Nga Ben Cohen, The Wall Street Journal
Një muaj pas zgjidhjes së saj për një nga Problemet e Çmimit të Mijëvjeçarit, OpenAI publikoi rezultate për më shumë se 300 probleme — dhe u përpoq të rifitonte besimin e botës së matematikës.
Që nga hera e fundit kur keni menduar për matematikën, njerëzit që mendojnë për matematikën çdo ditë kanë qenë në alarm.
Një muaj më parë, kur OpenAI njoftoi se një nga modelet e saj të fuqishme të brendshme kishte zgjidhur një nga Problemet famëkeqe dhe jashtëzakonisht të vështira të Çmimit të Mijëvjeçarit, kjo dukej si demonstrimi më spektakolar deri atëherë i përparimit të IA-së në matematikë.
Më pas, matematikanët u revoltuan.
Reagimi i ashpër nga bota e matematikës përkoi me një përballje globale me pyetjet rreth teknologjisë që laboratorët e Silicon Valley po garojnë ta ndërtojnë. Në të njëjtën ditë kur OpenAI publikoi provën e saj historike, një studiues u largua nga Anthropic për shkak të shqetësimeve për sigurinë. Brenda disa orësh, përparimi i IA-së u la në hije nga frika se IA mund ta shkatërrojë njerëzimin.
Ndërkohë, matematikanët po përballeshin me pyetjet e tyre ekzistenciale.
Por ndërsa ata debatonin publikisht për të ardhmen e fushës së tyre të lashtë, modeli i OpenAI vazhdonte të prodhonte prova pas dyerve të mbyllura.
Kjo e la kompaninë përballë një problemi që duhej zgjidhur nga një grup njerëzish: çfarë të bënte me gjithë atë matematikë të gjeneruar nga IA.
Të martën në mbrëmje, OpenAI i publikoi ato prova në internet, në mënyrë që matematikanët të përpiqeshin t’i përvetësonin. Vërshimi përfshinte më shumë se 700 punime që trajtonin qindra probleme në teorinë e numrave, gjeometrinë algjebrike dhe fusha të tjera me emërtime që mund t’u shkaktojnë migrenë atyre që ende përndiqen nga matematika e shkollës së mesme. Ndër gjetjet kryesore të raportuara nga OpenAI ishin përparime që lidhen me tre nga pesë Problemet e Mijëvjeçarit që mbeten ende të pazgjidhura, përfshirë hipotezën e Riemann-it.
“Po ta kishte bërë këtë një njeri, do të merrte menjëherë Medaljen Fields, pa asnjë diskutim”, shkroi në X Alex Kontorovich, profesor i shquar i matematikës në Universitetin Rutgers, duke iu referuar rezultatit për Riemann-in.
Teksa ekspertët e habitur të matematikës nisën t’i përthithnin rezultatet, edhe një studiues brenda Anthropic e quajti publikimin e OpenAI “qartazi momentin më domethënës në historinë e matematikës”.
Ai ishte gjithashtu kthesa më e fundit marramendëse në një vit historik si për IA-në, ashtu edhe për vetë matematikën.
Muajt e fundit, si OpenAI ashtu edhe Anthropic e kanë shndërruar matematikën komplekse në një formë të pazakontë marketingu për modelet e tyre më inteligjente, duke promovuar me bujë zgjidhje për probleme që njerëzit nuk kishin arritur t’i zgjidhnin për dekada.
Por ajo që dikur dukej si një mënyrë e sigurt për të demonstruar aftësitë e IA-së nisi të kthehej kundër tyre, ndërsa amerikanët janë bërë gjithnjë e më skeptikë ndaj IA-së.
Laboratorët kanë humbur gjithashtu besimin e disa njerëzve që ia kanë kushtuar jetën matematikës dhe që dikur i përqafuan mjetet e IA-së si kalkulatorë jashtëzakonisht të fuqishëm, por që tani ndihen si dëm anësor në një betejë mes kompanive me vlerë triliona dollarë.
Rivaliteti i tyre është aq i ashpër sa OpenAI thotë se e vuri modelin e saj më të avancuar në punë mbi Problemet e Çmimit të Mijëvjeçarit — dhe shpenzoi miliona dollarë në fuqi kompjuterike për këtë përpjekje — vetëm pasi dëgjoi se Anthropic kishte zgjidhur tashmë të paktën njërin prej tyre. Pasi OpenAI publikoi zgjidhjen e saj për problemin Navier-Stokes, një akademik që punonte me një studiues të Anthropic sugjeroi se modeli mund të ishte mbështetur në punën e tij të pabotuar, gjë që kompania e mohon.
Kritikat u intensifikuan kur më shumë se dy duzina fitues të Medaljes prestigjioze Fields publikuan një letër të hapur të ashpër me titull “Një mospërputhje e rëndë e IA-së në matematikë”, duke paralajmëruar se gara e industrisë për të zgjidhur probleme matematikore kërcënonte të minonte vetë qëllimin e matematikës.
Nën presionin e komunitetit shkencor, të cilin OpenAI thotë se po përpiqet ta fuqizojë, kompania së fundmi ndihmoi në krijimin e një grupi të pavarur matematikanësh të njohur për ta këshilluar.
“Na presin pyetje të vështira për mënyrën se si IA mund të mbështesë të kuptuarit matematikor”, tha OpenAI muajin e kaluar. “Ne duam që matematikanët të jenë në qendër të formësimit të përgjigjeve.”
Javën e kaluar, ky komitet këshillues përcaktoi udhëzime se si laboratorët e IA-së duhet t’i publikojnë zbulimet e tyre, bazuar në reagimet e qindra matematikanëve.
OpenAI thotë se u mbështet në këto rekomandime gjatë publikimit të këtij orteku rezultatesh matematikore.
Publikimi përfshinte 722 punime, të organizuara në 372 grupe rezultatesh matematikore, dhe kompania tha se modelit i ishin dhënë gjithsej rreth 4.000 probleme. Ajo publikoi gjithashtu përmbledhje të “zinxhirit të arsyetimit” të modelit për 10 rezultate dhe vlerësoi se rezultati mesatar kërkonte vetëm një pjesë të vogël të fuqisë kompjuterike që ishte përdorur për suksesin me Problemin e Çmimit të Mijëvjeçarit.
Në fillim të kësaj jave, ndërsa qarkullonin zëra se OpenAI po përgatitej të publikonte një breshëri të paprecedentë provash, matematikanët nxituan të botonin punimet e tyre të realizuara me ndihmën e IA-së përpara se dikush tjetër t’ua paraprinte.
Gjatë publikimit të rezultateve, OpenAI thotë se i mori seriozisht këshillat dhe shqetësimet e këshillit të matematikës — me një përjashtim.
“Ne u kërkojmë atyre të ndalojnë testimin e problemeve të avancuara matematikore në modele pronësore”, shkruan javën e kaluar matematikanët kryesorë.
OpenAI u përgjigj: “Është e rëndësishme të vazhdojmë vlerësimin e modeleve tona të brendshme më të avancuara në matematikë dhe në shkenca të tjera, në mënyrë që të përshpejtojmë zhvillimin e mjeteve që do t’i çojnë përpara këto fusha.”/The Wall Street Journal
