Flakët u përhapën me shpejtësi nga Saumosi drejt Le Porge dhe zonave të banuara të Lège-Cap-Ferretit. Një zjarrfikës pësoi frakturë gjatë një shpërthimi, ndërsa gjashtë shtëpi dyshohet se janë djegur. Hetimi po përqendrohet te një shkak njerëzor dhe aksidental, por origjina përfundimtare e zjarrit ende nuk është përcaktuar.

Një nga zjarret më të mëdha të verës së vitit 2026 në Francë ka përshkuar rreth 4 800 hektarë pyje dhe bimësi në Gironde, në veri të Gjirit të Arcachonit, duke arritur në zonat e banuara të Lège-Cap-Ferretit dhe duke detyruar autoritetet të evakuojnë rreth 20 000 banorë dhe turistë.

Zjarri shpërtheu të mërkurën, më 22 korrik 2026, rreth mesditës, në komunën Saumos, afërsisht 40 kilometra në perëndim të Bordosë. Brenda pak orësh ai përparoi drejt Le Porge dhe më pas drejt Lège-Cap-Ferretit, përmes pyllit të dendur me pisha të Landes de Gascogne.

Në bilancin zyrtar më të fundit, të publikuar nga prefektura e Girondes në orën 21:30 të së enjtes, më 23 korrik, zjarri vazhdonte të ishte shumë aktiv, veçanërisht në zonën periferike të Lège-Cap-Ferretit. Në operacion ishin angazhuar më shumë se 800 zjarrfikës, rreth 260 automjete dhe mjete tokësore, si dhe gjashtë mjete ajrore.

Asnjë civil nuk ishte raportuar i lënduar. Një zjarrfikës, megjithatë, pësoi frakturë pas një shpërthimi gjatë ndërhyrjes në një shtëpi të përfshirë nga flakët. Bilanci i dëmeve materiale vazhdonte të ishte paraprak: prefektura njoftoi se gjashtë shtëpi mund të ishin djegur, por vlerësimi përfundimtar ende nuk kishte përfunduar.

Në verifikimin e kryer pas mesnatës së 24 korrikut nuk u gjet një bilanc zyrtar më i ri se ai i orës 21:30. Për këtë arsye, shifra prej 4 800 hektarësh, rreth 20 000 të evakuuarish dhe gjashtë shtëpish që dyshohet se janë djegur mbetet bilanci më i fundit i konfirmuar.

Publicitet

Zjarri nisi në Saumos dhe u përhap drejt jugut

Sipas kronologjisë së konfirmuar nga autoritetet, zjarri nisi të mërkurën, më 22 korrik, rreth mesditës në territorin e Saumosit.

Flakët u përhapën fillimisht drejt Le Porge dhe më pas ndryshuan drejtim, duke avancuar drejt jugut, në zonën më të urbanizuar të Lège-Cap-Ferretit. Zjarri kaloi me shpejtësi përmes një pylli pothuajse të pandërprerë me pisha, ku bimësia dhe toka ishin tharë nga muaj të tërë me mungesë reshjesh dhe nga valët e njëpasnjëshme të të nxehtit.

Dëshmitarët dhe zjarrfikësit përshkruan flakë që arrinin lartësi prej disa dhjetëra metrash. Përhapja ishte aq e shpejtë sa sipërfaqja e përfshirë u shumëfishua brenda pak orësh.

Në mbrëmjen e 22 korrikut, mijëra persona u urdhëruan të largoheshin nga shtëpitë, kampet dhe qendrat turistike. Fillimisht u evakuuan rreth 4 600 persona, ndërsa gjatë natës autoritetet larguan edhe rreth 7 000 të tjerë.

Deri në mëngjesin e 23 korrikut, numri i përgjithshëm i të evakuuarve kishte arritur në afro 12 000.

Evakuimet përfshinë turistët dhe personelin e disa kampeve dhe qendrave të pushimit, mes tyre La Grigne, La Jenny, Le Truc Vert, La Prairie, La Pinède, Aux Couleurs du Ferret, Le Grand Crohot dhe Brémontier, si dhe mbi 1 000 banorë të zonave rezidenciale pranë pyllit.

Nëntë komuna hapën fillimisht qendra pritjeje, ku u strehuan mbi 2 500 persona.

Një zjarr konvektiv, i paparashikueshëm dhe me front 15 kilometra

Drejtori i Shërbimit Departamental të Zjarrfikësve dhe Shpëtimit të Girondes, Marc Vermeulen, e cilësoi zjarrin si konvektiv dhe jashtëzakonisht të vështirë për t’u parashikuar.

Një zjarr konvektiv krijon një kolonë shumë të fuqishme ajri të nxehtë, e cila ngre lart tym, prush dhe materiale të ndezura. Këto mund të transportohen nga era dhe të bien përpara frontit kryesor, duke krijuar vatra të reja të shkëputura nga zjarri fillestar.

Vermeulen tha se zjarri “shkonte në të gjitha drejtimet”, ndërsa nënprefekti Jean-Louis Amat e përshkroi si “të vështirë për t’u kuptuar”, sepse flakët mund të ndaleshin përkohësisht dhe më pas të rindizeshin në drejtime të tjera.

Gjatë natës së parë, zjarrfikësit përdorën manovra të ashtuquajtura “zjarre taktike”. Në këto ndërhyrje, bimësia digjet në mënyrë të kontrolluar përpara frontit të zjarrit, me qëllim që flakët kryesore të mbeten pa material djegës.

Pavarësisht këtyre manovrave, gjatë natës zjarri përfshiu rreth 600 hektarë të tjerë dhe fronti i tij arriti një gjatësi prej afërsisht 15 kilometrash.

Evakuimet shtohen dhe zjarri afrohet 300 metra nga shtëpitë

Në mëngjesin e 23 korrikut, zjarri kishte përshkuar mbi 2 000 hektarë dhe në terren ishin angazhuar rreth 500 zjarrfikës.

Bilanci u rrit në 2 400 hektarë gjatë paradites. Në atë kohë, flakët ndodheshin rreth 300 metra larg shtëpive të para të Lège-Cap-Ferretit.

Rreth mesditës, prefektja e Girondes, Sophie Brocas, urdhëroi evakuimin e 8 800 personave të tjerë në Claouey, përfshirë banorët dhe turistët e vendosur në tri struktura pranë pyllit: qendrën VVF, kampin Les Embruns dhe Domaine du Ferret.

Me këtë operacion, numri i përgjithshëm i personave të evakuuar arriti në rreth 20 000.

Në evakuime morën pjesë qindra xhandarë. Ata shoqëruan banorët, siguruan kampet dhe shtëpitë e zbrazura dhe përdorën edhe dronë për të transmetuar paralajmërime ndaj personave që mund të kishin mbetur në zonat e rrezikuara.

Banorët e një shtëpie për të moshuarit, Ehpad Les Tchanqués në Lège-Cap-Ferret, u transferuan gjithashtu në struktura të tjera pritjeje.

Qendra strehimi u hapën në Lège-Cap-Ferret, Lacanau, Le Porge, Biganos, Marcheprime, Mios, Hourtin, Carcans, Audenge, Andernos-les-Bains, Lanton dhe Bordo. Qendra kryesore në Lège-Cap-Ferret arriti në një moment kapacitetin maksimal dhe nuk mund të pranonte persona të tjerë.

Një përkeqësim i shpejtë gjatë pasdites

Në orën 14:00, sipërfaqja e prekur u vlerësua në rreth 3 100 hektarë. Afërsisht dy orë më vonë, bilanci u rrit në 3 400 hektarë.

Prefektura njoftoi se zjarri “nuk ishte stabilizuar”, megjithëse vazhdonte të mbahej i përmbajtur në veri të Lège.

Këto dy përkufizime nuk janë kundërthënëse. Një zjarr i “përmbajtur” nuk po përparon menjëherë përtej një zone të caktuar, por mund të mbetet aktiv dhe të rindizet. Një zjarr konsiderohet i stabilizuar vetëm kur sjellja e tij është bërë më e parashikueshme dhe rreziku i përparimit të shpejtë është zvogëluar.

Gjatë pasdites, temperaturat u ngritën mbi 30 gradë Celsius, ndërsa era u forcua dhe ndryshonte vazhdimisht drejtim.

Météo-France kishte paralajmëruar se zjarri mund të bëhej përsëri konvektiv mes orës 13:00 dhe 14:00, me një kulm të mundshëm të aktivitetit rreth orës 20:00.

Zyrtarët e emergjencës thanë se kushtet ishin teknikisht edhe më të vështira se gjatë zjarreve të mëdha të vitit 2022.

Flakët arrijnë te varrezat dhe shtëpitë

Në fund të pasdites dhe në fillim të mbrëmjes, situata u përkeqësua ndjeshëm në Lège-Cap-Ferret.

Flakët arritën pranë varrezave dhe më pas përfshinë drurë brenda zonës së tyre. Bashkia u bëri thirrje disa banorëve që të qëndronin rreptësisht brenda shtëpive.

Në zona të tjera të gadishullit, veçanërisht në Le Four, Les Jacquets, Piquey dhe Grand Piquey, autoritetet u kërkuan banorëve dhe turistëve që, nëse mundeshin, të largoheshin përpara se situata e trafikut të përkeqësohej.

Këto udhëzime të ndryshme u dhanë në kohë dhe zona të ndryshme: personave që ndodheshin pranë frontit të zjarrit iu kërkua të mos dilnin në rrugë, ndërsa personat më larg rrezikut të drejtpërdrejtë u ftuan të largoheshin nga gadishulli për të liruar rrugët për shërbimet e emergjencës.

Në orën 19:00, zjarri kishte përshkuar rreth 3 700 hektarë. Në operacion ishin angazhuar 800 zjarrfikës, rreth 200 mjete tokësore dhe gjashtë mjete ajrore.

Marc Vermeulen tha se zjarri kishte një sjellje “shumë të çrregullt” dhe se mund të merrte forcë të madhe në varësi të sasisë së materialit djegës.

“Një nga betejat kryesore është zona periferike e Lège. Po mbrohemi shtëpi më shtëpi”, deklaroi ai.

Mbrojtja e zonës u organizua “bllok pas blloku dhe shtëpi pas shtëpie”, me ekipe të vendosura pranë banesave dhe rrugëve që ndanin pyllin nga pjesët e banuara.

Gjashtë shtëpi dyshohet se janë djegur

Gjatë mbrëmjes u dhanë disa bilance të ndryshme për dëmet në banesa.

Në një konferencë të mëhershme u raportua se ishin përfshirë tri shtëpi dhe një karvan. Një fotograf i AFP-së konfirmoi drejtpërdrejt shkatërrimin e të paktën dy shtëpive.

Në bilancin zyrtar të orës 21:30, prefektura njoftoi se “gjashtë shtëpi dyshohet se janë djegur”. Ky formulim tregon se shifra ishte ende paraprake dhe se kontrolli i plotë i zonës nuk kishte përfunduar.

Për këtë arsye, numri përfundimtar i shtëpive të shkatërruara ose të dëmtuara nuk mund të konsiderohet ende i mbyllur.

Një zjarrfikës u plagos gjatë një shpërthimi në një shtëpi në flakë, në zonën Chemin de Cassieu. Shpërthimi dyshohet se u shkaktua nga një bombol gazi.

Zjarrfikësi u transportua me ambulancë. Autoritetet konfirmuan se ai kishte pësuar frakturë, ndërsa dëshmitarët thanë se dukej se kishte lëndime në këmbë. Hollësi të mëtejshme mbi gjendjen e tij nuk u publikuan.

Bashkia paralajmëroi se shpërthimet e dëgjuara në zonë mund të shkaktoheshin nga bombolat e gazit në shtëpitë ose karvanët e prekur.

Deri në bilancin e fundit, nuk kishte të lënduar në mesin e popullsisë civile.

Bilanci rritet nga 3 700 në 4 800 hektarë

Mes orës 19:00 dhe bilancit të orës 21:30, sipërfaqja e përshkuar nga zjarri u rrit nga 3 700 në rreth 4 800 hektarë.

Rritja e shpejtë prej rreth 1 100 hektarësh shpjegon edhe mospërputhjet mes titujve dhe raportimeve të ndryshme të publikuara gjatë ditës. Shifrat prej 2 400, 3 100, 3 400, 3 700 dhe 4 800 hektarësh nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht kundërthënie, por bilance të bëra në orare të ndryshme gjatë një zjarri që po përparonte me shpejtësi.

Disa artikuj ruajtën në titull ose hyrje shifra të vjetra prej 3 400 ose 3 800 hektarësh, megjithëse më poshtë përmbanin bilancin e ri prej 4 800 hektarësh.

Shifra e fundit zyrtare mbetet 4 800 hektarë.

Edhe numri i të evakuuarve u raportua si 18 800, “afro 20 000” ose “mbi 20 000”, në varësi të orarit dhe rrumbullakimit. Formulimi më i saktë në bazë të bilancit zyrtar është se rreth 20 000 persona u përfshinë nga urdhrat e evakuimit.

Mbi 800 zjarrfikës dhe ndihmë nga rajone të tjera

Në kulmin e operacionit ishin angazhuar më shumë se 800 zjarrfikës dhe 260 mjete tokësore.

Forcat vendore u përforcuan nga ekipe të ardhura nga rajone të tjera të Francës. Brigada e Zjarrfikësve të Parisit dërgoi 44 zjarrfikës dhe disa automjete, përfshirë makina pompimi.

Në Gironde u dërguan edhe 22 zjarrfikës nga Seine-et-Marne dhe 25 nga Yvelines.

Në terren vepronin gjithashtu qindra xhandarë, policë bashkiakë, vullnetarë, rezervistë civilë, punonjës të Kryqit të Kuq dhe shërbime komunale.

Nga ajri u përdorën avionë Canadair, Air Tractor dhe Dash, si dhe një helikopter për zbulim dhe koordinim.

Bashkimi Evropian njoftoi se, pas aktivizimit të Mekanizmit Evropian të Mbrojtjes Civile nga Franca, do të dërgonte tre avionë zjarrfikës shtesë.

Disa raportime përmendën edhe mundësinë e përdorimit të helikopterëve nga rezerva evropiane, por në verifikimin e fundit nuk u gjet konfirmim zyrtar se sa prej tyre ishin caktuar posaçërisht për zjarrin në Gironde. Për këtë arsye, vetëm tre avionët e njoftuar zyrtarisht mund të paraqiten si ndihmë evropiane e konfirmuar për këtë operacion.

Qeveria franceze njoftoi paralelisht se një avion ushtarak Airbus A400M po përshtatej për operacione kundër zjarreve. Ai mund të lëshojë rreth 20 tonë lëndë ngadalësuese, por nuk ishte ende aktiv në Gironde dhe pritej të ishte gati deri në fund të korrikut.

Vorbulla e zjarrit: një tregues i energjisë së jashtëzakonshme

Gjatë zjarrit u filmua edhe një vorbull flakësh, e quajtur në raportimet popullore “tornado zjarri”.

Termi më i saktë është “vorbull zjarri”. Ajo krijohet kur ajri shumë i nxehtë që ngrihet mbi flakë takohet me erëra që ndryshojnë drejtim dhe krijojnë lëvizje rrotulluese.

Fenomeni mund të ngrejë prush, degë dhe materiale të ndezura dhe t’i transportojë në largësi, duke shkaktuar vatra të reja përpara zjarrit kryesor.

Për zjarrfikësit, këto vorbulla janë veçanërisht të rrezikshme, sepse drejtimi dhe shpejtësia e tyre mund të ndryshojnë papritur.

Tymi dhe ndotja e ajrit

Tymi nga zjarri u shpërnda mbi një zonë të gjerë, nga Saumosi dhe Le Porge drejt jugut dhe juglindjes, ndërsa re tymi u panë nga Arcachoni dhe mbi Gjirin e Biskajës.

Observatori Atmo Nouvelle-Aquitaine paralajmëroi për një episod ndotjeje nga grimcat PM10.

Në disa zona u tejkalua pragu i informimit dhe rekomandimit prej 50 mikrogramësh për metër kub. Fëmijët, të moshuarit, personat me astmë, sëmundje të mushkërive ose probleme kardiovaskulare u konsideruan veçanërisht të rrezikuar.

Nuk kishte një bilanc të dëmeve ndaj kafshëve të egra dhe ekosistemit, por shkatërrimi i mijëra hektarëve pyll me pisha nënkupton pasoja të mëdha për habitatet, florën dhe faunën.

Çfarë thonë banorët dhe turistët

Banorët e Le Porge dhe Lège-Cap-Ferretit përshkruan një natë me tym të dendur, sirena, helikopterë dhe xhandarë që trokitnin në dyer.

Patrick Martineau, banor i Le Porge, tregoi se zjarri ndodhej rreth 500 metra larg kur autoritetet kërkuan evakuimin.

Një banore, Valérie, tha se u kthye për të shpëtuar macet e saj, por u detyrua të largohej përsëri pasi flakët u rindezën.

Një turiste belge, Elke Urbain, e cila kishte qëndruar në një kamp me dy vajzat e saj, tha se nuk kishte frikë për veten sepse të evakuuarit po merrnin ndihmë, por ndihej e trishtuar për popullsinë vendase.

Jean-Luc Helias, banor i Le Porge, tha se prioriteti i tij ishte siguria e familjes, ndërsa dëmet materiale mund të zëvendësoheshin.

Jean Mazodier, përfaqësues i një prone pyjore familjare në Lège-Cap-Ferret, tha se rreth 150 hektarë pyll, të shfrytëzuar nga familja e tij që nga viti 1865, ishin shndërruar në hi.

Rrugë të mbyllura dhe transport i kufizuar

Për shkak të zjarrit u mbyllën disa rrugë departamentale, përfshirë akset mes Saumosit, Le Porge, Sainte-Hélène dhe Lège-Cap-Ferretit.

Edhe pas mesnatës, bashkia e Le Porge njoftonte se rrugët Le Porge–Lège-Cap-Ferret, Le Porge–Sainte-Hélène dhe Le Porge–Saumos mbeteshin të mbyllura.

Qasja në plazhin Le Gressier, kampin La Grigne dhe kompleksin La Jenny ishte gjithashtu e ndaluar.

Linjat detare nga Arcachoni dhe Le Moulleau drejt Cap-Ferretit, Le Canonit dhe Andernos u pezulluan gjatë krizës. U mbajtën disa lidhje në drejtim të kundërt, për t’u mundësuar personave që ndodheshin në gadishull të kalonin drejt jugut të gjirit.

Autoritetet u kërkuan turistëve që planifikonin udhëtim drejt Cap-Ferretit të kontrollonin situatën përpara nisjes dhe të mos shkonin në zonat e prekura.

Për informacion publik u hap numri 09 70 80 90 40.

Pista kryesore: punime për pastrimin e bimësisë

Hetimi për origjinën e zjarrit po drejtohet nga Prokuroria e Bordosë.

Prokurori deklaroi se hetimet orientoheshin drejt një shkaku njerëzor, por aksidental. Kjo mbetet pista kryesore, jo një përfundim përfundimtar.

Sipas disa burimeve të cituara nga AFP-ja, në zonën ku nisi zjarri po kryheshin punime për pastrimin e bimësisë nën një linjë elektrike nga një kompani e kontraktuar prej operatorit Enedis.

Pronarja e një shtëpie të rrethuar nga 66 hektarë pyje me pisha tha se u njoftua për zjarrin rreth mesditës dhe mbërriti në zonë afërsisht në orën 12:30.

Ajo deklaroi se pa një traktor të përdorur për pastrimin e bimësisë. Dy punonjës të kompanisë i kishin thënë se e panë zjarrin të niste menjëherë pas kalimit të traktorit të një kolegu dhe se u përpoqën ta shuanin me fikësin e automjetit, por pa sukses.

Enedis konfirmoi se një kompani kontraktuese po kryente punime pranë linjave elektrike në Saumos dhe se punonjësit kishin njoftuar menjëherë shërbimet e emergjencës.

Kompania theksoi, megjithatë, se shkaku i saktë nuk ishte përcaktuar.

Nuk është raportuar se ndonjë person ose kompani është akuzuar penalisht. Derisa hetimet të përfundojnë, nuk mund të thuhet se traktori ose punimet e Enedis-it e shkaktuan përfundimisht zjarrin.

Pse kushtet ishin kaq të rrezikshme

Gironde ishte vendosur nga prefektura në nivel të kuq të alarmit për rrezikun nga zjarret pyjore që nga mesnata e 21 korrikut.

Në të njëjtën kohë, harta kombëtare “Météo des forêts” e Météo-France e paraqiste Gironden me ngjyrë portokalli, ose rrezik të lartë.

Kjo nuk përbën kundërthënie: bëhet fjalë për dy sisteme të ndryshme. Météo-France publikon një hartë kombëtare meteorologjike, ndërsa prefektura mund të vendosë nivel më të lartë administrativ, duke marrë parasysh kushtet lokale dhe duke aktivizuar kufizime ligjore.

Në Gironde u ndaluan punimet pyjore me motorë me djegie dhe, në zonat më të rrezikuara, edhe përdorimi i motorëve elektrikë ose burimeve të tjera të mundshme të ndezjes.

Kombinimi i temperaturave të larta, bimësisë së tharë, lagështisë së ulët dhe erërave të paparashikueshme krijoi kushte ideale për përhapjen e flakëve.

Reshjet dhe stuhitë e parashikuara për ditët pasuese mund ta lagin përkohësisht tokën, por rrufetë mund të shkaktojnë edhe vatra të reja. Meteorologët paralajmëruan se reshjet e parregullta nuk do të mjaftonin për ta përfunduar thatësirën e thellë.

Kujtimi i zjarreve të vitit 2022

Zjarri i ri ringjalli kujtimet e verës së vitit 2022, kur zjarret në La Teste-de-Buch, Landiras, Saumos dhe zona të tjera të Girondes shkatërruan mbi 28 700 hektarë.

Vetëm zjarri i Saumosit në shtatorin e vitit 2022 përshkoi rreth 3 350 hektarë.

Zjarret e atij viti detyruan dhjetëra mijëra persona të largoheshin nga shtëpitë dhe vendet e pushimit dhe treguan cenueshmërinë e pyllit Landes de Gascogne, një masiv i gjerë dhe i vazhdueshëm me pisha.

Pishat detare janë përshtatur me tokën acidike dhe të varfër të zonës, por vazhdimësia e madhe e pyllit dhe mungesa e pengesave natyrore mund t’i lejojnë flakët të udhëtojnë me shpejtësi në distanca të mëdha.

Zjarre të tjera ngarkojnë shërbimet franceze

Në të njëjtën kohë me zjarrin në Gironde, një tjetër vatër e madhe shpërtheu mes Biscarrosse dhe Sanguinet, në departamentin Landes.

Zjarri, që nisi pas djegies së një automjeti në rrugën RD652, përshkoi rreth 1 200 hektarë brenda disa orësh dhe detyroi evakuimin e rreth 5 000 personave. Afërsisht 250 zjarrfikës u angazhuan në operacion.

Në Var, zjarri në masivin Gros Bessillon kishte përshkuar rreth 2 700 hektarë. Rreth 50 shtëpi ishin prekur, prej të cilave 25 u raportuan të shkatërruara, ndërsa mbi 500 persona ishin evakuuar.

Këto zjarre të njëkohshme vendosën nën presion të madh kapacitetet tokësore dhe ajrore të Francës.

Sipas të dhënave të bëra publike nga qeveria, mbi 12 500 vatra zjarri ishin regjistruar në Francë që nga fillimi i vitit dhe rreth 44 000 hektarë ishin përfshirë nga flakët, më shumë se në të njëjtën fazë të shumë viteve të mëparshme.

Gjendja aktuale dhe pyetjet që mbeten të hapura

Në bilancin e fundit të verifikuar:

• zjarri kishte përshkuar rreth 4 800 hektarë;
• rreth 20 000 persona ishin evakuuar;
• më shumë se 800 zjarrfikës ishin angazhuar;
• rreth 260 mjete tokësore dhe gjashtë mjete ajrore po përdoreshin;
• një zjarrfikës kishte pësuar frakturë;
• nuk kishte civilë të lënduar;
• gjashtë shtëpi dyshohej se ishin djegur;
• zjarri vazhdonte të ishte shumë aktiv dhe ende nuk ishte stabilizuar.
• Mbeten të paqarta:
• sipërfaqja përfundimtare që do të rezultojë e djegur ose e dëmtuar rëndë;
• numri përfundimtar i shtëpive, karvanëve dhe objekteve të shkatërruara;
• koha kur të evakuuarit do të lejohen të kthehen;
• ndikimi i plotë mbi pyjet, kafshët dhe cilësinë e ajrit;
• shkaku përfundimtar i zjarrit dhe përgjegjësitë eventuale;
• nëse kushtet meteorologjike do të lejojnë stabilizimin e zjarrit apo do të shkaktojnë rindezje të reja.

Derisa të publikohet një bilanc i ri zyrtar, situata duhet të konsiderohet ende në zhvillim./TetovaNews

100 fakte për zjarrin e madh në Gironde

Shënim: Lista bazohet në informacionet e kryqëzuara nga materialet e dërguara. Bilanci përfundimtar referues është ai i prefekturës së Girondes, i publikuar në orën 21:30 të 23 korrikut 2026. Disa shifra të mëhershme paraqiten për të treguar zhvillimin kronologjik të zjarrit.

Nisja dhe përhapja e zjarrit

1. Zjarri shpërtheu të mërkurën, më 22 korrik 2026.
2. Vatra e parë u regjistrua rreth mesditës.
3. Zjarri nisi në territorin e komunës Saumos, në departamentin Gironde.
4. Zona ndodhet në veri të Gjirit të Arcachonit, në jugperëndim të Francës.
5. Pas Saumosit, zjarri përparoi me shpejtësi drejt komunës Le Porge.
6. Më pas, fronti u orientua drejt Lège-Cap-Ferretit.
7. Lège-Cap-Ferret është më i urbanizuar dhe shumë më i populluar gjatë sezonit turistik.
8. Flakët u përhapën përmes pyllit të dendur me pisha të Landes de Gascogne.
9. Në disa vende flakët arritën lartësi prej disa dhjetëra metrash.
10. Zjarri vazhdoi të ishte aktiv gjatë gjithë ditës së 23 korrikut, më shumë se 24 orë pas shpërthimit të tij.

Rritja e sipërfaqes së përfshirë

11. Në orën 07:00 të 23 korrikut, autoritetet raportuan se zjarri kishte përshkuar mbi 2 000 hektarë.
12. Rreth orës 10:36, bilanci u rrit në 2 400 hektarë.
13. Në orët e para të pasdites, sipërfaqja e përfshirë arriti në rreth 3 100 hektarë.
14. Rreth orës 16:00, bilanci u rrit në 3 400 hektarë.
15. Në orën 19:00, zjarri kishte përshkuar rreth 3 700 hektarë.
16. Në bilancin zyrtar të orës 21:30, sipërfaqja u rrit në rreth 4 800 hektarë.
17. Vetëm gjatë natës së parë, zjarri përshkoi rreth 600 hektarë të tjerë, pavarësisht ndërhyrjeve të zjarrfikësve.
18. Në mëngjesin e 23 korrikut, fronti i zjarrit shtrihej në rreth 15 kilometra.
19. Shifrat 2 000, 2 400, 3 100, 3 400, 3 700 dhe 4 800 hektarë u publikuan në orare të ndryshme dhe pasqyrojnë përparimin e shpejtë të flakëve.
20. Bilanci më i lartë zyrtar në materialet e dërguara është 4 800 hektarë, jo 3 400 ose 3 800 hektarë, siç vazhdonin të shkruanin disa tituj të papërditësuar.

Sjellja e zjarrit dhe kushtet meteorologjike

21. Drejtori i SDIS-it të Girondes, Marc Vermeulen, tha se zjarri kishte kaluar në një fazë konvektive.
22. Ai e përshkroi si një zjarr që “shkon në të gjitha drejtimet”.
23. Nënprefekti Jean-Louis Amat e cilësoi zjarrin si “të vështirë për t’u kuptuar”.
24. Sipas autoriteteve, flakët ndaleshin përkohësisht dhe më pas rindizeshin në zona ose drejtime të tjera.
25. Gjatë gjithë ditës u regjistruan shumë rindezje në Saumos, Le Porge dhe Lège-Cap-Ferret.
26. Në një fazë, zjarri u raportua si i përmbajtur në veri të Lège, por ende jo i stabilizuar.
27. Formulimi “i përmbajtur” nuk nënkuptonte se zjarri ishte shuar ose vënë plotësisht nën kontroll.
28. Kushtet meteorologjike u cilësuan të pafavorshme për shkak të temperaturave të larta dhe erërave që ndryshonin drejtim.
29. Zjarrfikësit paralajmëruan se zjarri mund të bëhej përsëri konvektiv rreth orës 13:00–14:00, me një kulm të mundshëm rreth orës 20:00.
30. Tymi u përhap mbi një zonë të madhe, nga Gjiri i Biskajës deri në pjesën perëndimore të ish-rajonit Midi-Pyrénées.

Forcat dhe taktikat e zjarrfikësve

31. Në orët e para të mëngjesit të 23 korrikut, në terren ishin angazhuar rreth 500 zjarrfikës.
32. Deri në mesditë, numri i tyre u rrit në rreth 700.
33. Në bilancin e mbrëmjes ishin angazhuar më shumë se 800 zjarrfikës.
34. Operacioni mbështetej nga rreth 260 mjete tokësore.
35. Në bilancin e fundit përmendeshin gjashtë mjete ajrore.
36. Në mesin e avionëve të përdorur ishin Canadair, Dash dhe Air Tractor.
37. Gjatë fazës së parë, u raportua angazhimi i rreth 150 automjeteve, dy avionëve Dash, dy Canadairëve dhe katër Air Tractorëve.
38. Gjatë natës, zjarrfikësit përdorën manovra të “zjarrit taktik”.
39. Me këtë taktikë, ata digjnin në mënyrë të kontrolluar bimësinë për t’i hequr frontit kryesor materialin djegës.
40. Në Lège-Cap-Ferret, mbrojtja u organizua “bllok pas blloku dhe shtëpi pas shtëpie”.

Përforcimet dhe koordinimi institucional

41. Mbi 200 xhandarë morën pjesë në evakuime dhe në sigurimin e zonave.
42. Xhandarmëria ruajti kampet, banesat dhe sektorët e evakuuar nga vjedhjet ose veprimet e tjera keqdashëse.
43. Brigada e Zjarrfikësve të Parisit dërgoi 44 zjarrfikës në Gironde.
44. Detashmenti parizien kishte dhjetë automjete, përfshirë gjashtë makina me pompa uji.
45. Nga Seine-et-Marne u dërguan edhe 22 zjarrfikës.
46. Nga Yvelines u dërguan 25 zjarrfikës të tjerë.
47. Në Le Porge mbërriti gjithashtu një kolonë përforcuese nga Charente-Maritime.
48. Bashkimi Evropian njoftoi vendosjen e tre avionëve zjarrfikës, pas aktivizimit nga Franca të Mekanizmit Evropian të Mbrojtjes Civile.
49. Për informimin e popullsisë u hap numri telefonik 09 70 80 90 40.
50. Prefektja e Girondes, Sophie Brocas, drejtoi komunikimin institucional dhe u kërkoi qytetarëve të zbatonin urdhrat e evakuimit.

Evakuimet masive

51. Gjatë natës së parë u evakuuan më shumë se 10 000 persona.
52. Në mëngjesin e 23 korrikut, numri i përgjithshëm i të evakuuarve kishte arritur në afro 12 000.
53. Kryetari i Lège-Cap-Ferretit, Philippe de Gonneville, tha se rreth 5 300 persona ishin evakuuar vetëm gjatë natës në zonën e tij.
54. Gjatë ditës u urdhërua evakuimi parandalues i 8 800 personave të tjerë në Claouey.
55. Në orën 19:00, prefektura raportoi saktësisht 18 800 persona të evakuuar.
56. Në bilancet e mëvonshme, shifra u rrumbullakos në “afro 20 000 persona”.
57. Evakuimet përfshinë komunat Le Porge, Saumos, Le Temple dhe Lège-Cap-Ferret.
58. Mbi 1 000 banorë të zonave rezidenciale pranë skajeve të pyllit u detyruan të largoheshin.
59. Tetë qendra pushimi dhe kampe u përfshinë në evakuimet e natës: La Grigne, La Jenny, Le Truc Vert, La Prairie, La Pinède, Aux Couleurs du Ferret, Le Grand Crohot dhe Brémontier.
60. Në Claouey u evakuuan gjithashtu qendra VVF, kampi Les Embruns dhe Domaine du Ferret.

Strehimi, rrugët dhe transporti

61. Fillimisht, nëntë komuna hapën vende pritjeje për personat e evakuuar.
62. Mbi 2 500 persona u strehuan në qendrat e ngritura nga komunat.
63. Qendra pritjeje u hapën në Lège-Cap-Ferret, Lacanau, Le Porge, Biganos, Marcheprime, Mios, Carcans, Audenge dhe Bordo.
64. Më vonë, rrjetit iu shtuan edhe qendra në Hourtin, Andernos-les-Bains dhe Lanton.
65. Qendra e pritjes në Lège-Cap-Ferret arriti kapacitetin maksimal dhe nuk mund të pranonte persona të tjerë.
66. Banorët e shtëpisë për të moshuarit Les Tchanqués u evakuuan dhe u transferuan në struktura të përshtatshme.
67. Metropoli i Bordosë vuri në dispozicion 255 shtretër kampingu dhe hapi Sallën 3 të Parkut të Ekspozitave.
68. Gjashtë pjesëtarë të rezervës qytetare të Bordosë u angazhuan përkrah Kryqit të Kuq.
69. Mes rrugëve të mbyllura ishin D3 ndërmjet Lège dhe Lacanau, D107 ndërmjet Le Porge dhe Le Temple dhe D5E4 ndërmjet Le Porge dhe Saumos.
70. Linjat detare nga Arcachoni dhe Le Moulleau drejt Cap-Ferretit, Le Canonit dhe Andernos u anuluan, ndërsa disa linja në drejtim të kundërt u mbajtën për të ndihmuar largimin e njerëzve nga gadishulli.

Dëmet dhe personat e lënduar

71. Deri në bilancin e mbrëmjes nuk ishte raportuar asnjë civil i lënduar.
72. Një zjarrfikës u plagos gjatë ndërhyrjes.
73. Autoritetet konfirmuan se ai kishte pësuar frakturë.
74. Zjarrfikësi u godit nga një shpërthim ndërsa ndërhynte në një shtëpi të përfshirë nga flakët.
75. Sipas një fotografi të AFP-së, ai dukej se kishte lëndime në këmbë.
76. Prefektura njoftoi se gjashtë shtëpi dyshohej se ishin djegur, por e cilësoi bilancin si paraprak.
77. Fotografët e AFP-së konfirmuan drejtpërdrejt të paktën dy shtëpi të shkatërruara.
78. Në një bilanc më të hershëm, Marc Vermeulen kishte raportuar tri shtëpi dhe një karvan të përfshirë nga zjarri.
79. Gjatë mesditës ishte konfirmuar shkatërrimi i një shtëpie të izoluar.
80. Flakët arritën edhe në varrezat e Lège-Cap-Ferretit.

Hetimi për shkakun e zjarrit

81. Prokuroria e Bordosë hapi hetim për origjinën e zjarrit.
82. Prokurori tha se pista kryesore ishte një shkak njerëzor, por aksidental.
83. Hetimet u përqendruan te punimet për pastrimin e bimësisë në një shteg pyjor.
84. Punimet po kryheshin nën ose pranë një linje elektrike.
85. Operacioni realizohej nga një kompani kontraktuese e operatorit të energjisë Enedis.
86. Pronarja e një shtëpie të rrethuar nga 66 hektarë pyje me pisha u njoftua nga qiramarrësja e saj për nisjen e zjarrit.
87. Ajo tha se kishte mbërritur në vend rreth orës 12:30, afërsisht dhjetë minuta pas telefonatës.
88. Në zonë ajo pa një traktor që përdorej për pastrimin e bimësisë.
89. Dy punonjës i thanë se e kishin parë zjarrin të niste menjëherë pas kalimit të traktorit të kolegut të tyre.
90. Punonjësit u përpoqën ta shuanin me fikësin e zjarrit që kishin në automjet, por nuk ia dolën.

Çfarë është konfirmuar dhe çfarë mbetet e paqartë

91. Enedis konfirmoi se një kompani kontraktuese kishte kryer atë ditë punime për pastrimin e bimësisë pranë linjave elektrike në Saumos.
92. Enedis nuk konfirmoi se makineria ose punimet e saj e kishin shkaktuar përfundimisht zjarrin.
93. Shkaku i saktë vazhdonte të ishte nën hetim.
94. Në materialet e dërguara nuk raportohet se ndonjë person ose kompani ishte akuzuar penalisht.
95. Numri përfundimtar i shtëpive dhe objekteve të shkatërruara ende nuk ishte përcaktuar.
96. Banorja Sylvie tregoi se një fqinje e kishte paralajmëruar të përgatiste çantat për evakuim gjatë natës.
97. Patrick Martineau tha se xhandarët trokitën në çdo shtëpi dhe se zjarri ndodhej rreth 500 metra larg.
98. Alice, një banore e Le Porge, tha se flakët ndodheshin “kudo pas shtëpive”, ndërsa ajo kishte përjetuar si fëmijë edhe zjarrin e vitit 1989.
99. Një turiste belge tha se nuk kishte frikë për veten, sepse të evakuuarit po merrnin ndihmë, por ishte e trishtuar për banorët e zonës.
100. Zjarri i vitit 2026 ringjalli kujtimet e zjarreve të mëdha të vitit 2022 në Gironde, kur mijëra hektarë pyje në Landes de Gascogne u shkatërruan dhe dhjetëra mijëra persona u evakuuan.

Burimet kryesore: prefektura e Girondes, SDIS 33, bashkitë e Saumosit, Le Porge dhe Lège-Cap-Ferretit, Prokuroria e Bordosë, Enedis, AFP, Le Monde, Sud Ouest, Le Figaro, Le Parisien, BFMTV, Libération dhe La Montagne.