Ai është truri pas politikës agresive të migracionit të Trumpit dhe bastisjeve të ICE-së. Por tani, papritmas, për Stephen Millerin po dëgjohet shumë pak. Ndoshta zëvendësshefi i stafit ka shkuar tepër larg.
Nga Tilman Schröter
Kur diçka bëhet tepër ekstreme edhe për Donald Trumpin, duhet hapur sytë. Tetorin e kaluar, gjatë një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë, presidenti amerikan bëri një koment në dukje shakaxhi, por domethënës, për Stephen Millerin, zëvendësshefin e tij të stafit.
“Dua ta falënderoj”, tha Trump. “Do të më pëlqente shumë sikur të dilte përpara dhe të shprehte ndjenjat e tij të vërteta. Ndoshta jo ndjenjat më të thella. Kjo ndoshta do të shkonte pak tepër larg.”
Miller është figurë kyçe në qeverinë e Trumpit. Ai është dikush që punon më shumë prapa skenave dhe emri i të cilit mund të mos u thotë shumë të gjithëve. Por pikërisht Miller është ai që ka ndikuar në mënyrë vendimtare në formësimin e themelit ideologjik të mandatit të dytë të Trumpit.
Por javët e fundit diçka ka ndryshuar. Sipas një hulumtimi të revistës “The Atlantic”, Miller po humb gjithnjë e më shumë ndikim në Shtëpinë e Bardhë. Dhe kjo, me sa duket, ka të bëjë edhe me pikëpamjet e tij ekstreme.
Miller është një figurë e pandryshueshme në orbitën e Trumpit. Ndryshe nga shumë të tjerë, ai nuk ka pasur nevojë t’i ndryshojë bindjet e veta për t’iu përshtatur programit radikal të Trumpit – përkundrazi.
“Ndërsa vetë Trump vepron shumë sipas situatës dhe në mënyrë taktike, Miller mishëron një agjendë të qëndrueshme dhe afatgjatë. Prandaj ai është më shumë ideator dhe arkitekt sesa thjesht një zbatues besnik”, thotë Christian Lammert, profesor i Shkencave Politike në Institutin John F. Kennedy dhe ekspert për SHBA-në.
I rritur si bir prindërish hebrenj në Kaliforninë liberale, Miller i zbuloi herët temat e luftës kulturore – dhe sulmoi gjithçka që e konsideronte liberale.
Si nxënës, ai ankohej për njohuritë e dobëta gjuhësore të bashkënxënësve hispanikë. Edhe si student, ai sulmonte shoqërinë multikulturore dhe i kundërvinte asaj një vizion konservator-reaksionar.
Christian Lammert është profesor i Shkencave Politike në Institutin John F. Kennedy të Universitetit të Lirë të Berlinit dhe president i Shoqatës Gjermane për Studime Amerikane.
Pas kolegjit, Miller punoi për ish-deputeten fondamentaliste të krishterë Michelle Bachmann, e cila mbështeste ngritjen e një gardhi me tela me gjemba në kufirin me Meksikën – një qëndrim që më vonë gjeti jehonë në murin e Trumpit.
Lidhjet me Project 2025
Në mandatin e parë të Trumpit, Miller ishte shkrues fjalimesh – dhe shtyu përpara ndarjen e diskutueshme të fëmijëve migrantë nga familjet e tyre, si edhe “Muslim Ban”-in. Ky ndaloi përkohësisht hyrjen në SHBA të shtetasve nga vende islamike.
Në vitin 2020, Trump humbi zgjedhjet presidenciale ndaj Joe Bidenit. Por, pavarësisht humbjes së shefit të tij, Miller mbeti mbështetës i zjarrtë dhe aktiv në politikën konservatore. Në vitin 2021, ai themeloi organizatën America First Legal, e cila kishte kryesisht një qëllim: të luftonte juridikisht demokratët dhe administratën e atëhershme Biden.
America First Legal ishte gjithashtu ndër organizatat që kontribuan në Project 2025, programin për ristrukturimin e shtetit, të hartuar nga fondacioni djathtist-konservator Heritage Foundation, me synimin për ta zgjeruar rrënjësisht pushtetin ekzekutiv.
“Miller përfaqëson një ashpërsim të përhershëm dhe sistemik të politikës së migracionit”, thotë Christian Lammert.
Miller madje u shfaq në një video promovuese për projektin, por gjatë fushatës u distancua prej tij, njësoj si Trumpi. Shumë e panë këtë si manovër taktike për të mos trembur votuesit e moderuar. Këtë e mbështet fakti se qeveria amerikane tani po zbaton propozime të Project 2025 – edhe në politikën e imigracionit.
Lammert thotë: “Miller përfaqëson një ashpërsim të përhershëm dhe sistemik, që shkon përtej masave të veçanta: maksimizimin e hapësirave të pushtetit ekzekutiv, politizimin dhe instrumentalizimin e institucioneve, izolimin sa më të madh edhe ndaj migrimit legal, si dhe lidhjen e kontrollit të migracionit me çështje të identitetit kombëtar, rendit publik dhe sigurisë së brendshme.”
Puna paraprake iu shpërblye rrethit të Trumpit. Në vitin 2024, ai fitoi zgjedhjet presidenciale kundër Kamala Harrisit – dhe Miller u emërua zëvendësshef stafi, me një fuqi si rrallëkush më parë në këtë post.
Sipas raportimeve mediatike, ai ndikon aktivisht në vendimet politike, ka takime të rregullta me Trumpin bashkë me shefen e stafit Susie Wiles dhe shërben si një lloj ndërmjetësi me ligjvënësit republikanë, të cilëve u shpjegon agjendën e Trumpit.
Por mbi të gjitha, 40-vjeçari ka formësuar politikën agresive të migracionit të Trumpit. “Ai ishte i përfshirë në mënyrë vendimtare në hartimin dhe kohëzimin e urdhrave të rëndësishëm ekzekutivë dhe shtyu përpara një program masiv zgjerimi për ICE-n, kapacitetet e paraburgimit dhe fluturimet e dëbimit”, thotë Christian Lammert.
“Karakteristike ishte se ai ndërhynte shumë thellë në punën e agjencive të sigurisë dhe zbatimit të ligjit – për shembull me udhëzime të detajuara për bastisje, kuota arrestimesh dhe një përkufizim shumë të gjerë të ‘terrorizmit të brendshëm’ ndaj aktivistëve”, thotë Lammert.
Nga Miller vjen edhe shifra e dëbimeve që administrata Trump synonte të arrinte: 3.000 njerëz në ditë, një milion në vit. Ai e pajisi agjencinë e migracionit ICE me mandat për të vepruar veçanërisht ashpër ndaj migrantëve. Vizioni i Millerit u zbatua nga ministrja e atëhershme e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem.
Por veprimet e ICE-së në fillim të vitit patën pasoja dramatike. Oficerët e agjencisë së migracionit ndaluan në masë persona me prejardhje migrante dhe i dërguan në kampe. Shumë njerëz u dëbuan.
Kjo formë e politikës së migracionit u refuzua shpejt nga shumica e qytetarëve amerikanë si tepër brutale. Edhe në një sondazh të fundit të Pew Research Center, 52 për qind e amerikanëve mendojnë se administrata Trump po bën tepër për dëbimin e imigrantëve.
Kur gjatë operacioneve të ICE-së dy njerëz u vranë nga oficerët, në gjithë vendin shpërthyen protesta masive. Miller, i cili para kamerave televizive shpesh shfaqet veçanërisht i ashpër dhe radikal, e quajti njërën nga viktimat, Alex Pretti, menjëherë pas vrasjes së tij, “terrorist të brendshëm” dhe “atentator”.
30.000 njerëz u arrestuan nga ICE në mars.
Kjo, me sa duket, ishte tepër edhe për presidentin – Miller humbi ndikim. “Trump është pragmatist i pushtetit: ai e kupton kur propozimet e Millerit ‘shkojnë tepër larg’ dhe rrezikojnë pozitën e tij, dhe atëherë është i gatshëm ta tërheqë ose korrigjojë kursin”, thotë Christian Lammert.
Presidenti shkarkoi ministren e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, e cila zbatonte linjën e ashpër të Millerit për migracionin. Ajo u zëvendësua nga Markwayne Mullin, më pragmatik, i cili ka paralajmëruar një qasje shumë më të shënjestruar nga ICE.
Sipas raportimeve mediatike, ai aktualisht këshillohet për çështjet e migracionit kryesisht me të ashtuquajturin “car të kufirit”, Tom Homan. Ky u dërgua në Minneapolis pas përshkallëzimit në janar, për të qetësuar situatën dhe për të frenuar ICE-n. Edhe Trump, sipas mediave, e kishte përfshirë Homanin në çështjet e migracionit – duke e lënë Millerin jashtë.
“Shumëçka flet për një model ciklik, të cilin e njohim tashmë nga mandati i parë i Trumpit. Pas kritikave masive ose goditjeve politike, Miller tërhiqet përkohësisht, vetëm që më vonë të fitojë sërish ndikim”, thotë Christian Lammert.
Edhe Homan konsiderohet mbështetës i vijës së ashpër në çështjet e imigracionit. Megjithatë, nën drejtimin e tij thuhet se është rikthyer një periudhë më e gjatë trajnimi për oficerët e ICE-së. Sipas “The Atlantic”, Miller kishte mbështetur shkurtimin e ndjeshëm të trajnimit, për të rekrutuar shpejt më shumë personel. Përveç kësaj, arrestimet nga ICE kanë rënë muajt e fundit: nga 36.000 në janar në 30.000 në mars.
Megjithatë, mbetet e dyshimtë nëse Trump do ta mbajë për shumë kohë në distancë zëvendësshefin e tij të stafit. Një punonjës i Shtëpisë së Bardhë i tha “The Atlantic” se Trump aktualisht preferon qasjen e Homanit, por Miller është ai që sjell ide të reja. Sipas tij, Miller nuk duhet nënvlerësuar.
“Shumëçka flet për një model ciklik, të njohur tashmë nga mandati i parë i Trumpit”, thotë Christian Lammert. “Pas kritikave masive ose pengesave politike, Miller tërhiqet përkohësisht, vetëm që më vonë – shpesh me instrumente të reja ose konstrukte juridike – të fitojë sërish ndikim.”
Për sa kohë që migracioni mbetet pjesë thelbësore e agjendës së Trumpit dhe në qeveri ka nevojë për zgjidhje “inovative” e juridikisht agresive, Miller do të mbetet i pranishëm, thotë eksperti për SHBA-në./Tagesspiegel
