Nga Anne Cagan
Prej katër vjetësh, investitorët po ecin me sy të mbyllur mbi një dërrasë të ngushtë, të inkurajuar nga premtimet marramendëse të sipërmarrësve të inteligjencës artificiale. Në shtator, më në fund do të marrin disa përgjigje për pyetjet e tyre.
Për herë të parë, një laborator i mirëfilltë i modeleve të avancuara të IA-së, Anthropic, do të zbulojë financat e tij. Prospekti i kompanisë, formulari S-1, pritet të publikohet nga Komisioni amerikan i Letrave me Vlerë dhe Bursave (SEC) gjatë shtatorit, ndërsa dalja në bursë është parashikuar për në tetor.
Start-up-i i themeluar nga Dario dhe Daniela Amodei mund të tejkalojë rekordin e fundit të SpaceX, nëse arrin të mbledhë rreth 100 miliardë dollarë mbi bazën e një vlerësimi prej 2 trilionë dollarësh, siç parashikojnë disa analistë.
“Anthropic, ashtu si shumë kompani të financizuara në mënyrë të theksuar, është bërë mjeshtër në artin e paraqitjes së vetes në dritën më të favorshme”, vëren me ironi Julien Pillot, pedagog dhe studiues i ekonomisë në Inseec.
Argumenti më i fuqishëm i laboratorit është rritja astronomike e të ardhurave të tij vjetore të përsëritshme – ARR, sipas shkurtesës angleze – një tregues kyç në sektorin teknologjik që mat vlerën e annualizuar të abonimeve.
Salesforce-it iu deshën më shumë se dy dekada për të kaluar pragun prej 30 miliardë dollarësh. Anthropic e kaloi atë për vetëm tre vjet. Dhe me lehtësi. Në korrik, ARR-ja e tij arriti madje në 65 miliardë dollarë.
Megjithatë, investitorët më të kujdesshëm mezi presin të mësojnë më shumë për një tjetër zë të bilancit financiar: marzhin bruto.
Edhe pse inteligjenca artificiale gjenerative lindi në Silicon Valley, ajo nuk i ngjan aspak softuerëve që janë krijuar atje gjatë njëzet viteve të fundit.
Një model ekonomik nën presion
Një mjet digjital si Office apo Adobe kushton shumë për t’u zhvilluar, por kostoja e tij margjinale është e ulët, çka mundëson ekonomi masive të shkallës.
Chatboti Claude nuk funksionon në të njëjtën mënyrë.
Sa herë që një përdorues i drejtohet atij – proces që quhet inferencë – Anthropic duhet të aktivizojë një rrjet çipash të specializuar për të gjeneruar përgjigjen.
Këta çipa janë aq të kërkuar sa furnizuesi kryesor i tyre, Nvidia, realizon një marzh prej më shumë se 70 për qind nga shitja e tyre.
Mungesat kërcënojnë gjithashtu memoriet me gjerësi të lartë bande, HBM, të cilat nevojiten për transmetimin e të dhënave me shpejtësi të lartë brenda qendrave të të dhënave të IA-së.
“Çmimi i tyre është gjashtëfishuar”, thekson Jean-Christophe Eloy, president dhe themelues i Yole Group, një kompani konsulence e specializuar në tregun e gjysmëpërçuesve.
A mund të fitojnë para laboratorët e IA-së në këto kushte?
Derisa të shfaqen konkurrentë të Nvidia-s që mund të ofrojnë çipa më të lirë, shpresa e tyre qëndron te ekonomitë e shkallës që mund të arrihen në procesin e inferencës.
Furnizuesit e modeleve gjuhësore, si Anthropic, duhet t’i grupojnë kërkesat e përdoruesve në paketa, në mënyrë që çipat të mos funksionojnë vetëm me gjysmën e kapacitetit. Në të njëjtën kohë, klienti nuk duhet të presë shumë gjatë për përgjigjen.
Sa më i madh të jetë numri i përdoruesve dhe kapaciteti kompjuterik, aq më e arritshme duket kjo ekuilibër.
Po sa është marzhi bruto i Anthropic?
Sipas vlerësimeve të PitchBook, ai është rritur ndjeshëm, nga 29 për qind në 44 për qind ndërmjet tremujorit të parë dhe atij të dytë.
Kontrata që Anthropic ka lidhur me konkurrentin e tij SpaceX për blerjen e kapaciteteve kompjuterike, me një kosto prej 1,25 miliardë dollarësh në muaj, mund ta shpjegojë pjesërisht këtë përmirësim, pasi kompania e Elon Musk ka ofruar një ulje fillestare të çmimit.
Të dhënat e konsoliduara për gjysmën e parë të vitit 2026 do të mundësojnë vlerësimin e nivelit real të marzhit, pasi të hyjë në fuqi çmimi i plotë.
Përfitueshmëria, e panjohura e madhe
Më pas, Anthropic do të duhet ta rrisë më tej këtë marzh.
Shifra prej 44 për qind duket modeste në një treg digjital ku kompanitë e softuerëve shpesh arrijnë marzhe prej rreth 70 për qind.
Anthropic, i cili duhet të financojë trajnimin e modeleve të ardhshme dhe të rrisë kapacitetet e tij kompjuterike për t’u shërbyer klientëve të rinj, ka nevojë të gjenerojë më shumë fitime.
“Përfitueshmëria e kësaj kompanie mbetet e panjohura e madhe”, përmbledh Julien Pillot.
“Anthropic ka vënë në pah një tremujor të dytë me fitim, por qëndrueshmëria e një modeli biznesi duhet të testohet gjatë një periudhe më të gjatë, sidomos në industri kaq inovative dhe të trazuara.”
Rezultati operacional i rregulluar prej 559 milionë dollarësh përfshinte koston e trajnimit të modeleve, por përjashtonte kompensimet e bazuara në aksione, të cilat, sipas PitchBook, mund të arrijnë nga 500 milionë deri në 1,5 miliardë dollarë.
Dalja e Anthropic në bursë ngre edhe një pyetje të dytë urgjente: A do të mundet laboratori t’i rrisë të ardhurat aq shumë sa shpresohet?
Vlerësimi aktual i tij – plot 965 miliardë dollarë – mbështetet mbi hipotezën se kompania do të realizojë ndërmjet 345 dhe 450 miliardë dollarë të ardhura në vitin 2030, sipas kompanisë së analizave të tregjeve financiare të grupit Morningstar.
Trajektorja e të ardhurave vjetore të përsëritshme e bën këtë skenar të besueshëm.
Por ARR-ja nuk është e njëjta gjë me xhiron reale të kompanisë.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një kohë kur kompanitë e inteligjencës artificiale po kalojnë gradualisht nga modeli i abonimit drejt tarifimit sipas përdorimit.
Anthropic ka depërtuar me zgjuarsi në tregje me potencial të madh, si zhvillimi i softuerëve dhe sektori juridik.
Megjithatë, sektorët e tjerë nuk do të kenë domosdoshmërisht nevoja kaq të mëdha.
Pas një faze eksperimentimi të vrullshëm, kompanitë tani po e llogarisin me shumë më tepër kujdes kthimin nga investimet e tyre në inteligjencën artificiale.
Siç tregojnë dorëheqja e bujshme e studiuesit të Anthropic, Jacob Coxon, apo sulmet e mëdha kibernetike të kësaj vere, modelet e mëdha gjuhësore sjellin gjithashtu rreziqe të paprecedenta në fushën e sigurisë kibernetike.
Edhe nëse IA-ja nuk ka qëllime apo vetëdije të vetën, ajo mund të shkaktojë dëme të mëdha duke ndjekur një objektiv pa pasur atë që ne e quajmë arsyetim të zakonshëm.
Ky rrezik mund t’i shtyjë laboratorët e IA-së të mos hedhin në treg disa mjete tepër komplekse për t’u kontrolluar dhe të sigurohen kundër dëmeve që ato mund të shkaktojnë.
Ajo që është e sigurt është se dalja e Anthropic në bursë do t’i japë tonin të gjithë tregut të inteligjencës artificiale.
Shifrat që kompania do të publikojë në këtë rast do të japin një pamje shumë më të qartë të ekonomisë së tokenëve sesa ato të SpaceX, e cila përfshin si aktivitetet hapësinore, ashtu edhe telekomunikacionin.
Ato do të ushtrojnë gjithashtu presion të madh mbi OpenAI-n, i cili do të duhet të performojë po aq mirë, në mos më mirë se rivali i tij, kur të dalë vetë në bursë në vitin 2027.
Kërcënimi nga Google
Ky është një sfidë për kompaninë e Sam Altman.
Dario dhe Daniela Amodei u orientuan drejt klientëve të biznesit më herët se ai. Sot, këto kompani përfaqësojnë 80 për qind të të ardhurave të Anthropic.
Klientët profesionalë shpenzojnë më shumë, por janë edhe më besnikë sesa konsumatorët individualë.
Pasi një sistem i inteligjencës artificiale integrohet në sistemin informatik të një kompanie, drejtuesit nuk vendosin ta zëvendësojnë atë nga një ditë në tjetrën.
Anthropic është gjithashtu i pozicionuar më mirë se SpaceX, e cila, përveç rrjetit social X, ka pak kanale përmes të cilave mund të arrijë klientë të rinj.
Aktorë të tjerë, si kompania kineze DeepSeek, e trazojnë tregun duke aplikuar çmime të ulëta.
E njëjta gjë vlen edhe për Mark Zuckerberg, i cili nuk ka nevojë që inteligjenca artificiale të jetë po aq fitimprurëse sa për Anthropic, për shkak të fitimeve të konsiderueshme që Meta tashmë gjeneron nga reklamat në platformat e saj.
Megjithëse çmimet e Anthropic janë më të larta, sistemet e saj arrijnë t’i kryejnë të njëjtat detyra me një shkallë më të lartë suksesi, gjë që, në fund të fundit, i bën ato konkurruese.
“Kërcënimi vjen më shumë nga gjigantët digjitalë që janë të integruar vertikalisht dhe tashmë shumë fitimprurës”, thekson Christopher Dembik, këshilltar për strategjinë e investimeve në Pictet AM.
Google, për shembull, zotëron një perandori reklamash, çipat e vet të inteligjencës artificiale dhe një mori mjetesh digjitale – si Android dhe Search – si dhe shërbime cloud, përfshirë Workspace, përmes të cilave mund të shesë modelin e tij të avancuar të IA-së.
Anthropic arriti ta trondiste OpenAI-n.
Por themeluesit e kompanisë e dinë më mirë se kushdo tjetër se historia mund të përsëritet nesër – këtë herë në kurriz të tyre./L’Express.fr
