Presidenti amerikan Donald Trump mbërriti të mërkurën në mbrëmje në Pekin për një vizitë shtetërore triditore në Kinë, vizita e parë e një presidenti amerikan në vend pas gati nëntë vjetësh dhe e dyta e tij si president, pas asaj të nëntorit 2017. Vizita, që zhvillohet nga 13 deri më 15 maj me ftesë të presidentit kinez Xi Jinping, po konsiderohet nga shtypi kinez si një moment me rëndësi të veçantë strategjike për marrëdhëniet Kinë-SHBA dhe për stabilitetin global në një periudhë trazirash gjeopolitike, tensioni ekonomik dhe pasigurie ndërkombëtare.
Trump u prit në Aeroportin Ndërkombëtar të Kryeqytetit në Pekin nga nënpresidenti kinez Han Zheng, ndërsa përpara nisjes nga SHBA-ja ai deklaroi shkurt për gazetarët se në Kinë “do të ndodhin gjëra të mira”. Të enjten në mëngjes, presidenti Xi Jinping zhvillon një ceremoni zyrtare mirëseardhjeje për Trumpin në sheshin jashtë Portës Lindore të Pallatit të Madh të Popullit, para nisjes së bisedimeve zyrtare mes dy liderëve.
Sipas Ministrisë së Jashtme kineze, Xi dhe Trump do të zhvillojnë shkëmbime të thelluara pikëpamjesh mbi marrëdhëniet dypalëshe, paqen dhe zhvillimin botëror, çështjet ekonomike e tregtare, teknologjinë, sigurinë rajonale dhe tema të tjera globale. Zëdhënësi i diplomacisë kineze, Guo Jiakun, tha se Kina është e gatshme të punojë me SHBA-në “në frymën e barazisë, respektit dhe përfitimit të ndërsjellë”, duke zgjeruar bashkëpunimin dhe duke menaxhuar dallimet për të sjellë më shumë stabilitet në një botë të paqëndrueshme.
Diplomacia e liderëve si “spiranca” e marrëdhënieve
Në qendër të mënyrës se si shtypi kinez e paraqet vizitën është ideja se diplomacia në nivel krerësh shtetesh ka qenë vendimtare për ruajtjen e stabilitetit në marrëdhëniet Kinë-SHBA, edhe në periudha tensionesh të forta.
Që nga takimi Xi-Trump në Busan të Koresë së Jugut në tetor 2025, marrëdhëniet mes dy vendeve kanë ruajtur një vrull relativisht pozitiv, pavarësisht mosmarrëveshjeve për tregtinë, teknologjinë dhe sigurinë. Gjatë kësaj periudhe, sipas mediave kineze, dy liderët kanë zhvilluar gjashtë telefonata dhe një takim të drejtpërdrejtë.
Presidenti Xi ka përdorur vazhdimisht metaforën e “anijes gjigante” për marrëdhëniet Kinë-SHBA, duke theksuar se të dy liderët ndodhen “në timon” dhe duhet ta drejtojnë marrëdhënien përmes “erërave dhe dallgëve”, pa lejuar që tensionet e përkohshme ta nxjerrin nga kursi.
Në editorialet e People’s Daily, Xinhua, China Daily dhe Global Times, samiti Xi-Trump shihet si një mundësi për të vendosur “kursin e duhur” për vitet e ardhshme dhe për të shmangur një përshkallëzim rivaliteti në një kohë kur bota përballet me luftëra rajonale, fragmentim ekonomik dhe polarizim politik.
Një delegacion biznesi i pazakontë dhe sinjale për bashkëpunim ekonomik
Një nga aspektet më të komentuara të vizitës është delegacioni i madh i biznesit amerikan që shoqëron Trumpin. Sipas mediave kineze, në delegacion ndodhen figura të fuqishme të teknologjisë, financave dhe industrisë amerikane, përfshirë Elon Musk të Tesla-s, Tim Cook të Apple-it, Larry Fink të BlackRock, Kelly Ortberg të Boeing, Stephen Schwarzman të Blackstone, si dhe drejtues të kompanive të mëdha të gjysmëpërçuesve, si Qualcomm dhe Micron.
Një zhvillim që tërhoqi vëmendje ishte bashkimi i papritur me delegacionin i drejtorit ekzekutiv të Nvidia-s, Jensen Huang, i cili, sipas raportimeve, hipi në Air Force One gjatë një ndalese në Alaska.
Prania e drejtuesve të kompanive të mëdha interpretohet në Pekin si sinjal i qartë se komuniteti amerikan i biznesit dëshiron zgjerimin e bashkëpunimit me Kinën, pavarësisht tensioneve politike. Këshilli Kinez për Promovimin e Tregtisë Ndërkombëtare (CCPIT) deklaroi se ekziston “hapësirë e gjerë dhe potencial i madh” për bashkëpunim pragmatik, sidomos në inteligjencën artificiale, gjysmëpërçuesit, financat, teknologjinë mjekësore, energjinë e pastër dhe prodhimin e avancuar.
Sipas të dhënave të publikuara në shtypin kinez, rreth 80.000 kompani amerikane investojnë aktualisht në Kinë, ndërsa afërsisht 80 për qind e furnizuesve kryesorë të Apple-it operojnë në territorin kinez. Gigafabrika e Tesla-s në Shangai vazhdon të prodhojë gati gjysmën e automjeteve elektrike globale të kompanisë.
Një raport i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Kinë tregon se gjysma e kompanive amerikane të anketuara e konsiderojnë ende Kinën ndër tre destinacionet kryesore globale për investime, ndërsa afro 60 për qind planifikojnë të shtojnë investimet në vitin 2026.
Bisedime ekonomike paralele në Korenë e Jugut
Ndërsa Trump ishte në rrugë drejt Pekinit, delegacionet ekonomike të Kinës dhe SHBA-së zhvilluan në Republikën e Koresë konsultime të sinqerta dhe konstruktive për çështjet tregtare dhe ekonomike.
Bisedimet u drejtuan nga zëvendëskryeministri kinez He Lifeng dhe sekretari amerikan i Thesarit Scott Bessent. Sipas Pekinit, të dyja palët respektuan parimet e “respektit të ndërsjellë, bashkëjetesës paqësore dhe bashkëpunimit me përfitim të dyanshëm”.
Ky ishte raundi i shtatë i konsultimeve ekonomike që nga maji 2025, pas takimeve në Gjenevë, Londër, Stokholm, Madrid, Kuala Lumpur dhe Paris. Përparim është arritur në çështje si tarifat, koordinimi i zinxhirëve të furnizimit, eksportet strategjike dhe qasja në treg.
Shtypi kinez e paraqet bashkëpunimin ekonomik si “ballasti” që stabilizon marrëdhëniet më të gjera politike midis dy vendeve.
Çështjet më të ndjeshme: Tajvani, teknologjia dhe tarifat
Megjithatë, vizita zhvillohet edhe në sfondin e mosmarrëveshjeve të mëdha.
Pekini e konsideron çështjen e Tajvanit si “thelb të interesave kombëtare” dhe pengesën më të madhe për marrëdhëniet Kinë-SHBA. Ambasadori kinez në Uashington, Xie Feng, kërkoi nga SHBA-ja respektimin e parimit të “një Kine” dhe paralajmëroi se Tajvani mund t’i tërheqë të dy vendet drejt konfrontimit.
Një tjetër pikë tensioni mbetet rivaliteti teknologjik, veçanërisht në inteligjencën artificiale dhe gjysmëpërçuesit. Megjithatë, zyrtarët kinezë argumentojnë se AI duhet të bëhet “kufi i ri bashkëpunimi” dhe jo një “Perde e Hekurt teknologjike”.
Po ashtu, Kina vazhdon të kritikojë tarifat amerikane dhe kufizimet tregtare, duke argumentuar se “luftërat tregtare nuk kanë fitues”.
Pritshmëri globale për stabilitet
Në mediat kineze dominon ideja se marrëdhëniet Kinë-SHBA nuk janë më thjesht një marrëdhënie dypalëshe, por një faktor kyç për ekonominë globale, stabilitetin e zinxhirëve të furnizimit, energjinë, inteligjencën artificiale dhe qeverisjen botërore.
Komentatorët argumentojnë se, në një kohë kur konflikti në Lindjen e Mesme, pasiguria ekonomike dhe fragmentimi gjeopolitik po shtohen, bashkëpunimi midis Pekinit dhe Uashingtonit shihet si i domosdoshëm.
Mesazhi dominues i shtypit kinez është i qartë: pavarësisht dallimeve, Kina dhe SHBA-ja duhet të menaxhojnë konkurrencën, të shmangin konfrontimin dhe të ndërtojnë një marrëdhënie më të qëndrueshme përmes dialogut të drejtpërdrejtë mes Xi Jinping dhe Donald Trumpit.
Takimi në Pekin shihet si një moment që mund të përcaktojë jo vetëm të ardhmen e marrëdhënieve Kinë-SHBA, por edhe stabilitetin e rendit ndërkombëtar në vitet që vijnë./TetovaNews
