Splitit dhe ceremonia e çmimeve “Judita”.

Perišić dhe Nurkić reaguan pas pamjeve nga Omishi

Futbollisti kroat Ivan Perišić, i lindur në Omish, ndoqi gjatë gjithë natës zhvillimet në qytetin e tij dhe shpërndau informacione të rëndësishme për banorët dhe mesazhe mbështetjeje për zjarrfikësit.

Reagoi gjithashtu basketbollisti i Bosnjë-Hercegovinës Jusuf Nurkić, i cili shprehu solidaritet me të gjithë njerëzit e prekur dhe u bëri thirrje të tregojnë kujdes.

Një katastrofë në kulmin e sezonit turistik

Zjarri shpërtheu në një nga periudhat më të ngarkuara turistike të vitit.

Një pjesë e madhe e njerëzve në qendrat e pritjes ishin turistë të huaj. Disa kishin humbur dokumentet, ilaçet, automjetet ose vendet ku qëndronin.

Për disa orë, një nga arteriet kryesore turistike të Adriatikut u mbyll dhe qindra turistë u desh të evakuoheshin nga deti.

Ngjarja ndodhi në një kohë kur Kroacia dhe pjesë të mëdha të Evropës Jugore po përballen me temperatura të larta, thatësirë dhe një seri zjarresh të mëdha.

Po atë ditë, zjarrfikësit kroatë duhej të përballeshin me vatra të tjera serioze në Pelješac, në zonën e Zadarit, pranë Trogirit, në Dinara dhe më vonë në Dugi Otok.

Kjo vuri nën presion njëkohësisht forcat tokësore dhe flotën e avionëve kundër zjarreve.

Çfarë mbetet ende e hapur

Pas stabilizimit të situatës, katër çështje kryesore mbeten të pazgjidhura.

E para është shkaku i zjarrit. Dyshimet për zjarrvënie janë publikuar nga dëshmitarë dhe janë përmendur si mundësi edhe nga zyrtarë, por nuk ka ende një konkluzion zyrtar.

E dyta është identiteti përfundimtar i viktimës. Një grua është konfirmuar e vdekur dhe të dhënat jozyrtare tregojnë se mund të jetë Dragana Antešević, por konfirmimi formal kërkon përfundimin e ekspertizës mjeko-ligjore dhe ADN-së.

E treta është gjendja e të lënduarve më rëndë. Tetë persona janë raportuar në rrezik për jetën dhe disa prej tyre kanë djegie në një pjesë shumë të madhe të trupit.

E katërta është bilanci përfundimtar i dëmeve materiale. Rreth 1.000 hektarë është vlerësimi aktual i sipërfaqes së djegur, por ende nuk dihet numri përfundimtar i shtëpive, automjeteve, mjeteve lundruese, bizneseve, ullishteve dhe objekteve infrastrukturore të shkatërruara.

Nata e 13–14 gushtit 2026 tashmë ka hyrë ndër ngjarjet më të rënda të këtij lloji në Kroaci. Brenda pak orësh, një zjarr që nisi në bimësinë e thatë të Lokva Rogoznicës arriti deri në Omish, detyroi njerëzit të braktisnin shtëpitë dhe makinat, çoi qindra prej tyre drejt detit dhe mobilizoi zjarrfikës, ushtri, polici, shpëtimtarë, shërbime shëndetësore dhe vullnetarë nga e gjithë Kroacia.

Deri në përditësimin më të fundit të verifikuar të mbrëmjes së 14 gushtit, qyteti nuk kërcënohej më nga flakë të hapura dhe situata ishte nën kontrollin e zjarrfikësve. Por pasojat njerëzore, ekonomike dhe mjedisore sapo kanë nisur të përllogariten, ndërsa hetimi për mënyrën se si nisi zjarri do të jetë vendimtar për të sqaruar një nga pyetjet më të rëndësishme që mbetet pas katastrofës./TN