Armëpushimi irano-amerikan, i nënshkruar më 17 qershor, nuk pati shumë kohë për t’u shndërruar në një periudhë qetësie. Teherani duhej të rihapte Ngushticën e Hormuzit dhe më pas të negocionte për programin e tij bërthamor; Uashingtoni premtonte, ndër të tjera, përjashtime nga sanksionet ndaj naftës dhe qasje në disa miliardë dollarë të ngrirë.
Megjithatë, prapa skenave, përkrahësit e linjës së ashpër të regjimit iranian e kishin shfrytëzuar qetësinë për të përgatitur fazën e ardhshme.
Tre javë më vonë, Irani hapi zjarr ndaj anijeve të shoqëruara nga Shtetet e Bashkuara. Në Uashington kjo shkaktoi befasi; në Teheran, me sa duket, shumë më pak. Sipas zyrtarëve iranianë dhe arabë të cituar nga “The Wall Street Journal”, përkrahësit e linjës së ashpër të regjimit nuk e kishin konsideruar kurrë marrëveshjen si fillimin e fundit të konfliktit.
Interpretimi i tyre ishte i kundërt: marrëveshja mund t’u shërbente Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit për të lehtësuar presionin mbi ekonominë botërore, për të fituar kohë dhe më pas për të përgatitur një sulm edhe më të madh. Për këtë arsye, ata do t’i kishin përdorur dy muajt pasues për t’u përgatitur për një përballje më të gjerë.
Në diplomaci, secila palë lexon me vëmendje edhe rreshtat më të vegjël të marrëveshjeve. Në këtë rast, dy kryeqytetet dukej se nuk po lexonin të njëjtin dokument.
Aparati ushtarak ashpërsohet
Ndryshimi fillon para së gjithash brenda aparatit ushtarak iranian. Garda Revolucionare ka marrë kontroll më të madh mbi ushtrinë e rregullt, ndërsa disa veteranë të Luftës Iran-Irak janë rikthyer në poste kyçe.
Mohsen Rezaei, i cili drejtonte Gardën Revolucionare gjatë viteve 1980, është emëruar sekretar i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare.
Hossein Taeb, i lidhur me shtypjen e protestave të vitit 2009, është rikthyer në krye të forcës Basij, me detyrën që ta shndërrojë atë në një rrjet lokal të inteligjencës dhe mbikëqyrjes.
Paralelisht është përshpejtuar prodhimi i raketave dhe dronëve, është forcuar kundërzbulimi dhe është ngushtuar zinxhiri i komandimit.
Kreu i ri i Gardës Revolucionare, Ahmad Vahidi, ka marrë detyrën për të kryer “operacione të fuqishme sulmuese kundër armikut”.
Që të nesërmen, këshilltari i tij, Mohammad Reza Naghdi, shpjegoi se operacionet duhet të mund të zhvillohen edhe në territorin e kundërshtarit.
Garda Revolucionare ka punuar gjithashtu me aleatët rajonalë të Iranit. Këshilltarë janë dërguar në Irak, Jemen dhe Liban.
Komunikimet e përgjuara nga shërbime arabe të inteligjencës thuhet se tregojnë diskutime me Huthit dhe me milicitë irakiane për intensifikimin e sulmeve.
Në Jemen, Garda Revolucionare thuhet se ka mbikëqyrur vendosjen e raketave dhe të platformave për lëshimin e dronëve përballë Detit të Kuq, ndërkohë që u ka përcjellë aleatëve të saj informacione të inteligjencës dhe lista objektivash, ndër të cilat porte dhe instalime energjetike saudite.
Lufta zgjerohet
Në fund të korrikut, Huthit sulmuan forcat jemenase të mbështetura nga Riadi dhe shpallën mbylljen e Ngushticës Bab el-Mandeb për interesat saudite.
Në të njëjtën kohë, Arabia Saudite akuzoi milicitë pro-iraniane në Irak se kishin lëshuar dronë kundër instalimeve të saj të naftës.
Teherani thuhet se u ka dërguar gjithashtu disa shteteve të Gjirit lista me objekte energjetike që mund të shkatërroheshin nëse Shtetet e Bashkuara do të sulmonin infrastruktura të ngjashme në Iran.
Toni u ashpërsua edhe më shumë këtë të hënë, më 17 gusht. Një zyrtar i lartë iranian deklaroi për Reuters se Teherani po i jepte vetes edhe disa javë kohë përpara se të rriste tensionet në Ngushticën e Hormuzit dhe më gjerë, nëse Uashingtoni nuk do ta zbatonte plotësisht marrëveshjen e qershorit.
Në mungesë të përparimit diplomatik, Irani tashmë kërcënon me një sulm ushtarak “në kohën e duhur dhe të saktë” kundër bllokadës detare amerikane dhe deklaron se po kalon nga një pozicion mbrojtës në një pozicion sulmues.
Për fazën e ardhshme po shqyrtohen alternativa edhe më provokuese: sulme parandaluese, sabotimi i kabllove të internetit në Gjirin Persik, destabilizimi i Bahreinit ose Kuvajtit, madje edhe inkursione tokësore në territorin kuvajtian.
Në maj, autoritetet e Kuvajtit njoftuan se kishin kapur gjashtë anëtarë të Gardës Revolucionare, të cilët kishin mbërritur në një ishull me një anije peshkimi të marrë me qira.
Megjithatë, këto përgatitje nuk i zhdukin dobësitë e Iranit. Sulmet amerikane dhe izraelite i kanë dëmtuar ndjeshëm kapacitetet ushtarake dhe ekonominë e vendit, ndërsa presidenti Masoud Pezeshkian dhe zyrtarë të tjerë më pragmatikë po shtyjnë për një marrëveshje që mund të çojë në lehtësimin e sanksioneve.
Por, sipas zyrtarëve izraelitë, infrastruktura iraniane po riparohet më shpejt nga sa ishte parashikuar dhe Irani vazhdon të disponojë kapacitete të mjaftueshme për të kërcënuar bazat amerikane, anijet dhe disa instalime energjetike në Gjirin Persik.
Uashingtoni pret që sanksionet dhe bllokada detare ta detyrojnë Teheranin të rikthehet në një qëndrim më pajtues.
Përkrahësit e linjës së ashpër të regjimit iranian, megjithatë, duket se nisen nga një premisë krejt tjetër: lufta nuk ka përfunduar./L’Express.fr
