Polemika nisi me një letër të shkruar me mirësjellje. «Shkëlqesisë së Tij Mahmoud Ahmadinejad», shkruhet në krye të letrës së nënshkruar në Budapest. Në këtë shkresë, të datës 3 prill 2024, rektori i Universitetit Ludovika, Gergely Deli, e fton ish-presidentin iranian në një konferencë mbi «vlerat universale në mjedisin global». «Do të ishte nder dhe privilegj t’ju kishim mes të ftuarve tanë në këtë aktivitet», saktëson ai në letrën që L’Express ka mundur të konsultojë falë një burimi të brendshëm. Konferenca supozohet të zhvillohet në diskrecion: askush, ose pothuajse askush, nuk e di se ajo do të mbahet.
Por plani dështon. Sapo Ahmadinejadi mbërrin në territorin hungarez, Dolate Bahar, një medium në rrjetet sociale pranë politikanit iranian, e bën publike vizitën. Në rrjetet sociale, llogaritë e lidhura me të zbulojnë prapaskenat: pritje në aeroport e denjë për një kryetar shteti, shtrëngim i përzemërt duarsh me rektorin. Lajmi shkakton një valë indinjate në Hungari. Vendi, ku jeton një komunitet i konsiderueshëm hebre, revoltohet nga kjo pritje madhështore e rezervuar për një ish-udhëheqës haptazi antisemit. Dy vjet më vonë, një artikull i New York Times e paraqet çështjen në një dritë të re: e gjithë kjo ishte vetëm një inskenim. Konferenca thuhet se kishte shërbyer si pretekst për një takim mes Mahmoud Ahmadinejadit dhe David Barneas, në atë kohë drejtor i Mossadit. Shërbimi sekret synonte të përgatiste rikthimin e Ahmadinejadit në pushtet në Teheran.
Kompani mbulesë
Kjo kthesë është marramendëse. Lidhjet me Hungarinë shfaqen edhe në një çështje tjetër: shpërthimin e pajisjeve të thirrjes, të njohura si pagerë, të drejtuesve të Hezbollahut në Liban, më 17 dhe 18 shtator 2024. Vendi i vogël i Europës Qendrore është bërë një nga terrenet e reja të veprimtarisë së Mossadit. Budapesti ofron avantazhin e diskrecionit dhe tregohet tolerant ndaj operacioneve izraelite të spiunazhit. Kjo është fryt i një historie që zë fill në ditët e para të demokracisë hungareze, e favorizuar nga një muaj mjalti i pandërprerë mes dy udhëheqësve: Viktor Orbanit dhe Benjamin Netanyahut.
Një operacion aq i sofistikuar sa ai që goditi rëndë drejtuesit e Hezbollahut nuk realizohet pa përgatitje dhe pa ndërmjetës. Mes tyre është BAC Consulting, një biznes i vogël individual që supozohej të tregtonte pagerë në Afrikën Lindore. Kompania drejtohet nga aksionarja e saj e vetme, Cristiana Barsony-Arcidiacono — emri i kompanisë përbëhet nga inicialet e saj —, një italo-hungareze që zhduket menjëherë pas operacionit. Ndërmarrja e saj, e regjistruar në Hungari, thuhet se është një «kompani mbulesë e kontrolluar nga Izraeli», sipas New York Times. BAC Consulting ishte ngarkuar ta devijonte prodhimin e pagerëve të kompanisë tajvaneze Gold Apollo drejt një zinxhiri të kontrolluar nga Mossadi.
Në një libër të botuar në Izrael në maj 2026, A Fateful Message («Një mesazh fatal», i papërkthyer), një ish-zyrtar i lartë i mbrojtjes izraelite e rrëfen operacionin e pagerëve nga brenda. I paraqitur si një «roman spiunazhi», i frymëzuar në masë të madhe nga ngjarje reale, libri e përmend me emër «konsulenten» Cristiana Barsony-Arcidiacono. Pasi «Lidia», një agjente e Mossadit, i afrohet në Paris në vitin 2020, ajo gradualisht i jep besimin e saj. Kur shërbimit i duhet të gjejë një seli europiane për kompaninë e tij mbulesë, del emri i saj. Cristiana e përmbush misionin pa e ditur aspak identitetin e atyre që e kanë porositur, sipas rrëfimit në libër.
Kontakt i përditshëm
Kur çështja del në dritë, shtypi e përqendron vëmendjen te Hungaria. Qeveria e Viktor Orbanit ul kokën dhe pret të kalojë furtuna. Dy vjet më vonë, në prill 2026, Washington Post zbulon se ministri i atëhershëm i Jashtëm i Hungarisë, Péter Szijjártó, kishte telefonuar homologun e tij iranian, Abbas Araghchi, më 30 shtator 2024, duke qenë se Hezbollahu është aleat i Teheranit. «Shërbimet tona sekrete kanë kontaktuar tashmë shërbimet tuaja dhe do të ndajmë të gjitha informacionet që kemi mbledhur gjatë hetimit», i kishte thënë ai.
Hungaria duket se është bërë një vend i parapëlqyer për veprimtari të lidhura me spiunazhin. «Drejtuesit e shërbimeve të inteligjencës u kanë kërkuar tashmë homologëve të tyre izraelitë të mos kryejnë operacione të këtij lloji pa i njoftuar. Çdo herë, Mossadi thotë po. Çdo herë, e bën sërish», vëren András Dezső, gazetar investigativ hungarez, specialist i shërbimeve të inteligjencës dhe autor i Fedősztori, një hulumtim mbi shërbimet sekrete të vendit.
Është e vështirë të ndërpresësh çdo kontakt me Mossadin, kur ai e furnizon Europën me informacione të çmuara për luftën kundër terrorizmit. Dikur, raporti i forcave ishte pothuajse i kundërt. Në Fedősztori, një ish-oficer hungarez i antiterrorizmit rrëfen se, pas vitit 1989, shërbimet e demokracisë së re hungareze i shisnin dosjet e përgjimit të lëvizjeve terroriste që kalonin nëpër kryeqytet, deri në atë pikë sa ishin në «kontakt të përditshëm me zyrën ndërlidhëse të Mossadit në Budapest».
Përdorimi i Pegasusit
Dy shërbimet i bashkojnë lidhje mbi tridhjetëvjeçare. I njëjti faktor i marrëdhënieve personale mund të shpjegojë pjesërisht përse Mossadi zgjodhi Budapestin për të hyrë në kontakt me Ahmadinejadin në vitin 2024. Është e vështirë të përfytyrohet që shërbimet sekrete hungareze të jenë mbajtur në padijeni për ardhjen e ish-udhëheqësit iranian në vendin e tyre. Sidoqoftë, Ahmadinejadi nuk e fshihte këtë. «Mossadi mund t’i ketë vënë në dijeni për një operacion në zhvillim, por me gjasë jo për qëllimin e tij përfundimtar. Rekrutimi i një burimi në këtë nivel është tepër delikat për të rrezikuar një rrjedhje informacioni», vlerëson një ish-drejtues i lartë i shërbimit hungarez të inteligjencës së jashtme. Sipas tij, «dialogu është zhvilluar shumë më lart, në nivelin politik».
Në këtë rast, në nivelin e pushtetit ekzekutiv. Afërsia mes Viktor Orbanit dhe Benjamin Netanyahut vihet në dukje nga specialistët e spiunazhit. Në korrik 2017, kryeministri izraelit zgjedh Hungarinë për vizitën e parë të një udhëheqësi të Izraelit në Europën Qendrore që nga fundi i komunizmit. Pavarësisht akuzave ndaj Orbanit për tolerim të antisemitizmit, dy burrat shkojnë mirë me njëri-tjetrin. Autoritetet hungareze blejnë Pegasusin, programin e përgjimit të zhvilluar nga kompania izraelite NSO, e afërt me Mossadin.
Në vitin 2025, gjatë një vizite tjetër të Netanyahut në Hungari, Viktor Orbani njofton tërheqjen e vendit të tij nga Gjykata Penale Ndërkombëtare, e cila në vitin 2024 kishte lëshuar një urdhërarrest ndaj kreut të qeverisë izraelite për krim lufte. Gjatë asaj vizite, Netanyahu bëri edhe një ndalesë që tërhoqi vëmendjen në Universitetin Ludovika. «Nuk është një universitet çfarëdo. Është një institucion shumë i afërt me pushtetin. Ai përgatit oficerë ushtarakë, policë dhe nëpunës të administratës publike dhe punon shumë ngushtë me ministri të ndryshme», tregon një njohës i mirë i institucionit. Rektori i tij, Gergely Deli, ka dhënë gjithashtu mësim dhe ka qenë zëvendësdrejtor i Mathias Corvinus Collegium, një qendër studimore e lidhur ngushtë me Viktor Orbanin. Gjatë vizitës, Netanyahu mori aty titullin qytetar nderi i universitetit. Po të mos ishte diferenca prej dy muajsh, ai mund të ishte ndeshur aty me Mahmoud Ahmadinejadin, i cili ishte rikthyer për konferencën e tij të dytë brenda dy vjetësh./Burimi: L’Express — Alexandra Saviana, 5 tetor 2026
