TIRANË, 2 korrik 2026 — Protesta kundër qeverisë së Edi Ramës, e njohur tashmë si “Revolucioni i Flamingove”, hyri sot në një fazë të re përshkallëzimi. Ajo që nisi si tubim para Kuvendit të Shqipërisë, në prag të seancës plenare, u shndërrua në një përballje disaorëshe mes protestuesve dhe policisë, me gardhe metalike të hequra, gaz lotsjellës, sprej piperi, autobote uji, protestues të shoqëruar dhe efektivë e qytetarë të lënduar.
Sipas raportimeve të deritanishme, bilanci më i plotë mjekësor flet për 15 efektivë policie dhe 4 qytetarë të trajtuar në spitale pas incidenteve para Kuvendit. Radio Evropa e Lirë raportoi se Policia foli për 23 persona të shoqëruar, ndërsa media të tjera e dhanë shifrën fillestare si “mbi 20” ose “rreth 20”, në varësi të momentit të raportimit.
Nga protesta para Parlamentit te përplasja fizike
Tubimi nisi rreth orës 09:00, para godinës së Kuvendit, ku protestuesit kërkuan dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, shpërndarjen e Parlamentit dhe dorëzimin e mandateve nga deputetët e shumicës dhe opozitës. Protestuesit janë mbledhur para Kuvendit edhe në seanca të mëparshme, paralelisht me protestën e përditshme që zakonisht mbahet në mbrëmje para Kryeministrisë.
Në fazën e parë, qytetarët qëndruan pranë hyrjeve të Parlamentit dhe artikuluan thirrje politike kundër qeverisë. Më pas situata u tensionua. Disa protestues hodhën vezë dhe miell në drejtim të deputetëve dhe efektivëve, ndërsa një grup tjetër hoqi një pjesë të gardhit metalik të vendosur nga policia përreth Kuvendit. Shqiptarja.com raportoi se protestuesit u konfrontuan me policinë dhe arritën të hiqnin gardhin metalik.
Policia ndërhyri duke përdorur sprej irritues, gaz lotsjellës dhe ujë për shpërndarjen e turmës. Në disa momente, sipas raportimeve nga terreni, protestuesit u ulën para hyrjes kryesore të Kuvendit për të penguar daljen e deputetëve pas seancës, ndërsa policia ndërhyri për t’i larguar dhe për të rivendosur perimetrin e sigurisë. Top Channel raportoi se protestuesit goditën me vezë makinat e deputetëve, çanë gardhin metalik dhe tentuan të futeshin brenda perimetrit të Parlamentit, çka solli ndërhyrjen e policisë me spray lotsjellës.
Të shoqëruar në tre komisariate: protesta zhvendoset nga Kuvendi te policia
Pas ndërhyrjes, një pjesë e protestuesve u shoqëruan në komisariate. Sipas raportimeve, të ndaluarit u shpërndanë në komisariatet nr. 1, nr. 3 dhe nr. 4 në Tiranë. Para Komisariatit nr. 3, qytetarët u mblodhën në mbështetje të të shoqëruarve, duke bllokuar qarkullimin në rrugën “Mine Peza”. Ndërkohë, një grup tjetër protestuesish u vendos para Komisariatit nr. 4, ku u bë edhe deklarata e avokatit Alban Duraj.
Në raportimet e mëvonshme u saktësua se nga 23 të shoqëruar, 4 persona pritej të qëndronin në paraburgim për 72 orë, sipas deklaratës së avokatit Gentian Sejrani për mediat.
Ky moment e zhvendosi qendrën e gravitetit të protestës: nga sheshi para Parlamentit, beteja kaloi te komisariatet, ku kërkesa kryesore u bë lirimi i të ndaluarve. Protestuesit e mbledhur para komisariateve e paraqitën ndalimin si akt politik, ndërsa policia dhe përfaqësues të shumicës e interpretuan përplasjen si sulm ndaj institucioneve dhe forcave të rendit.
Avokati Alban Duraj: “Do kallëzojmë në SPAK gjithë zinxhirin urdhërues”
Avokati Alban Duraj, në një deklaratë nga Komisariati nr. 4, akuzoi policinë për shkelje të kritereve ligjore të arrestimit në flagrancë dhe kërkoi lirimin e menjëhershëm të protestuesve. Ai tha se protestuesit kanë ushtruar të drejtën e tyre kushtetuese për tubim dhe se mbajtja e tyre në komisariate, sipas tij, përbën abuzim me detyrën. Shqiptarja.com raportoi se Duraj paralajmëroi kallëzim në SPAK nëse të ndaluarit nuk liroheshin.
Duraj pretendoi se policia ka vepruar mbi bazën e “urdhrave politikë”, se ndaj protestuesve është përdorur forcë disproporcionale dhe se efektivët kanë përdorur shkopinj gome. Ai i bëri thirrje drejtorit të Policisë së Shtetit, prokurorit të çështjes, Ministrisë së Brendshme dhe kryeministrit Edi Rama që të reagojnë dhe të urdhërojnë lirimin e menjëhershëm të qytetarëve.
Sipas Durajt, nëse protestuesit nuk lirohen, situata mund të çojë në një “revoltë të ligjshme”. Ai paralajmëroi gjithashtu se protesta e 4 korrikut pritet të jetë një nga më të mëdhatë e kësaj vale protestash dhe akuzoi policinë se ka pasur një plan për të penguar aktivistët kryesorë të tubimit.
Berisha dënon ndërhyrjen e policisë dhe kërkon lirimin e protestuesve
Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, reagoi ashpër pas përplasjeve, duke akuzuar drejtpërdrejt kryeministrin Edi Rama dhe kreun e grupit parlamentar socialist, Taulant Balla, si urdhërues të dhunës ndaj protestuesve. Gazeta Shqiptare raportoi deklaratën e Berishës, ku ai e cilësoi ndërhyrjen si “dhunë shtazarake” dhe kërkoi lirimin e menjëhershëm të të ndaluarve.
Në deklaratën e tij, Berisha tha se policia përdori gaz lotsjellës, lëndë irrituese, topa uji, forcë fizike dhe zvarritje ndaj protestuesve. Ai e paraqiti protestën si lëvizje qytetare dhe rinore, duke u bërë thirrje qytetarëve të bashkohen dhe të mbështesin protestën.
Reagimi i Berishës vjen në një moment delikat për opozitën, sepse gjatë protestës nuk u dëgjua vetëm zemërimi kundër qeverisë. Kur pranë protestuesve u shfaqën disa deputetë të PD-së, një pjesë e turmës shpërtheu me thirrje “opozitë e shitur”, duke treguar se protesta nuk është plotësisht nën kontrollin e opozitës parlamentare dhe se revolta qytetare ka një komponent të fortë anti-establishment.
Rama: Protesta qytetare u kthye në “filmin e vjetër të dhunës”
Kryeministri Edi Rama reagoi duke thënë se protesta që nisi si shprehje qytetare i kishte lënë vendin konfliktit, sherrit dhe dhunës. Në një bashkëbisedim me pensionistë, Rama tha se i ndan protestuesit mes qytetarëve që kanë shqetësime reale dhe personave që, sipas tij, dalin me qëllime të caktuara.
Një nga deklaratat më të forta të Ramës ishte ajo për pjesëmarrës nga jashtë Shqipërisë. Ai tha se protesta “nuk është ajo kur vijnë mercenarë nga Prishtina dhe Tetova, që bëjnë si diasporë”, duke shtuar se “populli flet kur vijnë zgjedhjet”. Kjo deklaratë u raportua nga disa media shqiptare dhe u bë menjëherë pjesë e debatit publik, veçanërisht për shkak të përmendjes së Prishtinës dhe Tetovës.
Rama mbrojti edhe projektin e Zvërnecit, duke e paraqitur si investim të madh transformues për ekonominë shqiptare. Sipas tij, pengimi i investimeve të huaja dëmton vendin dhe i dërgon sinjal negativ investitorëve të tjerë.
Balla ashpërson akuzat: Irani, Kremlini dhe “sulm ndaj shtetit”
Kreu i grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, shkoi edhe më tej në interpretimin politik të protestës. Ai deklaroi se pas akteve të dhunës nuk qëndron vetëm Irani, por edhe Kremlini dhe aktorë të tjerë që, sipas tij, synojnë destabilizimin e Shqipërisë. Koha Jonë raportoi se Balla foli për financim dhe nxitje të destabilizimit nga Irani dhe Kremlini.
Balla ka akuzuar më herët edhe Dritan Goxhajn si figurë të lidhur me interesat iraniane, duke e cilësuar në media si “zëdhënës” të Republikës Islamike të Iranit. Këto akuza mbeten pretendime politike dhe institucionale, për të cilat deri tani nuk janë bërë publike prova të plota të verifikueshme në dispozicion të publikut.
Nga ana tjetër, përfaqësues të policisë dhe institucioneve të rendit i cilësuan ngjarjet si sulm ndaj shtetit. Pas incidenteve, drejtues të policisë vizituan efektivët e lënduar dhe paralajmëruan se autorët do të përballen me ligjin.
Gazetarët në mes të përplasjes
Përveç protestuesve dhe policisë, në fokus të shqetësimeve u vendosën edhe gazetarët, operatorët dhe fotografët që po raportonin nga terreni. Radio Evropa e Lirë raportoi se Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë tha se kishte pranuar raportime të shumta nga punonjës të medias se ishin sulmuar dhunshëm nga Policia e Shtetit gjatë protestës.
Kjo shton një tjetër dimension problematik në ngjarjet e 2 korrikut: jo vetëm e drejta për protestë dhe ruajtja e rendit publik, por edhe siguria e gazetarëve dhe e operatorëve që dokumentojnë ngjarjet në terren.
Analiza e Andi Bushatit: protesta si momenti që rrëzoi imazhin ndërkombëtar të Ramës
Përtej përplasjes fizike para Kuvendit, analiza e Andi Bushatit e vendos protestën në një plan më të gjerë: atë të rrëzimit të imazhit ndërkombëtar të Edi Ramës. Në analizën e tij me titull “Protesta që ‘vrau’ piktorin dhe prezantoi noterin e krimit”, Bushati argumenton se “Revolucioni i Flamingove” e ka shkatërruar brenda një muaji portretin e Ramës si politikan-artist, modernizues dhe lider proevropian.
Sipas Bushatit, mediat perëndimore që për vite e kishin paraqitur Ramën si artistin që i dha ngjyra Tiranës dhe si reformator rajonal, tani po e shohin përmes një lenteje tjetër: atë të korrupsionit institucional, oligarkisë, pabarazisë para ligjit dhe lidhjeve të errëta mes pushtetit, biznesit dhe kapitalit me origjinë të dyshimtë. Panorama dhe Lapsi.al kanë publikuar analizën ku Bushati thekson se protesta e ka detyruar shtypin ndërkombëtar të shohë një anë tjetër të kryeministrit shqiptar.
Në qendër të kësaj analize është Zvërneci. Bushati e sheh protestën jo vetëm si kundërshtim ndaj një projekti turistik, por si lupë që nxori në sipërfaqe një sistem të tërë: ligje të bëra për interesa private, projekte strategjike të lidhura me oligarkë, përdorim të arkitekturës ndërkombëtare si fasadë modernizimi dhe dyshime për pastrim parash përmes sektorit të ndërtimit.
Bushati pretendon se protesta e ka zhvendosur Ramën nga profili i “piktorit” te figura e “noterit të krimit”, pra nga imazhi i liderit kreativ te ai i politikanit që, sipas kritikëve, legalizon dhe certifikon interesa të dyshimta ekonomike. Ky është një interpretim editorial i autorit, jo fakt i provuar gjyqësisht, por rëndësia e tij qëndron te mënyra se si protestat po prodhojnë një betejë të re narrative: jo vetëm kush kontrollon rrugën, por kush kontrollon imazhin e Shqipërisë në Perëndim.
Pse 2 korriku mund të jetë pikë kthese
Ngjarjet e 2 korrikut e ndryshuan cilësinë e protestës në disa drejtime.
Së pari, protesta u zhvendos nga Kryeministria te Kuvendi, pra nga simboli i ekzekutivit te institucioni që miraton ligjet. Kjo tregon se zemërimi nuk është më vetëm kundër Ramës si kryeministër, por edhe kundër arkitekturës ligjore dhe parlamentare që ka mundësuar projektet e kontestuara.
Së dyti, protesta prodhoi përplasje të drejtpërdrejtë me policinë, duke hapur një kapitull të ri: nga protesta e përditshme simbolike te përballja me rendin publik. Kjo e rrit rrezikun e radikalizimit, por edhe e shton presionin mbi qeverinë.
Së treti, shoqërimet në komisariate e kthyen kauzën nga “Zvërneci” në “lirimi i protestuesve”. Ky është një mekanizëm klasik i përshkallëzimit protestues: çdo ndalim krijon rreth vetes një kauzë të re mobilizuese.
Së katërti, reagimi i opozitës, sidomos i Berishës, tregon përpjekjen e PD-së për t’u pozicionuar në krah të protestës. Por thirrjet kundër deputetëve të PD-së tregojnë se një pjesë e turmës nuk dëshiron të instrumentalizohet nga opozita tradicionale.
Së pesti, deklaratat e Ramës dhe Ballës për “mercenarë”, “Iran”, “Kremlin” dhe “destabilizim” tregojnë se mazhoranca po e zhvendos debatin nga kërkesat konkrete të protestuesve te çështja e sigurisë kombëtare dhe ndikimeve të jashtme. Kjo strategji mund të mobilizojë mbështetësit e qeverisë, por mund edhe të zemërojë më shumë protestuesit që e shohin veten si qytetarë të zakonshëm dhe jo si instrumente të huaja.
Çfarë pritet më 4 korrik
Pas tensioneve të sotme, vëmendja kalon te protesta e paralajmëruar për 4 korrik, e cila është prezantuar nga organizatorët si protestë mbarëkombëtare, me thirrje edhe për pjesëmarrjen e diasporës. Avokati Alban Duraj paralajmëroi se kjo protestë mund të jetë një nga më të mëdhatë e deritanishme, ndërsa Berisha u bëri thirrje qytetarëve të bashkohen me lëvizjen.
Nga ana tjetër, qeveria pritet ta trajtojë situatën jo vetëm si protestë politike, por edhe si çështje rendi dhe sigurie. Nëse numri i të ndaluarve, akuzat për dhunë policore dhe retorika për ndikime të huaja vazhdojnë të rriten, protesta e 4 korrikut mund të kthehet në testin më të rëndësishëm të kësaj vale: a do të mbetet ajo lëvizje qytetare me karakter paqësor, apo do të hyjë në një cikël përplasjesh të përsëritura me shtetin?
Përfundim
Protesta e 2 korrikut nuk ishte thjesht një incident para Kuvendit. Ajo ishte një pikë kulmore ku u përplasën disa beteja njëherësh: beteja për Zvërnecin, beteja kundër qeverisë Rama, beteja për legjitimitetin e Parlamentit, beteja për rolin e opozitës, beteja për sjelljen e policisë dhe beteja për imazhin ndërkombëtar të Shqipërisë.
Bilanci i ditës është i rëndë: mbi 20 protestues të shoqëruar, 15 policë dhe 4 qytetarë të lënduar, akuza për dhunë policore, akuza për destabilizim të financuar nga jashtë, opozitë që kërkon lirimin e të ndaluarve dhe një protestë që po hyn në fazën më të tensionuar që nga nisja e saj.
Ajo që nisi me flamingot e Zvërnecit tani është kthyer në një krizë politike, institucionale dhe narrative. Nëse 4 korriku sjell mobilizim edhe më të madh, atëherë 2 korriku mund të mbahet mend si dita kur protesta doli përfundimisht nga korniza mjedisore dhe u shndërrua në përballje të hapur për pushtetin, ligjin dhe kontrollin e rrëfimit publik.
