Një figurë e fuqishme nga brenda IRGC-së, me një prejardhje të thellë ushtarake dhe me një histori të gjatë kandidimesh të pasuksesshme për president, Ghalibaf është shfaqur si një figurë qendrore në strukturën e pushtetit në Teheran.
Shtetet e Bashkuara ditët e fundit kanë zhvilluar bisedime të ndërmjetësuara me kryetarin e Parlamentit iranian, Mohammad-Bagher Ghalibaf, në përpjekje për t’i dhënë fund Operacionit “Epic Fury”.
Një figurë e fuqishme nga brenda IRGC-së, me një prejardhje të fortë ushtarake dhe me një histori të gjatë kandidimesh të dështuara për president, Ghalibaf është shfaqur si një figurë qendrore në strukturën e pushtetit në Teheran dhe tani “praktikisht po e udhëheq Iranin”, thanë burime për The Jerusalem Post.
A mund të shërbejë Ghalibaf si urë lidhëse mes aparatit të ashpër të sigurisë së Republikës Islamike dhe administratës së presidentit amerikan Donald Trump?
I lindur në vitin 1961, Ghalibaf është “bir i revolucionit” në çdo kuptim të fjalës.
Ai iu bashkua Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) që në themelimin e saj, në vitin 1980, duke u ngjitur në hierarki gjatë luftës brutale Iran-Irak, derisa u bë një nga komandantët e saj më të spikatur. Kjo bazë ushtarake mbetet themeli i pushtetit të tij.
“Ai është ‘njeri i brendshëm’ në një mënyrë si shumë pak politikanë të tjerë,” tha Dr. Raz Zimmt, studiues i lartë në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare (INSS) dhe një ekspert i njohur për çështjet iraniane. “Ndryshe nga moderatët klerikë të së kaluarës, Ghalibaf ka ‘lidhjen me Soleimanin’. Ai ishte bashkëkohës dhe bashkëpunëtor i afërt i të ndjerit Qasem Soleimani, gjë që i jep një nivel besueshmërie te IRGC-ja që një civil nuk do ta arrinte kurrë.”
Pavarësisht ndikimit të tij, Ghalibaf ka pasur prej kohësh vështirësi për të fituar presidencën, çmimin më të madh në politikën zgjedhore iraniane. Ghalibaf ka kandiduar pa sukses katër herë për këtë post. Ai doli i katërti në vitin 2005 dhe i dyti në vitin 2013, përpara se të tërhiqte kandidaturën në vitin 2017. Së fundmi, ai përfundoi i treti, në mënyrë zhgënjyese, në zgjedhjet e parakohshme të vitit 2024, të shpallura pas vdekjes së Ebrahim Raisit.
Megjithatë, Dr. Zimmt vëren se dështimet zgjedhore të Ghalibafit nuk nënkuptojnë mungesë pushteti. “Po shohim një ndarje të qartë të punëve në Teheran. Ndërsa presidenca merret me administrimin e përditshëm civil, Ghalibaf – duke vepruar si kryetar i Parlamentit që nga maji i vitit 2020 – në fakt ka marrë në dorë menaxhimin strategjik dhe ushtarak të shtetit.”
Ghalibaf shihet si ‘konservator pragmatik’, populist i korruptuar
Për mbështetësit e tij, Ghalibaf është një “konservator pragmatik” – një njeri që, gjatë mandatit të tij si kryetar i Bashkisë së Teheranit, dëshmoi se mund të menaxhonte një burokraci komplekse dhe të sillte rezultate. Për kritikët e tij, ai është një populist i zhytur në korrupsion sistemik.
Gjatë kohës sa ishte kryebashkiak, Ghalibaf shpesh akuzohej se përdorte lidhjet e tij me IRGC-në për të mbrojtur veten nga skandalet në rritje të korrupsionit. “Ai është shumë i korruptuar,” vëren Zimmt, “por në kontekstin e Lindjes së Mesme, kjo nganjëherë do të thotë se është një njeri me të cilin realisht mund të bësh punë. Ai e kupton gjuhën e pushtetit dhe të interesave, e jo vetëm dogmën e pastër fetare.”
Pavarësisht reputacionit të tij për pragmatizëm, Ghalibaf vazhdon të përdorë retorikën e zjarrtë që pritet nga elita e regjimit. Vetëm këtë javë, një postim nga llogaria e tij zyrtare në X shkaktoi jehonë në Uashington dhe Jerusalem, duke deklaruar se “krahas bazave ushtarake, ato entitete financiare që financojnë buxhetin ushtarak të SHBA-së janë objektiva legjitime”.
Deklarata të tilla shërbejnë si një kujtesë e fortë për kërcënimin që përfaqëson Ghalibaf. Edhe nëse ai mund të jetë më “i menaxhueshëm” se figura si udhëheqësi suprem Mojtaba Khamenei, ai mbetet një mbrojtës i vendosur i hegjemonisë rajonale të IRGC-së./Jerusalem Post/TetovaNews
