Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka paralajmëruar se nga marsi i vitit 2027 Serbia do të nisë kryerjen e një shërbimi të detyrueshëm ushtarak “shumë të shkurtër”, ndërsa gjatë prezantimit të armëve dhe sistemeve të reja në Batajnicë deklaroi se Ushtria e Serbisë po bëhet gjithnjë e më e fuqishme. Lëvizja vjen në një kohë kur vendet e Ballkanit Perëndimor, si Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Kosova, Bosnja e Hercegovina dhe Mali i Zi, e shohin të ardhmen e tyre strategjike në Bashkimin Evropian.
Serbia po përgatitet ta rikthejë shërbimin e detyrueshëm ushtarak. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq deklaroi se kryerja e shërbimit të rregullt ushtarak do të nisë në mars të vitit 2027, pas përfundimit të procedurave të nevojshme burokratike.
Deklarata u bë gjatë prezantimit të mjeteve dhe sistemeve të reja e të modernizuara të Ushtrisë së Serbisë në aeroportin ushtarak “Kolonel-pilot Milenko Pavloviq” në Batajnicë, afër Beogradit.
“Ushtria jonë është gjithnjë e më e fuqishme, ndërsa do të bëhemi edhe më të fuqishëm kur të nisë shërbimi ushtarak. Kjo do t’i forcojë edhe më shumë kapacitetet tona mbrojtëse”, tha Vuçiq.
Sipas paralajmërimeve të mëhershme të autoriteteve serbe, shërbimi i detyrueshëm ushtarak pritet të zgjasë 75 ditë dhe të vlejë për meshkujt deri në moshën 30 vjeç. Vuçiq tha se ky shërbim do të jetë “i shkurtër” dhe “shumë i shkurtër”, por sipas tij do të ndikojë në rritjen e përgjegjësisë, seriozitetit dhe mënyrës së të menduarit te të rinjtë.
“Para kësaj do të nisin procedurat burokratike, ndërsa në mars shkojmë drejt kryerjes së një shërbimi të shkurtër ushtarak, për të cilin mendoj se do t’u bëjë mirë të gjithë meshkujve dhe shumë vajzave, duke sjellë më shumë përgjegjësi, seriozitet dhe një mënyrë tjetër të të parit të jetës”, tha presidenti serb.
Serbia e pezulloi shërbimin e detyrueshëm në vitin 2011
Ushtria e Serbisë u bë zyrtarisht profesionale më 1 janar 2011, kur hyri në fuqi vendimi i Kuvendit për pezullimin e detyrimit për kryerjen e shërbimit ushtarak. Që nga ajo kohë, shërbimi i rregullt ushtarak u zëvendësua me shërbim vullnetar, ndërsa ushtria filloi të plotësohej me ushtarë dhe oficerë profesionistë.
Megjithatë, vitet e fundit përfaqësues të pushtetit në Serbi kanë paralajmëruar disa herë mundësinë e rikthimit të shërbimit ushtarak. Tani, sipas Vuçiqit, ky proces pritet të marrë formë konkrete në mars të vitit 2027.
Prezantim armësh në Batajnicë
Paralajmërimi për shërbimin ushtarak u bë në një aktivitet të organizuar në aeroportin ushtarak në Batajnicë, ku u prezantuan armë, raketa, avionë, helikopterë, dronë dhe sisteme të ndryshme të Ushtrisë së Serbisë.
Në këtë prezantim u paraqitën mjete nga industria mbrojtëse serbe, por edhe armatim bashkëkohor i blerë nga jashtë. Mes tyre ishin avionët MiG-29 dhe Orao, helikopterët H145, dronë, lëshues raketash, armë të lehta, bomba të drejtuara dhe raketa të drejtuara.
Vuçiq shprehu kënaqësi që për herë të parë po prezantoheshin raketa dhe bomba të drejtuara, duke thënë se deri më tani publikut kryesisht i ishin treguar avionë dhe armatim klasik.
Në Batajnicë u prezantua edhe avioni gjuajtës-interceptor L-18 MiG-29, ndërsa sipas raportimeve, sistemet e paraqitura janë të destinuara për goditjen e objektivave në tokë.
Në prezantim ishte edhe raketa CM-400, raketë kuazi-balistike e prodhimit kinez. Vuçiq tha se kjo raketë nuk është e lirë, por shtoi se Serbia gjithsesi do të blejë edhe raketa të tjera të këtij lloji.
Sistemi HQ-17 dhe mbrojtja ajrore
Një nga sistemet e paraqitura ishte edhe sistemi raketor HQ-17, i destinuar për mbrojtje kundërajrore të objekteve dhe njësive ushtarake të përmasave më të vogla. Sipas të dhënave të prezantuara, sistemi ka rreze veprimi prej 15 kilometrash dhe lartësi maksimale veprimi prej tetë kilometrash.
Vuçiq tha se këto sisteme, në kuadër të një mbrojtjeje të shtresëzuar, mbrojnë edhe qytete si Nishi dhe Kragujevci. Ai përmendi edhe sisteme më të fuqishme, si FK-3, si pjesë e mbrojtjes kundërajrore të Serbisë.
Sipas tij, këto kapacitete janë të rëndësishme edhe për mbrojtjen e infrastrukturës kritike energjetike, veçanërisht kompresorët e gazit dhe stacionet kompresuese, të cilat ai i cilësoi si objekte me rëndësi të veçantë.
Vuçiq: Pak kush do të guxonte ta sulmonte Serbinë
Gjatë prezantimit, Vuçiq tha se Ushtria e Serbisë është plotësisht e gatshme ta mbrojë vendin.
“Po punojmë me përkushtim dhe do të jemi në gjendje ta mbrojmë dhe ta ruajmë vendin tonë. Kjo është më e rëndësishmja”, deklaroi ai.
Ai shtoi se nëse Serbia do të ishte objekt sulmi apo agresioni, humbjet e kundërshtarit do të ishin “jashtëzakonisht të mëdha”.
“Dua që qytetarët ta dinë se pak kush në botë do të guxonte të nisej kundër një vendi kaq mirë të pajisur dhe të armatosur”, tha Vuçiq.
Në këtë aktivitet morën pjesë edhe ministri i Punëve të Brendshme, Ivica Daçiq, kryetari i Kuvendit të Republikës Sërpska, Nenad Stevandiq, si dhe kryetari i Aleancës së Socialdemokratëve të Pavarur, Milorad Dodik.
Ballkani Perëndimor mes dy kahjeve
Paralajmërimi për rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak dhe shfaqja e armatimit të ri serb vijnë në një moment të ndjeshëm për Ballkanin Perëndimor.
Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Kosova, Bosnja e Hercegovina dhe Mali i Zi e kanë vendosur integrimin në Bashkimin Evropian si synim strategjik. Këto vende, pavarësisht ritmeve të ndryshme të reformave dhe sfidave të brendshme, e lidhin të ardhmen e tyre politike, ekonomike dhe institucionale me Brukselin, me standardet evropiane dhe me anëtarësimin në BE.
Shqipëria dhe Mali i Zi shihen si vendet që kanë ecur më përpara në procesin e integrimit. Maqedonia e Veriut vazhdon të mbetet pjesë e procesit të zgjerimit, por përballet me pengesa politike dhe kushtëzime të jashtme. Kosova synon integrimin evropian, por ende përballet me sfida të njohjes ndërkombëtare dhe procesit të dialogut me Serbinë. Bosnja e Hercegovina, nga ana tjetër, vazhdon të ketë pengesa të mëdha të brendshme politike dhe institucionale.
Në këtë peizazh rajonal, lëvizjet e Beogradit duken ndryshe. Serbia, ndonëse formalisht është gjithashtu pjesë e procesit të zgjerimit të BE-së, po e vendos gjithnjë e më shumë theksin tek forcimi ushtarak, blerja e armatimit, modernizimi i ushtrisë dhe rikthimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Kjo krijon një kontrast të qartë politik dhe strategjik në Ballkan: ndërsa shumica e vendeve të rajonit përpiqen ta paraqesin të ardhmen e tyre përmes reformave, integrimit evropian dhe afrimit me strukturat perëndimore, Serbia po dërgon një mesazh të dyfishtë — nga njëra anë ruan statusin e vendit kandidat për BE, ndërsa nga ana tjetër forcon kapacitetet ushtarake dhe rikthen logjikën e mobilizimit të detyrueshëm.
Një sinjal për rajonin
Rikthimi i shërbimit ushtarak në Serbi nuk është vetëm çështje e brendshme e organizimit të ushtrisë. Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, ku kujtesa e luftërave të viteve ’90 mbetet ende e gjallë, çdo vendim për rritjen e kapaciteteve ushtarake lexohet edhe si mesazh politik.
Për Beogradin, ky vendim paraqitet si masë për rritjen e aftësive mbrojtëse dhe përgatitjen e të rinjve. Për fqinjët dhe vëzhguesit rajonalë, ai mund të shihet si pjesë e një politike më të gjerë të militarizimit dhe forcimit të rolit të ushtrisë në jetën publike serbe.
Veçanërisht e ndjeshme është çështja për Kosovën dhe Bosnjën e Hercegovinën, dy hapësira ku politika serbe vazhdon të ketë ndikim të drejtpërdrejtë apo të tërthortë. Prania e Milorad Dodikut dhe Nenad Stevandiqit në prezantimin ushtarak në Batajnicë i jep ngjarjes edhe një dimension politik përtej kufijve të Serbisë.
Përfundim
Serbia pritet ta rikthejë shërbimin e detyrueshëm ushtarak në mars të vitit 2027. Shërbimi do të jetë i shkurtër, me paralajmërime për 75 ditë për meshkujt deri në moshën 30 vjeç, ndërsa autoritetet serbe e paraqesin këtë si hap për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse.
Por koha dhe konteksti i këtij vendimi janë po aq të rëndësishme sa vetë vendimi. Në një Ballkan ku vendet fqinje synojnë integrimin në Bashkimin Evropian, Serbia po shfaq njëkohësisht ambicie ushtarake, blerje armatimi dhe rikthim të shërbimit të detyrueshëm.
Kjo e vendos rajonin përballë një pyetjeje të madhe politike: a do të ecë Ballkani Perëndimor drejt integrimit evropian, bashkëpunimit dhe sigurisë së përbashkët, apo do të rikthehen garat e vjetra të armatimit dhe logjika e forcës?
Për momentin, mesazhi nga Beogradi është i qartë: Serbia po armatoset, po modernizon ushtrinë dhe po përgatitet ta rikthejë shërbimin ushtarak./TetovaNews
