Kanë kaluar më shumë se tre vjet që kur nuk kishte shkelur atje. Të hënën, më 10 gusht, në një vizitë të rrallë, Vladimir Putin udhëtoi në Burjati, një nga rajonet më të varfra të vendit, në Lindjen e Largët ruse.
Para kamerave, presidenti shfaqet në humor të mirë. Papritur, një djalë i ri i drejtohet:
“A mund t’ju drejtohem si komandant suprem? Ëndrra ime është të bëhem pilot avioni supersonik. A mund të më ndihmoni të hyj në shkollën ushtarake Suvorov të Irkutskut?”
“Do të merremi me këtë”, i përgjigjet Putin me një pamje mirëkuptuese.
Për ta furnizuar luftën e tij kundër Kievit, kreut të Kremlinit i duhen gjithnjë e më shumë ushtarë. Burjatët, të dërguar në masë në vijën e parë të frontit, janë ndër viktimat e para të kësaj lufte.
Prandaj, vetëm disa javë para zgjedhjeve parlamentare të mbikëqyrura rreptësisht, të planifikuara nga 18 deri më 20 shtator, sakrifica e tyre e meritonte edhe një vizitë presidenciale…
Pas më shumë se katër vjetësh e gjysmë luftë, kjo makineri që bluan njerëz nuk duket se do të ndalet së shpejti.
Në fund të gushtit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky paralajmëroi për një mobilizim të ri të popullsisë ruse deri në vjeshtë.
Sipas inteligjencës ukrainase, Rusia synon të rekrutojë 600.000 burra deri në vitin 2027: 300.000 luftëtarë në vitin 2026 dhe po aq vitin tjetër.
Që nga fillimi i verës, frika nga një thirrje e mundshme nën armë ka trazuar rrjetet sociale ruse.
Gjatë një vizite në Vladivostok më 3 shtator, kreu i Kremlinit i hodhi poshtë spekulimet, duke thënë se “deri më sot” “asnjë skenar” nuk kërkon një vendim të tillë.
Por çfarë do të ndodhë pas zgjedhjeve të shtatorit – të parat parlamentare që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës?
Në vitin 2022, pushteti gjithashtu i kishte hedhur poshtë zërat për mobilizim, vetëm pak ditë përpara se Putin të njoftonte rekrutimin e 300.000 burrave.
Humbje të rënda
Përsëritja e të njëjtit skenar nuk mund të përjashtohet.
Sepse gjendja e ushtrisë ruse në front është larg të qenit e mirë.
Në gusht, për të dytin muaj radhazi, forcat ruse regjistruan 42.000 humbje – të vrarë ose të plagosur – për një përparim territorial prej vetëm 90 kilometrash katrorë.
Kjo përkthehet në rreth 465 viktima për çdo kilometër katror të pushtuar.
Në sfond ngrihet një pyetje: sa gjatë mund ta ruajë Rusia ritmin e ofensivave të saj pa përforcime masive?
“Për momentin, rusët nuk kanë më kapacitete të mjaftueshme për të arritur rezultate konkrete”, përmbledh ish-koloneli ukrainas Andrii Ordynovych.
“Sistemi i tyre, i bazuar në kontrata të paguara mirë, nuk funksionon më, pavarësisht nevojës së tyre gjithnjë e më të madhe për personel.”
Çdo muaj, humbjet tejkalojnë numrin e trupave të reja që hyjnë në ushtri.
Sipas një studimi të publikuar në fillim të verës nga Center for Strategic and International Studies, CSIS, kjo hemorragji njerëzore ka nxjerrë tashmë jashtë luftimit më shumë se 1,4 milion ushtarë rusë që nga fillimi i pushtimit.
Larg tërheqjes nga objektivat e tij, Vladimir Putin vazhdon me çdo kusht të synojë marrjen e të gjithë Donbasit deri në fund të vitit – një afat që në të kaluarën është shtyrë tashmë 15 herë.
Por në rrugën e tij qëndrojnë ende dy qytetet binjake Sloviansk dhe Kramatorsk, të ndara nga vetëm rreth dhjetë kilometra.
Para fillimit të luftës, së bashku kishin më shumë se 250.000 banorë dhe, pothuajse pesë vjet më vonë, vazhdojnë të përbëjnë një nga zonat më të fortifikuara të frontit.
A do t’i mundësonte një mobilizim masiv Kremlinit ta pushtonte këtë bastion?
“Nëse hidhet në betejë një masë e konsiderueshme ushtarësh, nuk mund të përjashtohet një përshpejtim i përparimit rus, edhe nëse kjo do të bëhej me çmimin e humbjeve të rënda”, vlerëson Nigel Gould-Davies, studiues në International Institute for Strategic Studies në Londër.
Në korrik, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, kishte vlerësuar se për shkak të përhapjes masive të dronëve ukrainas, jetëgjatësia mesatare e një ushtari rus në fushën e betejës nuk i kalonte 30 minuta.
Por kjo nuk i ka penguar kurrë oficerët rusë, të cilët i konsumojnë rekrutët e tyre pa kursim.
Në këtë kontekst, “një prurje masive trupash të reja do t’i jepte komandës ruse hapësirë manovrimi për të planifikuar një operacion në shkallë të gjerë”, konfirmon Ivan Klyszcz, studiues në International Centre for Defence and Security në Tallinn.
“Për Moskën, kjo mund të ishte, në fund të fundit, mënyra e vetme për të provuar të rimarrë iniciativën.”
Dhe për ta zgjatur luftën e konsumimit kundër Ukrainës, për shembull duke hapur një front të ri në veri, në drejtim të Kievit ose Çernihivit, siç e parashikon tashmë Shtabi i Përgjithshëm ukrainas.
Mobilizim i fshehtë?
A do ta marrë kreu i Kremlinit këtë rrezik politik?
Gjatë muajve të fundit, efektet e luftës kanë hyrë brutalisht në jetën e përditshme të rusëve.
“Dronët sulmojnë rafineritë, tymi ngrihet mbi qytete dhe popullsia i sheh të gjitha këto nga dritaret e veta”, rendit Vera Grantseva, politologe ruse në mërgim në Francë që nga viti 2020 dhe aktualisht pedagoge në Sciences Po Paris.
“Është një realitet që askush nuk mund ta mohojë më.”
Sipas Qendrës Levada, instituti i vetëm i pavarur i sondazheve në Rusi, popullariteti i Putinit ka rënë me 11 pikë mes gushtit 2025 dhe gushtit 2026, nga 87 në 76 për qind.
Ndërkohë, shqetësimi në shoqëri vazhdon të rritet.
Gjatë së njëjtës periudhë, përqindja e rusëve që e përshkruajnë veten si “të shqetësuar” u rrit nga 38 në 52 për qind.
E njëjta prirje vërehet te Yandex, “Google-i rus”, ku kërkimet për fjalën “mobilizim” arritën në gusht nivelin më të lartë që nga thirrja e fundit nën armë në shtator 2022.
Në atë kohë, ky njoftim kishte shkaktuar largimin jashtë vendit të 600.000 deri në 700.000 rusëve në vetëm dy javë, përveç arrestimit të më shumë se 2.400 protestuesve.
Katër vjet më vonë, largimi mund të jetë shumë më i vështirë në rast të një mobilizimi të ri.
“Pushteti ka krijuar një regjistër të unifikuar elektronik që centralizon të gjitha të dhënat e qytetarëve rusë, përfshirë detyrimet e tyre ushtarake”, shpjegon Tatiana Kastouéva-Jean, drejtoreshë e Qendrës Rusi/Eurazi në Institutin Francez të Marrëdhënieve Ndërkombëtare.
“Nëse një roje kufitare konstaton se ndaj një personi është lëshuar një thirrje elektronike për t’u paraqitur në një zyrë rekrutimi, mund t’ia ndalojë atij daljen nga vendi.”
Në rast të mosrespektimit të detyrimeve ushtarake, sistemi parashikon gjithashtu një sërë sanksionesh: heqjen e lejes së drejtimit, ndalimin e marrjes së një kredie, madje edhe ndalimin e blerjes ose shitjes së pasurive të paluajtshme.
Dhe pushteti rus po vazhdon t’i shtrëngojë masat.
Në fund të gushtit, qeveria paraqiti një projektligj që parashikon gjoba për qytetarët, nëpunësit publikë ose ndërmarrjet që nuk do t’u binden vendimeve të autoriteteve lidhur me një mobilizim të mundshëm.
Megjithatë, asgjë nuk garanton se Putin do ta njoftojë zyrtarisht mobilizimin në televizion, siç bëri në vitin 2022.
Për t’i shmangur protestat, presidenti rus mund të zgjedhë një metodë më diskrete.
“Mos harrojmë se dekreti i parë i mobilizimit, i nënshkruar në shtator 2022, nuk ka përfunduar kurrë zyrtarisht”, thekson Vera Grantseva.
“Prandaj, Putin nuk është i detyruar të shpallë një mobilizim të ri, sepse i pari mbetet juridikisht në fuqi.”
Kjo do t’u linte autoriteteve dorë të lirë për të vepruar në heshtje, larg qendrave të mëdha urbane.
Tashmë ka shenja paralajmëruese që shkojnë në këtë drejtim.
Në qershor, në rrjetet sociale u shfaqën video që tregonin policë dhe ushtarë duke kryer bastisje nëpër rrugë në rajonin e Penzës, për të ndaluar të rinj dhe për t’i detyruar të regjistroheshin në ushtri.
“Një mobilizim i fshehtë do të ishte alternativa politikisht më pak e rrezikshme”, përmbledh Nigel Gould-Davies.
“Por nëse Kremlini dëshiron të rekrutojë në shkallë masive, nuk do të mund ta bëjë këtë përgjithmonë në fshehtësi.”
Në Rusi, disa kanë vendosur të veprojnë paraprakisht.
Gjatë javës së tretë të gushtit, më shumë se 113.000 persona kaluan pikën kufitare Verkhny Lars, në kufirin ruso-gjeorgjian.
Një “fluks rekord”, siç e pranuan edhe vetë doganierët rusë./L’Express.fr
