Nga Bill Gates
Po përjetojmë një transformim epokal. Kalimi në epokën e inteligjencës artificiale do të jetë një nga periudhat më të trazuara në historinë e njerëzimit. Deri tani nuk po përgatitemi sa duhet. Ja çfarë na kërcënon – dhe çfarë duhet të bëjmë.
Gjatë gjithë jetës sime kam pasur vetëm dy profesione. Në të parin, përmes punës sime në Microsoft, luajta një rol në zhvillimin e softuerëve që synonin t’u jepnin më shumë mundësi njerëzve. Në profesionin tim të dytë, të cilit iu përkushtova me kohë të plotë në vitin 2008, po e kthej pasurinë që fitova nga Microsoft me synimin për ta bërë botën më të shëndetshme, më të arsimuar dhe më të drejtë. Kjo do të jetë detyra ime për pjesën tjetër të jetës.
Të dyja këto përvoja formësojnë mënyrën se si e shoh inteligjencën artificiale. Kur u njoha për herë të parë me kompjuterët në moshën 13-vjeçare, më magjepste ideja që ata të bëheshin më inteligjentë dhe t’u jepeshin aftësi që atëherë konsideroheshin ekskluzivisht njerëzore. Edhe pse termi “inteligjencë artificiale” përdorej afërsisht që në kohën kur linda unë, vetëm gjatë dekadës së fundit teknologjia ka bërë përparime vendimtare.
Sot ajo është jashtëzakonisht e fuqishme. Dhe po zhvillohet më tej me një ritëm marramendës. Për herë të parë, inteligjenca artificiale është në gjendje të zëvendësojë aftësitë njerëzore të të menduarit dhe madje t’i tejkalojë ato.
Kur bëhet fjalë për drejtësinë, inteligjenca artificiale ose do të bëhet mjeti më i fuqishëm për barazi mundësish që njerëzimi ka shpikur ndonjëherë, ose burimi më i keq i padrejtësisë. Sfida është kolosale. Edhe në kushtet më të favorshme, kalimi në këtë epokë të re do të jetë një nga periudhat më të trazuara në historinë e njerëzimit.
Krahasimet me inovacionet e mëparshme janë mashtruese
Si mund ta përdorim këtë teknologji për ta bërë botën më të drejtë dhe njëkohësisht të parandalojmë që ajo të thellojë hendekun mes të pasurve dhe të varfërve? Si t’i mbrojmë ata që janë veçanërisht të ekspozuar ndaj dëmeve që mund të shkaktojë inteligjenca artificiale, përfshirë njerëzit që humbasin burimin e tyre të jetesës dhe ndjesinë se e kanë të ardhmen në duart e veta?
Jam i bindur se gjetja e përgjigjeve për këto pyetje dhe kthimi i tyre në veprime konkrete duhet të jetë prioriteti ynë më i lartë. Nëse ndërmerren hapat e duhur, inteligjenca artificiale do të jetë një forcë për të mirë dhe do ta përmirësojë jetën e të gjithëve.
Fatkeqësisht, aktualisht nuk po përgatitemi sa duhet. Nuk shoh shenja që politikanët, ekspertët dhe komunitetet po i trajtojnë sfidat në mënyrë të përshtatshme. Nuk ekziston një plan që do ta lehtësonte hyrjen në epokën e inteligjencës artificiale.
Një arsye është se shumë vëzhgues e nënvlerësojnë shkallën e ndikimit që do të ketë IA-ja. Sipas meje, për këtë ka disa arsye.
Së pari, modelet e IA-së ende bëjnë gabime. Është e vështirë të imagjinosh se njëri prej tyre mund ta zëvendësojë të menduarit njerëzor, kur jo shumë kohë më parë nuk mund të zgjidhte as një Sudoku të thjeshtë ose të përcaktonte sa shkronja të caktuara kishte një fjalë e zakonshme.
Megjithatë, problemi i besueshmërisë po zvogëlohet me shpejtësi. Studiuesit po zhvillojnë modele që mund ta kontrollojnë punën e tyre dhe të përmirësohen vetë. Shumë shpejt ato do të jenë dukshëm më të mira se njerëzit në një numër të madh detyrash.
IA-ja përshtatet me ne
Një arsye tjetër pse inteligjenca artificiale nënvlerësohet është se krahasimet me pasojat e inovacioneve të mëparshme janë mashtruese. Ne nuk kemi përvojë me një teknologji që mund të përhapet kaq shpejt dhe që njëkohësisht mund të mendojë dhe të veprojë si një njeri.
Kur u shfaq kompjuteri personal, u deshën 20 vjet që ai ta ndryshonte në mënyrë rrënjësore mënyrën se si punonim. Fillimisht duhej të zhvillohej softueri, çmimet duhej të uleshin dhe njerëzit duhej të mësonin si t’i përdornin mjetet e reja dhe t’i integronin ato në proceset e tyre të punës.
Inteligjenca artificiale, përkundrazi, funksionon në pajisjet që tashmë i kemi dhe kupton gjuhën natyrore. Nuk duhet të përshtatemi ne me të, sepse ajo mund të përshtatet me ne. Ajo mund të shohë të njëjtën video trajnimi që përdoret për përgatitjen e një punonjësi dhe të mësojë nga të dhënat ekzistuese.
Dua të theksoj edhe një paragjykim të mundshëm nga ana ime. Kam përfituar jashtëzakonisht shumë nga industria e teknologjisë. Edhe pse pasuria ime tani është kryesisht e diversifikuar, ende kam lidhje financiare me këtë sektor. Në rolin tim si kryetar i Gates Foundation, punoj me Microsoft dhe kompani të tjera të IA-së për të ndihmuar që inteligjenca artificiale të përdoret realisht në dobi të njerëzve në mbarë botën.
Megjithatë, vlerësimi im për inteligjencën artificiale nuk diktohet nga fakti nëse mund të fitoj personalisht para prej saj. Të gjitha fitimet nga investimet e mia, përfshirë investimet në kompani teknologjike, shkojnë në Gates Foundation, e cila lufton pabarazinë globale. Natyrisht, lexuesit duhet të vendosin vetë nëse kjo ndikon në këndvështrimin tim.
Këtë herë është vërtet ndryshe
Që kur mbaj mend, kam dëshiruar që inovacioni të përparojë më shpejt. Kur bëhet fjalë për inteligjencën artificiale, ndjenjat e mia janë më të ndërlikuara.
Do të doja që bota të mund të përfitonte sa më shpejt nga avantazhet e saj dhe që problemet që shkakton kjo teknologji të shtyheshin sa më gjatë. Por avantazhet dhe problemet po vijnë njëkohësisht.
Na duhet kohë për t’u përgatitur për tronditjen shoqërore, politike dhe ekonomike në të cilën po hyjmë.
Pikërisht ata njerëz që kanë më shumë nevojë për kohë kanë më pak prej saj: kontabilisti vendin e të cilit e merr një bot ose punonjësi që fiton 20 dollarë në orë dhe humbet punën përballë një roboti që kushton vetëm 10 dollarë në orë.
Shumë vëzhgues thonë se ky transformim teknologjik do të jetë i ngjashëm me ndryshimet e mëparshme. Ata përmendin faktin se në Shtetet e Bashkuara vendet e punës u zhvendosën nga bujqësia drejt punëve në zyra.
Por ky proces zgjati disa breza dhe krijoi vende të reja pune ku kërkohej aftësia njerëzore për të menduar. Këtë herë teknologjia mund ta zëvendësojë vetë të menduarit njerëzor.
Për shkak se inteligjenca artificiale mund të shohë, dëgjojë, flasë dhe arsyetojë, dhe përfundimisht do të mund të kryejë edhe punë fizike po aq natyrshëm sa një njeri, ndikimi i saj nuk do të kufizohet në një sektor të vetëm të ekonomisë.
IA-ja do të marrë përsipër detyra në këshillimin juridik, shërbimin ndaj klientit, mjekësi, zhvillimin e softuerëve dhe industri. Dhe kjo do të ndodhë brenda një dekade, jo përgjatë disa brezave.
Do të krijohen vende të reja pune. Por pa politikat e duhura, ato do të jenë dukshëm më të pakta sesa vendet e punës që kemi sot.
Nëse dikush do të paraqiste një plan të besueshëm se si mund të ngadalësohej përparimi global i inteligjencës artificiale, ndoshta do ta mbështesja.
Por nuk besoj se kjo do të ndodhë. Nxitjet gjeopolitike dhe ekonomike janë tepër të fuqishme; ato po i shtyjnë të gjithë të ecin me shpejtësinë maksimale.
Për të maksimizuar efektet pozitive të kësaj teknologjie të paprecedentë, për të minimizuar efektet negative dhe që në fund të dalim në një pozitë më të mirë, duhet t’i kuptojmë si mundësitë, ashtu edhe rreziqet.
Do të filloj me rreziqet.
Kalimi në epokën e inteligjencës artificiale sjell tri rreziqe të mëdha.
1. Shumë vende pune do të zhduken përgjithmonë
Në vitin 1933, gjatë Depresionit të Madh, shkalla e papunësisë në Shtetet e Bashkuara ishte rreth 25 për qind. Gjatë pjesës më të madhe të dekadës pasuese ajo mbeti dyshifrore. Më në fund, tregu i punës u rimëkëmb kur u rikthyen kërkesa, investimet dhe rritja ekonomike.
Inteligjenca artificiale ndoshta nuk do të shkaktojë një nivel të tillë papunësie. Por ndikimet e saj nuk do të zhduken me ciklin e ardhshëm ekonomik.
Në rrezik të veçantë janë vendet e punës të nivelit fillestar dhe të mesëm. Punët e reja që do të krijohen do të kërkojnë kryesisht aftësi që duhen shumë vite për t’u përvetësuar.
Punët në zyra tashmë janë prekur në një shkallë të kufizuar. Pas përhapjes së gjerë të IA-së gjenerative, punësimi mes të rinjve në profesionet që zëvendësohen më lehtë pësoi një rënie të dukshme, ndërsa te kolegët e tyre më të vjetër jo.
Besoj se ky trend do të vazhdojë. Por nuk do të kufizohet vetëm në disa industri apo profesione.
Punët në shitje dhe shërbimin ndaj klientit, zhvillimin e softuerëve dhe administratën juridike mund të jenë ndër të parat që do të preken.
Megjithatë, tronditja do të shkojë shumë më larg, sapo IA-ja të marrë përsipër detyra për të cilat sot ende nevojiten profesionistë të trajnuar: shqyrtimin e kërkesave për kredi, analizimin e të dhënave apo edhe vlerësimin fillestar të pacientëve.
Në disa fusha, si zhvillimi i softuerëve, ulja e kostos së teknologjisë do të krijojë kërkesë të re. Për sa kohë që detyra të caktuara, si dizajni, kryhen më mirë nga njerëzit, humbja neto e vendeve të punës në këto fusha do të jetë më e vogël se në sektorë të tjerë.
Do të preken edhe profesionet industriale dhe zejtare.
Robotët ende nuk kanë arritur nivelin e inteligjencës artificiale, por edhe kostoja e tyre do të ulet në mënyrë drastike.
Shumë amerikanë me të cilët flas nuk e kuptojnë se sa shpejt po zhvillohen robotët e shkathët dhe me përdorim të shumëfishtë.
Një pjesë e madhe e punës së avancuar në këtë fushë po zhvillohet në vende të tjera, veçanërisht në Kinë. Ose njerëzit ndikohen nga videot që janë bërë virale, ku robotët shfaqen duke u përpjekur në mënyrë të ngathët të kërcejnë.
Besoj se robotët “inteligjentë” do të konkurrojnë me njerëzit në disa punë fizike që deri në fund të kësaj dekade, për shembull në ndërtimtari ose hoteleri.
Robotët dhe inteligjenca artificiale së bashku mund të vënë në lëvizje një rreth vicioz.
Sapo një kompani t’i përdorë ato dhe kursimet t’i shfrytëzojë për të ulur çmimet, konkurrentët do të jenë nën presion të jashtëzakonshëm për të bërë të njëjtën gjë.
Nëse kompanitë e konsoliduara nuk e bëjnë, do ta bëjnë startup-et.
Shumë njerëz do të kalojnë në profesione të tjera. Por trazirat që do të krijohen kur njerëzit humbasin punën, detyrohen të rikualifikohen dhe të kërkojnë një vend të ri pune do të jenë të konsiderueshme.
Forcat e tregut do ta përshpejtojnë gjithnjë e më shumë këtë proces.
Nëse nuk ndërhyjmë, do të ketë më pak vende pune të mira, ndërsa përfitimet do të përqendrohen te një grup i vogël njerëzish.
Jam veçanërisht i shqetësuar për të rinjtë, të cilët do të hyjnë në një treg pune me më pak pozicione fillestare.
Ata e kuptojnë sfidën sepse përdorin inteligjencën artificiale më intensivisht se shumica dhe shohin si aftësitë e saj, ashtu edhe shpejtësinë e zhvillimit.
Nuk është për t’u habitur që shumë prej tyre e shohin IA-në me skepticizëm ose edhe me kundërshtim.
Ndryshimi më i thellë për punëtorët do të ndodhë kur inteligjenca artificiale të kryejë punë pothuajse pa gabime.
Atëherë ajo do të mund të funksionojë në mënyrë të pavarur, pa mbikëqyrje njerëzore, dhe kompanitë do të kenë çdo nxitje ekonomike për ta lejuar këtë.
Kjo do t’i ndryshojë rrënjësisht konceptet tona për punën, të ardhurat dhe sigurinë ekonomike.
Si funksionon një ekonomi e ndërtuar mbi punësimin kur punojnë më pak njerëz ose kur shumë prej tyre punojnë vetëm disa orë?
Në një shoqëri kapitaliste, punësimi është rruga përmes së cilës shumica e njerëzve sigurojnë paratë për nevojat bazë të jetës.
Puna është gjithashtu një burim i rëndësishëm dinjiteti dhe lidhjeje shoqërore.
Kur një komunitet preket nga papunësia e lartë, pasojat mund të shfaqen kudo.
Studimet tregojnë se mbyllja e fabrikave në disa zona të Shteteve të Bashkuara ka kontribuar në rritjen e vdekjeve nga mbidozat e opioideve.
Tani imagjinoni ngarkesa të ngjashme për punonjësit e zyrave dhe punëtorët në gjithë vendin.
Duhet të fillojmë që tani të mendojmë se si të kufizojmë humbjen e vendeve të punës, në mënyrë që të gjithë të marrin pjesë në mirëqenien që do të krijojë inteligjenca artificiale.
Nëse presim derisa njerëzit të jenë zhvendosur tashmë nga puna ose të punojnë shumë më pak nga sa dëshirojnë, do të jetë tepër vonë.
IA-ja paraqet një sfidë strukturore për rendin themelor të ekonomisë sonë.
Prandaj duhet të mendojmë dhe të veprojmë tani.
2. Inteligjenca artificiale do t’u mundësojë njerëzve – dhe ndoshta edhe vetë IA-ve – të shkaktojnë dëme shumë më të mëdha
Shumë kohë përpara se inteligjenca artificiale të bëhej fenomen masiv, në internet mund të gjendeshin informacione se si ndërtohen bomba, armë biologjike apo viruse kompjuterike.
IA-ja jo vetëm që do ta bëjë më të lehtë gjetjen e këtyre informacioneve, por edhe përdorimin e tyre në praktikë.
Edhe kriminelë me aftësi shumë të kufizuara do të jenë në gjendje të sulmojnë viktima në çdo shkallë: individë, kompani dhe qeveri.
Mashtrimet, dezinformimi, deepfake-et dhe mbikëqyrja me ndihmën e inteligjencës artificiale janë dëmet që shumë njerëz do t’i ndiejnë më drejtpërdrejt në jetën e përditshme.
Aftësitë e inteligjencës artificiale tashmë po përdoren për sulme kibernetike.
Ekspertët më të mirë të sigurisë kibernetike që njoh kanë frikë nga vitet që po vijnë.
Sulmuesit po marrin aftësi të reja dhe shumë të fuqishme më shpejt sesa mbrojtësit mund t’i mbyllin dobësitë e sigurisë.
I njëjti model i IA-së që mund të zbulojë një dobësi në një softuer për ta ndihmuar një kompani ta korrigjojë, mund ta ndihmojë edhe një kriminel ta shfrytëzojë atë.
Burimet e nevojshme për të kryer një sulm do të zvogëlohen ndjeshëm.
Deri tani nuk kemi arritur t’i ndajmë në mënyrë të besueshme këto aftësi nga përdorimet e tyre të dobishme.
Mendoni për infrastrukturën që në të ardhmen mund të jetë e cenueshme: spitalet, institucionet financiare, ujësjellësit, rrjetet elektrike ose sistemet që menaxhojnë përfitimet sociale të shtetit.
Kur këto institucione sulmohen, dëmin e pësojnë pacientët, klientët dhe përfituesit e ndihmës.
E njëjta gjë vlen për bioterrorizmin.
Inteligjenca artificiale do të sjellë përparime që shpëtojnë jetë në zhvillimin e ilaçeve dhe vaksinave.
Por ajo gjithashtu do ta bëjë më të lehtë krijimin e një sëmundjeje të re vdekjeprurëse.
Edhe këtu, është jashtëzakonisht e vështirë të ndahen aftësitë pozitive nga ato të rrezikshme.
Ky është një problem global.
Rreziqet që kam përmendur deri tani kanë të bëjnë me mënyrën se si inteligjenca artificiale do t’i fuqizojë aktorët që sot kanë relativisht pak pushtet.
Por të njëjtat mjete do ta përqendrojnë njëkohësisht pushtetin atje ku ai tashmë ekziston.
Armët autonome, për shembull, do t’u japin qeverive edhe më shumë mundësi për të përdorur forcë vdekjeprurëse pa përfshirjen e një njeriu në vendimmarrje.
Mbikëqyrja dhe manipulimi i opinionit publik do të bëhen më të lehta, më të lira dhe njëkohësisht më efektive.
Në një moment, aftësia për të shkaktuar dëme përmes inteligjencës artificiale mund të mos kufizohet më vetëm te njerëzit ose institucionet.
Sistemet e IA-së tashmë ndonjëherë veprojnë në mënyra që zhvilluesit e tyre nuk i kanë synuar.
Teknologjia po zhvillohet më shpejt se sa pritej dhe në mënyra befasuese.
Sa më të fuqishme të bëhen modelet, aq më shumë mundësi ka që ato të veprojnë kundër interesave tona – dhe ne mund ta humbasim kontrollin.
Për këtë do të flas më shumë në të ardhmen.
3. Inteligjenca artificiale mund ta pengojë zhvillimin e fëmijëve tanë dhe t’i zëvendësojë marrëdhëniet njerëzore
Kur po rritesha në Seattle, përveç disa djemve që më ngjanin mua, nuk kisha shumë miq.
M’u desh shumë punë dhe mbështetja energjike e nënës sime për të zhvilluar aftësi shoqërore dhe për të mësuar të bashkëveproj me njerëz të ndryshëm.
Edhe sot, në moshën 70-vjeçare, vazhdoj të përfitoj nga ato mësime.
Dyshoj se do të kisha bërë të njëjtën përpjekje nëse atëherë do të kisha pasur një shoqërues me inteligjencë artificiale.
Sisteme të tilla komunikojnë me njeriun në mënyra që i duken tashmë të njohura.
Ato nuk të detyrojnë të dalësh nga zona e rehatisë.
Janë gjithmonë të disponueshme dhe nuk zemërohen kurrë.
Pikërisht për këtë arsye mund të krijojnë varësi të fortë dhe të na privojnë nga mësimet që marrim duke ndërvepruar me njerëz të tjerë.
Provat shkencore për këtë temë janë ende të kufizuara dhe pjesërisht kundërthënëse.
Por ka sinjale që duhet të na shqetësojnë seriozisht.
Në një studim me më shumë se 1.100 përdorues të shoqëruesve me IA, studiues nga Stanford University dhe Carnegie Mellon University zbuluan se njerëzit me rrjete sociale më të vogla kishin më shumë gjasa të kërkonin shoqëri te një chatbot.
Sa më intensiv dhe emocionalisht personal bëhej ky përdorim, aq më keq ndiheshin personat.
Të rinjtë mund t’i ndiejnë këto pasoja gjatë gjithë jetës së tyre.
Në librin e tij “The Anxious Generation”, Jonathan Haidt bën një vëzhgim për ndikimin e rrjeteve sociale që është edhe më i rëndësishëm për inteligjencën artificiale.
Ashtu si pemët e reja që ekspozohen ndaj erës dhe forcohen, fëmijët që përballen rregullisht me rreziqe të vogla rriten në të rritur të aftë të përballojnë rreziqe shumë më të mëdha pa u futur në panik.
Fëmijët që rriten në një ambient tepër të mbrojtur, përkundrazi, mund të paralizohen nga ankthi edhe para se të arrijnë moshën madhore.
Një shoqërues me IA i krijuar për të mos të mërzitur kurrë është një lloj serre e madhe dhe tepër e mbrojtur.
Vetëm tani kemi filluar ta kuptojmë se çfarë rreziqesh sjell interneti, dhe veçanërisht rrjetet sociale, për zhvillimin e të rinjve.
Po shohim përdorim kompulsiv, çrregullime të gjumit, bullizëm kibernetik dhe ekspozim ndaj përmbajtjeve të dëmshme.
Inteligjenca artificiale mund t’i përforcojë shumë nga këto rreziqe duke e bërë përmbajtjen më bindëse dhe më të vështirë për t’iu shmangur.
Nuk duhet të presim edhe një brez tjetër përpara se t’i marrim seriozisht këto rreziqe.
Vende si Australia, Mbretëria e Bashkuar dhe Norvegjia po vendosin masa mbrojtëse për fëmijët në internet.
Kina ka shkuar më larg.
Rregullat e saj kufizojnë në mënyrë të përgjithshme shoqëruesit me IA, ndalojnë dizajnet që nxisin varësinë emocionale dhe ndalojnë të afërmit virtualë dhe partnerët romantikë për të miturit.
Më shqetëson gjithashtu ndikimi i inteligjencës artificiale në arsim.
Ironikisht, i njëjti mjet që mund t’u mundësojë njerëzve të mësojnë më shumë se kurrë mund të bëjë që shumë prej tyre të mësojnë më pak.
Një studim paraprak tregoi se përdorimi më intensiv i IA-së lidhej me dobësim të të menduarit kritik.
Te të rinjtë kjo lidhje ishte më e fortë.
Ky do të ishte momenti më i keq i mundshëm për ta humbur aftësinë tonë për të menduar në mënyrë kritike.
Në një epokë të deepfake-eve dhe dezinformimit që mund të personalizohet për secilin individ, aftësia për ta dalluar të vërtetën nga e pavërteta do të bëhet një aftësi jetike.
Nuk është e qartë se ku duhet të vendoset kufiri në këto probleme psikosociale.
Në disa raste inteligjenca artificiale mund t’i ndihmojë njerëzit t’i përmirësojnë marrëdhëniet e tyre.
Për të moshuarit e vetmuar ose personat me lëvizshmëri të kufizuar, ajo mund të jetë i vetmi kontakt me botën e jashtme dhe, në këtë rast, më e mirë se mungesa e çdo kontakti.
Kudo që ta vendosim kufirin, ai duhet të jetë rezultat i një vendimi të vetëdijshëm nga ana jonë.
Gjërat e mira që mund të bëjmë me IA-në mund të jenë jashtëzakonisht të mira
Shpesh thuhet se ne mbivlerësojmë sa shumë do të ndryshojnë gjërat në afat të shkurtër dhe nënvlerësojmë sa shumë mund të ndryshojnë në afat të gjatë.
Me inteligjencën artificiale po shoh diçka tjetër.
Disa njerëz shohin vetëm mundësitë dhe nuk u kushtojnë vëmendje të mjaftueshme anëve negative.
Të tjerë bëjnë gabimin e kundërt: përqendrohen ekskluzivisht te rreziqet reale dhe humbasin nga sytë përfitimet e mundshme.
Na duhen të dyja.
Na duhet shqetësim i thellë për dëmet që duhet të kufizojmë dhe na duhet optimizëm i bazuar në arsye për mundësitë pozitive që duhet t’ua bëjmë të arritshme të gjithëve.
Maksimizimi i përfitimeve është po aq i rëndësishëm sa minimizimi i dëmeve.
Nëse njerëzit shohin se si inteligjenca artificiale ua lehtëson jetën, kjo do të forcojë besimin publik që na duhet për t’i menaxhuar pjesët më të vështira të këtij tranzicioni.
Nëse gjëja e parë që IA-ja bën në jetën e shumicës së njerëzve është t’ua shkatërrojë vendin e punës, ata që tashmë janë skeptikë do ta refuzojnë plotësisht.
Atëherë do të bëhet edhe më e vështirë që të realizojmë përfitimet.
Edhe për këtë arsye, qeveritë, sektorët ekonomikë, përfshirë shëndetësinë, dhe kompanitë e inteligjencës artificiale duhet të veprojnë së bashku që tani.
Falë aftësisë së saj për të bashkuar njohuritë nga të gjitha disiplinat shkencore, inteligjenca artificiale mund ta përshpejtojë inovacionin në disa nga sfidat më të vështira teknike të botës: sigurimin e energjisë së pastër dhe të besueshme për të gjithë, luftimin e ndryshimeve klimatike, prodhimin e ushqimit të mjaftueshëm, çrrënjosjen e sëmundjeve dhe shumë të tjera.
Studiuesit që punojnë për terapitë kundër kancerit ose energjinë bërthamore mund ta përdorin IA-në për të analizuar sasi gjigante të literaturës shkencore.
Ajo mund të identifikojë modele që një njeri mund të mos i vërejë dhe të ndihmojë në përcaktimin se cilat eksperimente kanë shanset më të mëdha për sukses.
Kur inteligjenca nuk do të jetë më faktori kufizues që është sot, kompanitë e vogla do të mund të konkurrojnë me organizata që kanë buxhete shumë më të mëdha kërkimore.
Kërkimi, zhvillimi dhe inovacioni do të marrin një shtysë të jashtëzakonshme.
Shëndetësia është një nga fushat ku IA-ja mund të zgjidhë probleme konkrete.
Shumë spitale të vogla amerikane nuk kanë specialistë në vend që, gjatë një emergjence kërcënuese për jetën, të mund të bëjnë shpejt një diagnozë.
IA-ja mund të ndihmojë që një infarkt të identifikohet në kohë dhe që një familje të shmangë kostot dërrmuese të një emergjence mjekësore.
Viz.ai është një shembull.
Kompania analizon imazhe për të zbuluar goditje në tru dhe emergjenca të tjera dhe ndihmon ekipet mjekësore të koordinojnë trajtimin.
Teknologjia përdoret në pothuajse 2.000 spitale amerikane.
Inteligjenca artificiale gjithashtu do t’i ndihmojë mjekët e familjes të bëjnë diagnoza më të mira dhe të mbajnë kontakt me pacientët edhe kur këta nuk janë në ordinancë.
Ajo do t’i ndihmojë pacientët t’i kuptojnë rezultatet e ekzaminimeve dhe skemat e ndërlikuara të marrjes së barnave.
Në vendet më të varfra, bujqësia do të përfitojë më shpejt nga inteligjenca artificiale
Shumë njerëz habiten kur them se fusha e dytë ku pres ndikimin më të shpejtë të inteligjencës artificiale në vendet me të ardhura të ulëta është bujqësia.
Në shumicën e vendeve me të ardhura të ulëta, fermerët nuk marrin parashikime të besueshme të motit dhe pothuajse nuk kanë këshillim se cilat fara të zgjedhin, si t’i mbrojnë kulturat dhe bagëtinë nga sëmundjet apo si ta përmirësojnë tokën.
Për shkak të rritjes së popullsisë dhe sfidave të ndryshimeve klimatike, këta fermerë kanë nevojë për më shumë mbështetje se kurrë.
Me inteligjencën artificiale, fermerët me të ardhura të ulëta së shpejti do të mund të marrin këshilla më të mira për të gjitha këto çështje sesa marrin sot edhe fermerët më të pasur.
Kjo do t’u mundësojë ta rrisin ndjeshëm prodhimin.
Shërbimet shtetërore janë një fushë e tretë ku IA-ja mund ta lehtësojë jetën e njerëzve.
Në Shtetet e Bashkuara kam takuar familje që ishin, me të drejtë, të mbingarkuara nga procesi i aplikimit për sigurim shëndetësor, ndihmë financiare për studime ose ndihmë ushqimore.
Përballë një grumbulli të madh formularësh të ndërlikuar, shumë prej tyre donin thjesht të hiqnin dorë.
Inteligjenca artificiale mund t’i thjeshtojë në mënyrë drastike këto procese, në mënyrë që njerëzit të marrin më shpejt mbështetjen që u nevojitet dhe shteti të funksionojë më me efikasitet.
Qeveritë mund ta përmirësojnë ndjeshëm përvojën e qytetarëve të tyre, duke filluar me ata që varen më shumë nga rrjeti i mbrojtjes sociale.
Pavarësisht shqetësimeve të mia për ndikimin në shëndetin tonë mendor, besoj se IA-ja mund të jetë shumë e dobishme edhe në këtë fushë.
Në shumicën e komuniteteve ka shumë pak këshilltarë, psikiatër dhe mjekë të specializuar për varësitë.
Me masat e duhura për mbrojtjen e privatësisë, mjetet me IA mund t’i ndihmojnë njerëzit të identifikojnë shenjat paralajmëruese.
Kur është e nevojshme, ato mund të ofrojnë strategji përballimi të bazuara në prova dhe, së bashku me një profesionist njerëzor, të mundësojnë trajtim më të shpejtë dhe më të personalizuar.
Edhe për arsimin, inteligjenca artificiale mund të jetë një fitore e madhe, pavarësisht shqetësimeve që përmenda më lart.
Ajo mund t’u krijojë mësuesve më shumë kohë për të punuar me nxënës individualë ose me grupe të vogla dhe t’u japë një pasqyrë më të qartë se ku ka vështirësi e gjithë klasa.
Për nxënësit, një mjet me IA mund ta përmirësojë procesin e të nxënit duke ruajtur atë që studiuesit e quajnë “përpjekje produktive”, pra punën mendore përmes së cilës krijohet kuptimi i vërtetë.
Kur një nxënës përballet për herë të parë me një ide të re, IA-ja jep shpjegime të hollësishme dhe ofron pyetje e përgjigje.
Më vonë, kur kontrollon nëse nxënësi e ka kuptuar, ajo nuk ia jep menjëherë përgjigjen, por e ndihmon që ta gjejë vetë.
Të marra së bashku, përparimet në të gjitha këto fusha mund ta bëjnë jetën e përditshme më të thjeshtë, më të përballueshme dhe më pak të varur nga të ardhurat.
Ose nga lidhjet që ka një person.
Inteligjenca artificiale mund t’u japë individëve dhe bizneseve të vogla qasje në aftësi për të cilat sot duhen profesionistë të shtrenjtë ose një numër i madh punonjësish.
Njëkohësisht mund t’i bëjë produktet dhe shërbimet më të mira dhe më të lira.
Personave me aftësi të kufizuara mund t’u japë më shumë pavarësi.
Punonjësit dhe sipërmarrësit me ide të mira mund të arrijnë shumë më tepër sesa sot.
Dhe, ndoshta më e rëndësishmja, IA-ja mund t’u kthejë njerëzve një pjesë të kohës dhe vëmendjes që sot humbet në dokumente, burokraci, kërkim të informacionit të besueshëm dhe detyra për të cilat nuk mund të përballojnë të paguajnë dikë tjetër.
Këto përfitime mund të duken modeste.
Por të shumëzuara në miliona jetë, ato do të ishin transformuese: më shumë njerëz do të merrnin këshilla të mira pikërisht kur u nevojiten dhe do të kishin më shumë liri për t’u përqendruar në jetën që duan të ndërtojnë.
Duhet të kujdesemi në mënyrë të vetëdijshme që të përfitojnë të gjithë – jo vetëm një pakicë e pasur
Në të gjitha këto fusha, fjala vendimtare është “mundet”.
Inteligjenca artificiale mund ta përmirësojë jetën e njerëzve në çdo nivel të ardhurash.
Por kjo nuk do të ndodhë automatikisht.
Ashtu si me çdo teknologji të re, duhet të kujdesemi në mënyrë të vetëdijshme që ajo t’u sjellë dobi të gjithëve, jo vetëm një pakice të pasur.
Për këtë, qeveritë dhe filantropia duhet të marrin një rol të fortë, në mënyrë që qytetarët më pak të pasur dhe vendet me të ardhura të ulëta të mund të përfitojnë plotësisht.
Gates Foundation ka edhe 19 vjet për të shpenzuar 200 miliardë dollarët e mbetur të pasurisë së saj.
Inteligjenca artificiale do ta ndihmojë fondacionin të arrijë objektivat e tij ambiciozë: ajo mund ta përshpejtojë zhvillimin e vaksinave dhe ilaçeve kundër HIV-it, tuberkulozit, malaries dhe kequshqyerjes, duke ndihmuar njëkohësisht profesionistët shëndetësorë dhe pacientët t’i përdorin këto mjete në mënyrën e duhur.
Një nga objektivat e fondacionit është që numri i fëmijëve që vdesin çdo vit të përgjysmohet edhe një herë, ashtu siç u arrit tashmë mes viteve 2000 dhe 2024.
E gjithë puna jonë, jo vetëm në shëndetësi, por edhe në bujqësi dhe arsim, do t’i përdorë gjerësisht mundësitë e inteligjencës artificiale.
Muajin e ardhshëm do të shkruaj më gjerësisht për këto plane në raportin vjetor Goalkeepers të fondacionit.
Këtu përfshihet edhe objektivi ynë që modelet e IA-së të jenë të disponueshme në gjuhët e njerëzve në të gjitha vendet ku punojmë, dhe jo vetëm në gjuhët që përdoren në vendet e pasura dhe ato me të ardhura të mesme.
Shumë nga kompanitë kryesore të inteligjencës artificiale, përfshirë OpenAI, Anthropic, Google dhe Microsoft, po bashkëpunojnë me fondacionin në këto iniciativa.
Kjo bën një ndryshim të madh.
Botës i duhet një plan
Është gjë e mirë që disa kompani të IA-së propozojnë zgjidhje për sfidat që krijon teknologjia e tyre.
Por nuk duhet të presim që ato të marrin drejtimin.
Disa probleme janë jashtë fushës së ekspertizës së tyre.
Dhe në një shoqëri demokratike nuk është detyrë e tyre të vendosin për këto çështje.
Zgjidhjet duhet të zhvillohen në një proces publik dhe demokratik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të zgjedhur, hartuesve të politikave, mësuesve, profesionistëve të shëndetësisë, drejtuesve lokalë dhe figurave drejtuese të komuniteteve.
Miliona njerëz do ta shohin jetën e tyre të dalë nga binarët.
Do të kemi nevojë për një rrjet social më të fortë dhe më fleksibël që t’i ndihmojë ta përballojnë tranzicionin.
Komunitetet tashmë po paralajmërojnë për nevojat për energji dhe ujë të qendrave të të dhënave.
Nëse nuk gjejmë zgjidhje, disa grupe do të kërkojnë ndalimin e plotë të zhvillimit dhe përdorimit të inteligjencës artificiale.
Përgjigjet duhet të udhëhiqen nga pyetjet themelore që ngre IA-ja, përfshirë pyetjen se si ta ruajmë njerëzoren kur makineritë mund të na tejkalojnë intelektualisht.
Udhëheqësit fetarë mund të luajnë një rol të rëndësishëm këtu, sepse profesioni i tyre lidhet drejtpërdrejt me pyetjen se çfarë e bën njeriun njeri.
Enciklika e Papa Leos XIV mbi inteligjencën artificiale, “Për mbrojtjen e personit njerëzor në epokën e inteligjencës artificiale”, më ka magjepsur.
Ajo vendos një themel të fortë për punën që duhet bërë.
Në muajt e ardhshëm do të paraqes propozime të tjera se si mund të sigurohemi që përfitimet e inteligjencës artificiale t’i tejkalojnë dëmet e saj.
Ja tri ide fillestare.
Do të filloj me atë që e konsideroj më të rëndësishmen.
1. Të krijojmë një sistem të ri për tranzicionin
Prioriteti më i lartë është një detyrë gjigante: duhet të krijojmë një kornizë kombëtare dhe ndërkombëtare për menaxhimin e inteligjencës artificiale.
Asnjë nga institucionet që kemi sot nuk është krijuar për një teknologji që përhapet kaq shpejt dhe prek kaq shumë fusha të jetës.
Prandaj do të kemi nevojë për institucione të reja.
Është pothuajse e pamundur të ekzagjerohet madhësia e kësaj detyre.
Pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, qeveria amerikane e riorganizoi aparatin shtetëror në shkallën më të madhe që nga Lufta e Dytë Botërore, me synimin për të përmirësuar një funksion të vetëm: sigurinë kombëtare.
Inteligjenca artificiale do të kërkojë shumë më tepër.
Ajo prek sigurinë kombëtare, por gjithashtu punësimin, arsimin, taksat, energjinë, zgjedhjet, ajrin dhe ujin, shëndetin publik, sistemin financiar, zbatimin e ligjit, transportin, hapësirat publike dhe sistemet e teknologjisë së informacionit.
Këto fusha ndërthuren në mënyra që burokracia ekzistuese nuk është në gjendje t’i menaxhojë.
Një ministri e punës mund t’i kuptojë tronditjet në tregun e punës, por jo rreziqet e sigurisë.
Një autoritet i konkurrencës mund ta kuptojë rrezikun e përqendrimit të tregut, por jo ndikimin e inteligjencës artificiale te fëmijët dhe të rinjtë.
Nëse lihen të funksionojnë më vete, institucionet do të shohin secili vetëm një pjesë të sistemit, ndërsa pasojat e IA-së do ta prekin të gjithë sistemin.
Në nivel kombëtar, shteteve do t’u duhen institucione ose organe që mund të përcaktojnë prioritete përtej kufijve të një agjencie të vetme.
Qëllimi duhet të jetë që çdo rrezik të merret parasysh.
Përndryshe, një sulm i mbështetur nga IA-ja mund të ketë sukses thjesht sepse askush nuk e konsideronte veten përgjegjës për parandalimin e tij.
Por edhe një shtet që i rregullon mirë çështjet e veta mbetet i ekspozuar ndaj rreziqeve që kalojnë kufijtë.
Prandaj paralelisht duhet të krijohet edhe një organizatë ndërkombëtare.
Ajo do të jetë ndryshe nga çdo institucion që kemi krijuar deri tani, por mund të mbështetet në modele ekzistuese.
Ka regjime inspektimi për armët bërthamore, rregulla për aviacionin ndërkombëtar dhe marrëveshje për mbrojtjen e shtresës së ozonit.
Një organizatë e re globale për inteligjencën artificiale do të ketë nevojë për elemente nga të gjitha këto sisteme dhe për mekanizma të tjerë shtesë.
Është legjitime të pyesim nëse institucionet e botës janë në gjendje ta projektojnë dhe ta zbatojnë këtë arkitekturë.
Qeveritë veprojnë ngadalë, kur veprojnë fare.
Polarizimi brenda shteteve dhe mes tyre e bën më të vështirë se kurrë gjetjen e zgjidhjeve.
Do të jetë e nevojshme njëfarë bashkëpunimi mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës.
Por nuk mund t’ia lejojmë vetes të ecim ngadalë.
Duhet të fillojmë një proces që krijon institucionet e duhura përpara se tronditjet t’i detyrojnë qeveritë të kalojnë në mënyrën e menaxhimit të krizave.
Udhëheqësit shtetërorë duhet të mbledhin rregullisht ekonomistë, teknologë, ekspertë të tregut të punës, përfaqësues të bizneseve dhe vetë punëtorët për të përcaktuar se ku po dështojnë institucionet ekzistuese dhe cilat përgjegjësi të reja mund të jenë të nevojshme.
Vendet duhet të mësojnë nga njëri-tjetri.
Dhe shtetet ku ndodhen zhvilluesit kryesorë të IA-së dhe pjesët kritike të zinxhirëve të furnizimit duhet të fillojnë që tani të takohen për të krijuar standarde të përbashkëta, para se presioni konkurrues ta bëjë bashkëpunimin edhe më të vështirë.
Ndërtimi i kësaj kornize do të marrë vite.
Pikërisht për këtë arsye duhet të fillojmë tani.
2. Disa vende pune duhet të mbeten të rezervuara për njerëzit
Babai im vdiq në vitin 2020 nga Alzheimeri.
Në fazat e vona të sëmundjes kujdesej për të gjatë gjithë ditës një ekip kujdestarësh profesionistë, të cilët e kuptonin edhe kur ai e kishte të vështirë të shprehej.
Ai nuk mund t’u thoshte gjithmonë kur ishte i uritur.
Ata e dinin gjithsesi.
Familja ime dhe unë do t’i jemi gjithmonë mirënjohës këtij grupi të jashtëzakonshëm profesionistësh.
Në kujdesin ndaj babait tim kishte diçka thellësisht njerëzore dhe të pazëvendësueshme.
Asnjë robot nuk do të kishte mundur ta kryente atë detyrë.
Dhe asnjë robot nuk duhet ta kryejë atë.
Mendoj për këtë ekip sa herë që diskutohet se cilat vende pune do të zhduken dhe cilat do të mbeten.
Besoj se do të vendosim që disa veprimtari t’i rezervojmë për njerëzit, ndërsa inteligjenca artificiale dhe robotët bëhen më të fuqishëm.
Këtë kategori kam filluar ta quaj “Human Reserved” – “E rezervuar për njerëzit”.
Është një shembull i llojit të ideve që duhet të fillojmë t’i shqyrtojmë.
Më pëlqen termi “Human Reserved”, sepse më kujton rezervatet natyrore: vende ku teknikisht mund të ndërtonim ndërtesa dhe rrugë, por zgjedhim të mos e bëjmë sepse humbja do të ishte shumë e madhe.
Disa profesione mund t’i rezervojmë për njerëzit për arsye ekonomike.
Për shembull, sepse zëvendësimi i një profesioni të caktuar nga makineritë mund të zhvendosë nga puna një numër të madh njerëzish që nuk mund të kalojnë lehtësisht në një profesion tjetër.
Nuk mund t’i thuash thjesht një 55-vjeçari që ka punuar gjithë jetën në ndërtimtari se tani duhet të punojë në një institucion kujdesi dhe të presësh që ai të gjejë kënaqësi në këtë punë.
Në raste të tjera, arsyet do të jenë të ndryshme.
Mendoni për mjekësinë.
Imagjinoni një robot që i jep një pacienti lajmin e tmerrshëm se vuan nga një sëmundje e pashërueshme.
Nuk ekziston asnjë arsye teknike pse roboti nuk mund ta bëjë këtë.
Por megjithatë ai nuk duhet ta bëjë.
Fusha “Human Reserved” do të ndryshojë me kalimin e kohës.
Për shembull, mund të marrim në konsideratë që disa profesione t’i ruajmë për njerëzit për vite ose dekada dhe ta fusim inteligjencën artificiale vetëm gradualisht, së bashku me një angazhim që vende të caktuara pune të ruhen.
Në fusha si arsimi dhe kujdesi për shëndetin mendor do të kemi modele të përziera: njeriu do të mbetet përgjegjës dhe do ta përdorë teknologjinë për t’i zgjeruar aftësitë e veta.
Kufijtë do të ndryshojnë edhe nga një vend në tjetrin.
Disa vende mund të këmbëngulin që për të moshuarit të kujdesen njerëzit.
Një vend si Japonia, ku fuqia punëtore po zvogëlohet dhe ka shumë pak të rinj që mund të kujdesen për të moshuarit, mund ta mirëpresë një robot kujdestar.
Ideja e “Human Reserved” ngre shumë pyetje për të cilat nuk i kam përgjigjet.
Kush vendos se cilat veprimtari duhet të mbeten të rezervuara për njerëzit?
Cilat kritere duhet të përdoren?
Si parandalohet që kompanitë t’i anashkalojnë rregullat dhe megjithatë të përdorin robotë?
Çfarë ndodh me tregtinë ndërkombëtare nëse në një vend robotët lejohen të prodhojnë mallra dhe në një tjetër jo?
Këto pyetje duhet të diskutohen publikisht si pjesë e një plani për tranzicionin.
3. Duhet të ribalancojmë taksimin e punës dhe kapitalit
Kur punëtorët detyrohen të kalojnë në profesione të tjera, atyre do t’u duhet rikualifikim dhe mbështetje shtesë nga rrjeti i mbrojtjes sociale.
Njëkohësisht, do të punojnë më pak.
Kjo do të thotë se do të paguajnë më pak tatim mbi të ardhurat dhe të ardhurat e shtetit do të bien pikërisht në momentin kur kërkesa për këto shërbime do të jetë më e madhe.
Paratë duhet të vijnë nga diku, dhe kjo në një kohë kur buxhetet tashmë janë nën presion.
Mendoj se duhet ta taksojmë përdorimin e IA-së, të matur përmes të ashtuquajturave tokenë, si dhe robotët.
Sot, kur një punëdhënës punëson një njeri, paguan kontribute dhe detyrime mbi pagën e tij.
Por kur blen një robot, zakonisht mund ta regjistrojë menjëherë si shpenzim biznesi.
Kështu, sistemi tatimor në fakt krijon një nxitje për t’i zëvendësuar njerëzit me makina.
Një taksë do ta ngadalësonte disi largimin e nxituar nga puna njerëzore dhe do të siguronte para për rikualifikim dhe për një rrjet më të fortë social.
Ajo duhet të projektohet në mënyrë që të mos pengojë përdorimet e IA-së që janë qartësisht të dobishme, si ulja e kostos së barnave dhe arsimit.
Kritikët e këtij propozimi theksojnë se një taksë e tillë mund të mos jetë ekonomikisht optimale.
Por ata nuk marrin parasysh vlerën më të gjerë që puna ka për individin dhe shoqërinë.
Dhe duke marrë parasysh gjithë inovacionin e përshpejtuar që na pret, mund ta përballojmë njëfarë joefikasiteti nëse çmimi për këtë është ruajtja e njerëzve në punë.
Kam propozuar një taksë mbi robotët që para disa vitesh.
Shumica e reagimeve atëherë e konsideruan idenë të çuditshme.
Unë vazhdoj të jem një mbështetës i bindur i saj.
Ajo nuk është përgjigjja e plotë ndaj sfidës së inteligjencës artificiale.
Por është pjesë e një përgjigjeje të mençur.
Pavarësisht se si do t’i sigurojmë fondet shtesë për mbështetje, ato duhet të arrijnë te njerëzit që kanë më së shumti nevojë.
Këtu përfshihen njerëzit që humbasin punën për shkak të IA-së dhe robotëve, ata që ulen në orët e punës ose në pagë dhe komunitetet ku përqendrohen këto humbje.
Duhet ta fillojmë këtë punë tani, që sistemet të jenë gati kur nevoja të bëhet urgjente.
Çfarë do të bëj unë
Do ta përdor zërin dhe kohën time për ta ngritur inteligjencën artificiale dhe drejtësinë më lart në agjendën publike.
Në çdo vizitë në Uashington do ta ngre këtë çështje me ligjvënës dhe zyrtarë qeveritarë, ashtu si edhe në takimet me drejtues politikë në mbarë botën.
Në bisedat e mia me njerëzit që zhvillojnë modele të inteligjencës artificiale, kjo çështje do të jetë në qendër.
Do të angazhohem për kornizën kombëtare dhe ndërkombëtare që përshkrova më lart.
Gates Foundation do të ndihmojë në zhvillimin e përdorimeve të dobishme, përfshirë në Afrikë.
Breakthrough Energy, një organizatë që e kam themeluar, do ta përdorë inteligjencën artificiale për t’i ndihmuar kompanitë të zhvillojnë energji të pastër dhe të lirë dhe të zgjidhin problemet klimatike.
Gjithashtu do të vazhdoj të shkruaj rregullisht për inteligjencën artificiale.
Mesazhi im për drejtuesit politikë është ky: Ju e keni tani mundësinë për të vepruar, përpara se papunësia të rritet ndjeshëm, komunitetet të vuajnë dhe besimi i publikut të zhduket.
Mund të siguroheni që qeveria juaj ta trajtojë problemin në mënyrë tërësore, në vend që ta ndajë atë mes disa strukturave burokratike që veprojnë secila më vete.
Mund të siguroni që të gjithë të përfitojnë nga inteligjenca artificiale.
Dhe mund të punoni me qeveri të tjera për ta përballuar këtë sfidë kombëtare dhe globale.
Në fund, do të përpiqem të zgjeroj rrethin e njerëzve që e formësojnë këtë debat.
Në të duhet të përfshihen punëtorët, studentët që janë pranë hyrjes në tregun e punës, drejtuesit e komuniteteve dhe të bashkësive fetare, prindërit, mësuesit dhe njerëz të tjerë zërat e të cilëve shpesh nuk dëgjohen, por që kanë njohuri të vlefshme për mënyrën se si ky tranzicion do ta ndryshojë jetën e njerëzve.
Si të sigurohemi që përfitimet e inteligjencës artificiale të arrijnë edhe te njerëzit që deri më sot nuk kanë pasur pasuri, ndikim dhe qasje?
Si ta forcojmë rrjetin e mbrojtjes sociale dhe t’i ndihmojmë punëtorët dhe komunitetet të lulëzojnë edhe kur teknologjia i zhvendos nga pozicionet e tyre?
Si duhet të përshtaten institucionet publike?
Dhe, mes gjithë kësaj, si ta ruajmë njerëzoren tonë?
Kjo teknologji e paprecedentë kërkon një përgjigje globale po aq të paprecedentë.
Nëse veprojmë siç duhet, përfitimi për njerëzimin do të jetë i jashtëzakonshëm dhe bota do të bëhet më e drejtë.
Rrallëherë kalon një moment pa menduar për inteligjencën artificiale.
Jo sepse i kam të gjitha përgjigjet.
Por sepse pyetjet që ajo ngre janë tepër të rëndësishme për t’ia lënë një grupi të vogël teknologësh.
Udhëheqësit nga shkenca, ekonomia, politika dhe shoqëria civile kanë të gjithë një rol në përcaktimin e asaj që do të vijë më pas.
