Në fund të ditës, megjithë votimin me 91 vota pro në lexim të parë, ndryshimet e Ligjit për Dhomat e Specializuara nuk u votuan në lexim të dytë.

Protestuesit e pritën mëngjesin para Kuvendit

Protesta e 5 tetorit ishte vazhdim i mobilizimit të nisur pas aktgjykimit të 16 shtatorit ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Një pjesë e protestuesve e kaluan natën 4–5 tetor në sheshin “Skënderbeu”. Platforma “Jo në emrin tim” kishte bërë thirrje që qytetarët të mblidheshin nga ora 08:00, ndërsa OVL-UÇK e kishte caktuar protestën në orën 09:00, paralelisht me seancën e jashtëzakonshme të Kuvendit.

Në mëngjes protestuesit u vendosën te hyrjet e Kuvendit me thirrjet “Votojeni ligjin”.

Ora 08:00 – Komisioni i hap rrugë projektligjit

Para seancës plenare, Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete dhe Rregulloren e Kuvendit shqyrtoi Projektligjin nr. 11/L-001 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar.

Sipas njoftimit zyrtar të Kuvendit, Komisioni e përkrahu në parim projektligjin me votë unanime. Në materialet e raportuara gjatë ditës, votimi është dhënë si 9 vota pro, pa vota kundër dhe pa abstenime.

Seanca nis me vonesë

Seanca e jashtëzakonshme ishte parashikuar për në orën 09:00, por nisi me vonesë.

Pika e parë ishte pikërisht Projektligji për Dhomat e Specializuara. Kuvendi fillimisht miratoi shmangien nga afatet e zakonshme procedurale për shqyrtimin e tij.

Propozuesi, deputeti i PDK-së Përparim Gruda, argumentoi se ndryshimet nuk synonin zhbërjen e Dhomave të Specializuara, por ndryshimin e mënyrës së ushtrimit të mandatit dhe juridiksionit të tyre.

Vetëvendosje deklaroi se do ta mbështeste projektligjin në parim, ndërsa LDK nuk mori pjesë në votimin përfundimtar të tij në lexim të parë.

91 vota pro – asnjë kundër dhe asnjë abstenim

Kuvendi miratoi në lexim të parë Projektligjin për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara me:

91 vota pro
0 kundër
0 abstenime.

Ky është rezultati zyrtar i publikuar nga Kuvendi i Kosovës.

Miratimi në lexim të parë, megjithatë, nuk nënkuptonte miratim përfundimtar të ligjit. Projektligjit i duhej edhe leximi i dytë.

Ky dallim u bë pika qendrore e gjithë krizës së pasdites dhe mbrëmjes.

Mjetet piroteknike nisin që gjatë seancës

Që rreth orës 10:40, protestuesit pranë Kuvendit nisën përdorimin më intensiv të mjeteve piroteknike. Krismat u dëgjuan gjatë fjalimeve të deputetëve në seancë.

Më vonë gjatë ditës, një nga dritaret e Kuvendit u dëmtua nga mjetet piroteknike.

Policia tha gjithashtu se persona të caktuar kishin tentuar herë pas here të hynin brenda rrethojave të Kuvendit dhe kishin hedhur mjete piroteknike drejt objekteve shtetërore.

Protestuesit bllokojnë hyrjet dhe daljet

Pas votimit në lexim të parë, kërkesa e protestuesve u zhvendos te leximi i dytë.

Rreth orës 12:35, Besianë Musmurati deklaroi publikisht se qytetarët ndodheshin te të gjitha hyrjet dhe daljet dhe nuk po i lejonin deputetët të largoheshin nga Kuvendi pa u votuar projektligji edhe në lexim të dytë.

Në fazat e mëvonshme protestuesit lejuan largimin e një pjese të stafit civil, por vazhduan përpjekjet për të penguar largimin e deputetëve.

KDI paralajmëroi se e drejta për protestë dhe presioni politik nuk mund të shndërrohen në pengim fizik të mandatit të deputetëve.

PDK kërkon lexim të dytë po atë ditë

Shefi i Grupit Parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, kërkoi shmangien e afateve procedurale edhe për fazën e dytë dhe propozoi që projektligji të votohej në lexim të dytë po më 5 tetor.

Në një fazë u propozua ora 17:30.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, argumentoi se mocioni procedural nuk mund të shtrohej në atë moment, gjatë shqyrtimit të pikave të tjera të rendit të ditës.

Fakti që projektligji nuk shkoi në lexim të dytë u konfirmua edhe nga raporti përfundimtar zyrtar i seancës së Kuvendit.

Takimi Kurti–Hamza

Pasditen e 5 tetorit, kryeministri Albin Kurti dhe kryetari i PDK-së Bedri Hamza u takuan në Kuvend.

Takimi nisi rreth orës 16:43 dhe zgjati afro dy orë.

Pas tij nuk u njoftua ndonjë marrëveshje që do ta mundësonte votimin në lexim të dytë.

PDK më pas pretendoi se Kurti kishte kushtëzuar votimin e Ligjit për Specialen me arritjen e marrëveshjes për zgjedhjen e presidentit.

Blerta Deliu-Kodra e formuloi këtë pretendim publikisht si: “Votoma presidentin, ta votoj ligjin”.

Ky është pretendim dhe interpretim i PDK-së për përmbajtjen e takimit, jo një citim i konfirmuar në mënyrë të pavarur nga një procesverbal zyrtar i takimit.

Vetëvendosje, nga ana tjetër, argumentoi se dy çështjet duhej të zgjidheshin për të shmangur krizën institucionale dhe zgjedhjet e reja.

Incidenti me Fahrush Rexhepin

Një nga episodet më të rënda ndodhi kur deputeti i Vetëvendosjes Fahrush Rexhepi tentoi të largohej nga hapësira e Kuvendit.

Pamjet e publikuara treguan protestues që e ndaluan, e kapën fizikisht dhe e kthyen drejt hapësirës së Kuvendit.

Më vonë Rexhepi e cilësoi ngjarjen të papranueshme dhe paralajmëroi se do ta procedonte rastin në organet e drejtësisë.

Arbërie Nagavci dhe zyrtarë të tjerë të VV-së e dënuan incidentin, duke theksuar se askush nuk ka të drejtë të ushtrojë forcë ndaj deputetëve.

Pengohet edhe Besnik Bislimi

Në një incident tjetër, protestuesit penguan dhe tërhoqën fizikisht Besnik Bislimin pranë hapësirës së Qeverisë.

Policët ndërhynë për ta larguar dhe mbrojtur, ndërsa pamjet dhe raportimet treguan se drejt tij dhe policëve që e shoqëronin u hodh edhe ujë.

Ora 18:48 – Policia përdor gaz lotsjellës

Pika vendimtare e përshkallëzimit erdhi rreth orës 18:48.

Policia nisi përdorimin e gazit lotsjellës pasi protestuesit kishin bllokuar daljet e Kuvendit dhe nuk po lejonin largimin e deputetëve.

Në drejtim të rrugës “Agim Ramadani” u krijuan barrikada të improvizuara me rrethoja dhe kontejnerë. U përdorën mjete piroteknike dhe u ndezën kontejnerë e zjarre në rrugë.

Deputetët e VV-së largohen

Pas ndërhyrjes policore dhe hapjes së korridoreve, një pjesë e deputetëve të Vetëvendosjes u larguan nga Kuvendi.

PDK dhe AAK vazhduan të qëndronin në hapësirat e Kuvendit dhe kërkuan rikthimin e deputetëve të tjerë për votimin në lexim të dytë.

PDK përsëriti qëndrimin se Ligji për Specialen dhe zgjedhja e presidentit duhej të trajtoheshin si dy procese të ndara.

Përshkallëzimi i dytë: autoblinda dhe topi i ujit

Rreth orës 20:25 situata u përshkallëzua përsëri.

Në rrugën “Agim Ramadani”, Njësia Speciale doli me automjete të blinduara dhe top uji. U përdor sërish gaz lotsjellës.

Protestuesit vazhduan të hidhnin mjete piroteknike dhe sende, ndërsa në rrugë u dogjën kontejnerë.

Policia më pas nisi largimin e turmës nga zona e “Skënderbeut” drejt pjesëve të tjera të qendrës së Prishtinës.

Në disa segmente u ndërpre përkohësisht edhe qarkullimi i automjeteve.

Pretendime për forcë të tepruar policore

Gjatë përplasjes u publikuan disa video që ngritën pikëpyetje për veprimet e policëve individualë.

Pamjet e publikuara nga media treguan raste ku protestues të ndaluar ose të shtrirë në tokë goditeshin me shufra gome ose ndiqeshin nga policët.

Një qytetar, Artan Ramaj, publikoi një video dhe deklaroi se ishte goditur nga policët ndërsa ishte ulur dhe nuk paraqiste rrezik.

Deputeti i AAK-së Burim Ramadani paralajmëroi se do të kërkonte raportim urgjent të drejtorit të Policisë dhe aktivizimin e Inspektoratit Policor të Kosovës për të hetuar veprimet që ai i konsideroi joproporcionale.

Këto raste individuale duhet të trajtohen si pretendime dhe prova audiovizuale që kërkojnë hetim të IPK-së, jo si konkluzion i përfunduar juridik për përgjegjësinë e policëve.

Versioni zyrtar i Policisë

Policia e Kosovës deklaroi se ndërhyrjet u ndërmorën pasi persona në protestë hodhën mjete piroteknike, fishekzjarre dhe sende të forta drejt Kuvendit, Qeverisë dhe policëve.

Sipas Policisë, gaz lotsjellës dhe top uji u përdorën për të vënë situatën nën kontroll, për të parandaluar përshkallëzim të mëtejshëm dhe për të mundësuar daljen e personave nga Kuvendi.

Policia insistoi se nuk kishte ndërhyrë ndaj protestuesve paqësorë, por vetëm kur ishte shfaqur dhunë.

BILANCI: të paktën 17 të lënduar

Bilanci më i fundit zyrtar i Policisë ishte:

6 zyrtarë policorë të lënduar
11 protestues/qytetarë që kërkuan ndihmë mjekësore
3 protestues të shoqëruar në stacion policor.

Pra, duke i mbledhur dy kategoritë, bëhet fjalë për të paktën 17 persona të lënduar ose që kërkuan trajtim mjekësor.

QKUK dha një bilanc tjetër operacional: drejtori i Emergjencës, Naser Syla, tha se në Qendrën Emergjente u trajtuan 12 persona – 11 civilë dhe një polic.

Tetë prej tyre u trajtuan edhe nga Oftalmologjia për pasojat e gazit lotsjellës, ndërsa tre kishin plagë prerëse. Gjendja e pacientëve të trajtuar ishte stabile dhe ata u liruan pas trajtimit.

Këto dy shifra nuk janë domosdoshmërisht kontradiktore: Policia raportoi totalin e gjashtë policëve të lënduar në terren, ndërsa QKUK raportoi personat që kishin përfunduar në Qendrën Emergjente.

Tre persona të shoqëruar

Në komunikatën e fundit, Policia konfirmoi se tre protestues ishin shoqëruar në stacion dhe se procedurat e mëtejshme do të zhvilloheshin në koordinim me organet e drejtësisë.

Më herët gjatë ditës ishte konfirmuar edhe shoqërimi i një personi të dyshuar për posedim dhe hedhje të mjeteve piroteknike drejt objekteve shtetërore.

Mes personave të ndaluar gjatë përplasjeve u raportua edhe një nip i ish-presidentit Hashim Thaçi.

Për identitetin e tij pati raportime të ndryshme në disa media gjatë natës, ndaj emri nuk duhet fiksuar pa një konfirmim zyrtar të Policisë.

Hysni Gucati në Emergjencë

Kryetari i OVL-UÇK-së, Hysni Gucati, mori trajtim pas ekspozimit ndaj gazit lotsjellës.

Ai tha se Policia e kishte tërhequr dhe i kishte dhënë ndihmë, ndërsa përmendi edhe veteranë të tjerë të lënduar.

PDK akuzon Policinë për forcë joproporcionale

PDK dënoi ndërhyrjen e Policisë dhe kërkoi ndaljen e asaj që e cilësoi përdorim joproporcional të forcës.

Deputetët Enver Hoxhaj, Blerta Deliu-Kodra dhe Ariana Musliu-Shoshi komunikuan me komandantin operacional të Policisë dhe kërkuan tërheqjen e kordonit.

Komandanti policor u tha se Policia ishte sulmuar dhe kishte zyrtarë të lënduar, por gjithashtu deklaroi se çdo polic që kishte përdorur forcë joproporcionale do të duhej të jepte përgjegjësi.

Rrahman Rama negocion për lirimin e sheshit

Në orët e vona, deputeti i PDK-së dhe ish-komandanti i FSK-së Rrahman Rama u pa duke biseduar me komandantët policorë për tërheqjen e kordonit.

Forcat policore nisën gradualisht të zhvendoseshin dhe protestuesit u rikthyen në pjesë të sheshit.

Situata filloi të qetësohej.

Reagimi i LDK-së

LDK, e cila nuk mori pjesë në votimin e projektligjit në lexim të parë, u përball me kritika të forta.

Pasi emrat e deputetëve të saj u vendosën nga protestuesit krahas atyre të Listës Serbe, LDK e cilësoi këtë “përpjekje për linçim publik dhe kërcënim politik”.

Partia deklaroi se lufta e UÇK-së është e shenjtë, por argumentoi se ndryshimi i një ligji të zakonshëm nuk mund të anashkalojë Kushtetutën ose të zhbëjë automatikisht një aktgjykim.

LDK tha se ndryshimi i një aktgjykimi duhet të ndiqet në rrugën gjyqësore dhe përmes Apelit.

Dorëheqje në LDK

Qëndrimi i partisë shkaktoi edhe përçarje të brendshme.

Xhafer Gashi dha dorëheqje nga të gjitha funksionet e tij në LDK: anëtar i Këshillit të Përgjithshëm, anëtar i Kryesisë dhe kryetar i Degës së LDK-së në Obiliq.

U raportuan edhe dorëheqje të tjera nga struktura lokale të LDK-së në Obiliq.

MASH: pretendime për detyrim të maturantëve

Ministria e Arsimit tha se kishte marrë dëshmi se në grupe të prindërve në rrjete sociale kishin qarkulluar njoftime për pjesëmarrje të detyrueshme të maturantëve në protestë.

Ministria kërkoi nga drejtoritë komunale dhe Inspektorati i Arsimit të monitoronin çdo rast presioni ose detyrimi ndaj nxënësve.

Ky mbetet njoftim institucional për prova të marra dhe hetim/monitorim, jo konstatim përfundimtar se maturantët janë detyruar në mënyrë sistematike të marrin pjesë.

Protesta përfundon për natën – thirrje për rikthim më 6 tetor

Në orët e vona situata u qetësua dhe protesta e 5 tetorit përfundoi si tubim aktiv për atë natë.

Por organizatorët e konsideruan kërkesën të papërmbushur.

OVL-UÇK u bëri thirrje qytetarëve dhe kategorive të dala nga lufta që mëngjesin e 6 tetorit të rikthehen në sheshin e Prishtinës.

Kërkesa mbeti e njëjtë: votimi i ndryshimeve të Ligjit për Dhomat e Specializuara në lexim të dytë.

Çfarë propozoi Vetëvendosje në fund të natës

Rreth orës 23:39, Arbërie Nagavci deklaroi se Vetëvendosje ishte e gatshme që më 6 tetor të organizoheshin dy seanca dhe të votoheshin në të njëjtën ditë:

– presidenti i ri i Kosovës;
– Projektligji për Specialen në lexim të dytë.

Sipas saj, qëllimi ishte shmangia e zgjedhjeve të reja.

Ajo tha gjithashtu se, nëse presidenti nuk zgjidhej brenda afatit, ushtruesja e detyrës së presidentes Albulena Haxhiu do t’i drejtohej Gjykatës Kushtetuese.

6 tetori – dita vendimtare

Kushtetuesja kishte përcaktuar se pas hyrjes në fuqi të aktgjykimit përkatës deputetët kishin 34 ditë për ta përfunduar procedurën e zgjedhjes së presidentit.

Nëse Kuvendi dështon ta zgjedhë presidentin brenda afatit, ai shpërndahet ex constitutione dhe zgjedhjet e parakohshme parlamentare duhet të zhvillohen brenda 45 ditësh.

Sipas llogaritjes së afatit të përdorur nga institucionet dhe partitë më 5 tetor, 6 tetori ishte dita e fundit për zgjedhjen e presidentit.

Pikërisht për këtë arsye 6 tetori u kthye njëkohësisht në ditë vendimtare edhe për fatin politik të projektligjit të Speciales.

ÇFARË ËSHTË KONFIRMUAR

Në përfundim të 5 tetorit mund të konsiderohen të konfirmuara këto fakte:

Projektligji nr. 11/L-001 kaloi unanimisht në Komisionin për Legjislacion dhe më pas u miratua në Kuvend vetëm në lexim të parë.

Rezultati zyrtar ishte 91 vota pro, asnjë kundër dhe asnjë abstenim.

Projektligji nuk u miratua në lexim të dytë më 5 tetor.

Protestuesit bllokuan hyrje dhe dalje të Kuvendit dhe pati raste të pengimit fizik të deputetëve dhe zyrtarëve.

U hodhën mjete piroteknike dhe sende drejt objekteve shtetërore dhe policëve; pati dëmtime materiale dhe kontejnerë të djegur.

Policia përdori gaz lotsjellës dhe top uji.

Bilanci i fundit zyrtar i Policisë ishte 6 policë të lënduar, 11 protestues që kërkuan ndihmë mjekësore dhe 3 protestues të shoqëruar.

QKUK trajtoi 12 persona: 11 civilë dhe një polic.

Takimi Kurti–Hamza nuk solli një marrëveshje të bërë publike që do të mundësonte leximin e dytë.

Protesta u qetësua në orët e vona, por OVL-UÇK paralajmëroi vazhdimin e saj më 6 tetor.

ÇFARË NUK DUHET PARAQITUR SI FAKT I KONFIRMUAR

Pretendimi se Kurti i tha Hamzës fjalë për fjalë “votoma presidentin, ta votoj ligjin” vjen nga përfaqësues të PDK-së dhe nuk ka një procesverbal publik që ta konfirmojë formulimin.

Pretendimet se urdhri për përdorimin e forcës ishte “urdhër politik” nga Kurti ose Sveçla janë akuza politike dhe jo fakt i provuar.

Pretendimet se policë të caktuar përdorën forcë të tepruar mbështeten në disa video dhe dëshmi, por përgjegjësia individuale kërkon hetim institucional.

Pretendimi për pjesëmarrje të detyrueshme të maturantëve është çështje që Ministria e Arsimit tha se po monitorohej dhe nuk duhet paraqitur si praktikë e provuar në shkallë të gjerë.

BILANCI PËRFUNDIMTAR I DITËS

91 vota pro – Projektligji për Specialen në lexim të parë
0 vota kundër
0 abstenime

Leximi i dytë: nuk u zhvillua

6 policë të lënduar

11 protestues kërkuan ndihmë mjekësore

3 protestues të shoqëruar në polici

12 persona të trajtuar në QKUK, prej tyre 11 civilë dhe një polic

Gaz lotsjellës – përdorur disa herë

Top uji – përdorur nga Njësia Speciale

Mjete piroteknike dhe sende të forta – të hedhura drejt policëve dhe institucioneve

Dëme materiale, përfshirë xhama të Kuvendit dhe kontejnerë të djegur

Takimi Kurti–Hamza – pa marrëveshje të publikuar për leximin e dytë

Protesta vazhdon më 6 tetor

Dita e 5 tetorit përfundoi kështu pa zgjidhjen e dy çështjeve që dominuan gjithë zhvillimet në Prishtinë: miratimin përfundimtar të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe zgjedhjen e presidentit të Kosovës.

Të dyja u bartën në 6 tetor – ditën që mund të përcaktojë jo vetëm fatin e projektligjit, por edhe të vetë legjislaturës së Kuvendit.