Libri thekson se në Rajonin e Pollogut janë paraqitur me fotografi dhe përshkruar 165 lloje kafshësh vertebrore, ndërsa rajoni përfshin habitate shumë të rëndësishme si Mali Sharr, Lugina e Pollogut, lumi Vardar me degët e tij, pyjet, kullotat alpine dhe ligatinat.
1. Rajoni i Pollogut është një nga zonat më të pasura me biodiversitet në veriperëndim të Maqedonisë së Veriut.
2. Pollogu përfshin një mozaik habitatesh: lugina, male, pyje, lumenj, kullota alpine dhe ligatina sezonale.
3. Mali Sharr është habitati më i rëndësishëm për vertebrorët e mëdhenj në këtë rajon.
4. Parku Kombëtar Sharri ofron kushte për ariun e kaftë, ujkun, rrëqebullin e Ballkanit, kaprollin dhe shqiponjën e artë.
5. Lugina e Pollogut është e rëndësishme për gjitarë të vegjël, zogj tokësorë, amfibë dhe peshq.
6. Lumi Vardar dhe degët e tij mbështesin peshq, amfibë dhe shpendë ujorë.
7. Pyjet gjetherënëse dhe halore nën Sharr janë vendbanim i dhelprave, kunadheve dhe shumë shpendëve pyjorë.
8. Kullotat alpine dhe zonat subalpine janë të rëndësishme për shpendët dhe barngrënësit.
9. Libri e paraqet biodiversitetin si tregues të shëndetit të një mjedisi natyror.
10. Sa më shumë lloje bimore dhe shtazore të ketë një mjedis, aq më i shëndetshëm konsiderohet ai.
11. Zvogëlimi i numrit të llojeve organike shihet si shenjë se një mjedis po dobësohet ekologjikisht.
12. Kafshët mund të shërbejnë si paralajmërues natyrorë të ndryshimeve mjedisore.
13. Peshqit, minjtë ose ujqit, përmes sjelljes ose mungesës së tyre, mund të sinjalizojnë ndryshime në natyrë.
14. Disa vertebrorë janë të dobishëm sepse zhdukin dëmtues, insekte dhe jovertebrorë të dëmshëm.
15. Disa vertebrorë mund të bartin rrezik për njeriun, si brejtësit, gjarpërinjtë helmues dhe disa egërsira.
16. Njohja e sjelljes, vendbanimit dhe mënyrës së jetesës së kafshëve e ndihmon njeriun të bashkëjetojë më sigurt me to.
17. Në libër përmenden pesë grupe kryesore të vertebrorëve: peshqit, ujëtokësorët, zvarranikët, shpendët dhe gjitarët.
18. Peshqit konsiderohen vertebrorët më të vjetër në aspektin evolutiv.
19. Në Rajonin e Pollogut janë hasur peshq të ujërave të ftohta dhe të rrjedhshme.
20. Trofta e lumenjve jeton në ujëra të ftohta dhe të pastra të lumenjve e përrenjve malorë.
21. Trofta e lumenjve dallohet nga pikat e kuqe të theksuara në trup.
22. Trofta është peshk grabitqar dhe ushqehet me larva insektesh, butakë dhe peshq të vegjël.
23. Femra e troftës mund të lëshojë mbi 2000 vezë gjatë riprodhimit.
24. Në Pollog, trofta gjendet në rrjedhën e epërme të Vardarit dhe në ujërat e Sharrit, sidomos në lumin Shkumbin të Tetovës.
25. Mërena e egër është peshk i vogël që jeton në lumenj, përrenj dhe liqene.
26. Mërena e egër mund të jetojë në temperatura uji prej 5 deri 20°C.
27. Te mërena e egër vërehet fenomeni i kthimit seksual, ku meshkujt në një moshë të caktuar mund të kthehen në femra.
28. Loça e lumit jeton në ujëra të ftohta, të pastra, me substrat zhavorror ose shkëmbor.
29. Loça e lumit është peshk bentik, që do të thotë se jeton kryesisht në fund të lumit.
30. Loça e lumit ka aktivitet kryesisht natën.
31. Loça konsiderohet biomonitor, sepse prania e saj tregon cilësi të lartë të ujit.
32. Njëmustakori jeton në tufa të vogla në ujëra të pastra malore.
33. Njëmustakori ka mustaqe dhe zakonisht qëndron në fund të ujit, në mjedise me zall dhe zhavorr.
34. Femra e njëmustakorit mund të depozitojë 200–300 vezë.
35. Krapi është një nga peshqit më të përhapur të ujërave të ëmbla.
36. Krapi mund të arrijë gjatësi mbi 1 metër dhe peshë deri 30 kilogramë.
37. Krapi është gjithçkangrënës dhe ushqehet me bimësi ujore, krimba, larva insektesh, molusqe dhe organizma të tjerë.
38. Femra e krapit mund të depozitojë nga 200 mijë deri në 1 milion vezë.
39. Jetëgjatësia e krapit arrin 15–20 vjet.
40. Karashi është peshk shumë rezistent dhe mund të jetojë edhe në ujëra me pak oksigjen.
41. Karashi mund të durojë temperatura nga -2°C deri 35°C.
42. Karashi arrin peshë deri 3 kilogramë dhe gjatësi deri 45 centimetra.
43. Babusha, ose karashi i argjendtë, në Pollog konsiderohet specie aloktone dhe invazive.
44. Babusha ka aftësi të shtohet shpejt dhe të krijojë presion mbi peshqit autoktonë.
45. Lina jeton në ujëra të ndenjura ose me rrjedhë të ngadalët.
46. Trupi i linës është i mbuluar me mukus, që e mbron nga infeksionet.
47. Lina mund të jetojë deri në 10 vjet.
48. Mrena ka dy çifte mustaqesh në nofullën e sipërme.
49. Mrena ushqehet me invertebrorë, krimba, vezë peshqish dhe peshq të vegjël.
50. Rrumbullaku është specie autoktone e Evropës dhe haset edhe në pellgun e Vardarit.
51. Rrumbullaku dallohet për sytë e kuq dhe pendët me nuancë të kuqërremtë.
52. Gjuca është peshk i vogël, zakonisht 12–20 centimetra i gjatë.
53. Gjuca jeton shpesh në tufa të dendura në zonat e poshtme të lumenjve.
54. Barkgjëri jeton në ujëra të ëmbla, të pastra dhe të rrjedhshme.
55. Mëlyshi mund të arrijë deri në 50 centimetra gjatësi dhe 4 kilogramë peshë.
56. Mëlyshi është peshk grabitqar dhe ushqehet edhe me vezë peshqish të tjerë.
57. Njila riprodhohet në prill-maj, në ujëra me temperaturë 12–16°C.
58. Perka ka trup të fortë dhe shirita vertikalë të errët në anë.
59. Perka mund të jetojë deri në 20 vjet.
60. Ujëtokësorët një pjesë të jetës e kalojnë në ujë dhe pjesën tjetër në tokë.
61. Larvat e ujëtokësorëve marrin frymë me verza, ndërsa të rriturit me mushkëri dhe lëkurë.
62. Shumica e ujëtokësorëve adultë nuk kanë bisht, si bretkosat.
63. Salamandrat dhe tritonët kanë bisht edhe në fazën e rritur.
64. Ujëtokësorët gjatë dimrit futen në vrima ose strehimore dhe i ngadalësojnë aktivitetet jetësore.
65. Ujëtokësorët ushqehen kryesisht me insekte, skraja dhe krimba.
66. Në tokë, disa ujëtokësorë mund të kërcejnë deri në dy metra, varësisht nga lloji.
67. Në Pollog përmendet thithlopa e zakonshme, një nga bretkosat më të mëdha të Evropës.
68. Në Pollog jeton edhe thithlopa e gjelbër.
69. Bretkosa barkverdhë është afër rrezikut për shkak të humbjes së habitateve ujore malore.
70. Bretkosa e drunjve njihet edhe si verorja.
71. Në Pollog përmenden disa bretkosa të ujit, si bretkosa e kënetave dhe bretkosa e gjelbër e ujit.
72. Picërraku, ose salamandra e njollosur, është pjesë e faunës së Pollogut.
73. Picërraku i zi ka areal të kufizuar malor dhe ndikohet nga ndryshimet klimatike.
74. Tritoni është i lidhur ngushtë me ligatinat ku riprodhohet.
75. Zvarranikët dallohen nga amfibët sepse nuk kalojnë stad larvor ujor.
76. Zvarranikët marrin frymë vetëm me mushkëri.
77. Trupi i zvarranikëve është i mbuluar me pllakëza ose luspa.
78. Në Pollog gjenden hardhuca, gjarpërinj dhe breshka tokësore.
79. Bullari është hardhucë pa këmbë dhe i ngjan gjarprit.
80. Hardhucat kanë aftësinë e vetëgjymtimit, pra mund të hedhin një pjesë të bishtit kur rrezikohen.
81. Hardhuca e murit mund të vendosë 2–10 vezë nën gurë.
82. Hardhuca taurike e murit ka bisht dy herë më të gjatë se trupi.
83. Në Pollog përmendet gjarpri i barit, i njohur edhe si bollujca.
84. Në Pollog përmendet bolla e shtëpisë, me emrin latin Zamenis longissimus.
85. Në Pollog përmendet gjarpri i gurit, Vipera ammodytes.
86. Nëpërka e malit, Vipera berus, është një nga gjarpërinjtë e përmendur në libër.
87. Nëpërka kokëmprejtë, Vipera ursinii, është gjithashtu pjesë e listës së zvarranikëve të Pollogut.
88. Breshka greke është herbivore dhe ushqehet me barëra, lule të egra, gjethe dhe fruta të rëna.
89. Breshka greke mund të vendosë 3–12 vezë në tokë.
90. Breshka greke njihet për jetëgjatësi që mund të tejkalojë 100 vjet.
91. Breshka e rëndomtë arrin pjekurinë seksuale pas 7–16 vjetësh.
92. Shpendët kanë trup të mbuluar me pupla, të cilat shërbejnë për izolim dhe fluturim.
93. Shpendët kanë sqep pa dhëmbë të vërtetë.
94. Temperatura trupore e shpendëve është shumë e lartë dhe mund të arrijë deri në 42°C.
95. Në Pollog përmenden shpendë ujorë si pata e egër, rosa e egër, lejleku i bardhë, lejleku i zi dhe çafka e hirtë.
96. Në Pollog përmenden shpendë tokësorë si fazani, shkurta, gjeli i malit dhe thëllëzat.
97. Rajoni i Pollogut ka shumë shpendë grabitqarë, përfshirë shqiponjën e gurit dhe shqiponjën perandorake.
98. Në Pollog jetojnë edhe shpendë grabitqarë nate, si huti me veshë, qokthi, kukuvaca dhe kukuvajka e pyjeve.
99. Në pjesën e gjitarëve përmenden lloje si iriqi europian, urithi europian, lakuriqi i vogël, lepuri i egër, ketri, dhelpra, ujku, ariu i kaftë, macja e egër dhe rrëqebulli ballkanik.
100. Libri e mbyll idenë kryesore se mbrojtja e kafshëve dhe habitateve të tyre është një mënyrë për të mbrojtur edhe vetë jetën e njeriut.
