Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjatë vizitës së sotme në Shkup, më 2 tetor 2026, rikonfirmoi mbështetjen për anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian. Pas takimit me kryeministrin Hristijan Mickoski, u paralajmërua një përpjekje e re diplomatike për zhbllokimin e procesit të integrimit, përmes bisedimeve me Bullgarinë javën e ardhshme. Megjithatë, ndryshimet kushtetuese mbeten hapi që vendi duhet të ndërmarrë për të vazhduar përpara.
Vizita solli edhe vlerësime pozitive për zbatimin e Planit të Rritjes të BE-së. Von der Leyen tha se Maqedonia e Veriut ka marrë tashmë 140 milionë euro dhe se në javët e ardhshme do të pasojnë pagesa të tjera.
Pritja në Shkup dhe agjenda e vizitës
Von der Leyen u prit në aeroportin e Shkupit nga ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, Timço Muçunski. Më pas, në ndërtesën e Qeverisë, e pritën kryeministri Mickoski dhe zëvendëskryeministri i parë, njëherësh ministër për Çështje Evropiane, Bekim Sali.
Programi përfshinte një takim kokë më kokë me kryeministrin, një konferencë të përbashkët për shtyp dhe një drekë pune me përfaqësues të kabinetit qeveritar. Në agjendë ishte edhe takimi me presidenten Gordana Siljanovska-Davkova.
Shkupi ishte ndalesa përfundimtare e turneut të gjashtë vjetor të von der Leyen në Ballkanin Perëndimor, pas vizitave në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi. Komisioni Evropian kishte njoftuar se bisedimet do të përqendroheshin te hapat drejt anëtarësimit dhe integrimi gradual, i mbështetur nga Plani i Rritjes prej gjashtë miliardë eurosh për rajonin. Në programin zyrtar ishte parashikuar edhe një vizitë në projektin hekurudhor të Korridorit VIII.
Mickoski kërkon një proces të drejtë dhe mbështetje më të fuqishme politike
Në konferencën e përbashkët për shtyp, Mickoski tha se vendi po i përmbush detyrimet dhe po zbaton reformat e nevojshme për anëtarësim. Ai pranoi se disa detyrime përmbushen në kohë, ndërsa të tjera me vonesë, por kërkoi që ky angazhim të shoqërohet me mbështetje më të fuqishme politike nga institucionet evropiane.
Kryeministri kërkoi përfshirjen e BE-së në procesin e bisedimeve me Bullgarinë. Sipas tij, Shkupi nuk kërkon që Unioni të mbajë anën e njërës palë, por të ndihmojë në krijimin e kushteve për një zgjidhje të qëndrueshme evropiane.
Ai theksoi se marrëveshjet duhet të jenë të qarta, detyrimet të vlejnë për të gjithë dhe procesi i anëtarësimit të mos ekspozohet sërish ndaj kushtëzimeve të reja dypalëshe.
Një përpjekje e re diplomatike në Sofje
Mickoski bëri të ditur se von der Leyen e kishte këshilluar që ministri Muçunski të kërkonte një takim dypalësh me homologen bullgare gjatë vizitës së planifikuar në Sofje javën e ardhshme.
Kryeministri tha se i kishte kërkuar menjëherë ministrit të dërgonte një notë diplomatike për të kërkuar takim. Raportimi i 360 Stepeni e lidh këtë mundësi me mbledhjen ministrore të planifikuar për të enjten e ardhshme në kryeqytetin bullgar.
Ky është një hap për të nisur bisedimet: në deklaratat e raportuara ende nuk është paraqitur një marrëveshje përfundimtare me Sofjen, as konfirmim se takimi dypalësh është pranuar nga pala bullgare.
Ndryshimet kushtetuese mbeten në qendër të procesit
Von der Leyen rikujtoi se negociatat e anëtarësimit nisën në vitin 2022 dhe se procesi i shqyrtimit të përputhshmërisë së legjislacionit me atë të BE-së, i njohur si screening, përfundoi në më pak se një vit.
Ajo theksoi se tani duhet ndërmarrë hapi kyç për hapjen e grupkapitullit të parë të negociatave. Sipas raportimeve nga konferenca, ky hap mbetet miratimi i ndryshimeve kushtetuese.
Presidentja e Komisionit Evropian u shpreh se, pasi të zhbllokohet procesi, vendi mund të përparojë shpejt falë punës së bërë me reformat. Në atë fazë, BE-ja do të mund të paraqesë edhe një udhërrëfyes për vazhdimin e rrugës drejt anëtarësimit. Në konferencën e sotme nuk u shpall një datë anëtarësimi për Maqedoninë e Veriut.
Mbështetje për identitetin dhe gjuhën maqedonase
Von der Leyen e shoqëroi mesazhin për hapat e nevojshëm me një rikonfirmim të respektimit të identitetit dhe gjuhës së vendit.
“Do ta mirëpresim Maqedoninë e Veriut me identitetin dhe gjuhën e saj”, deklaroi ajo.
Presidentja e Komisionit vlerësoi gjithashtu Marrëveshjen e Prespës si një akt guximi politik, që hapi rrugën për anëtarësimin në NATO. Ajo falënderoi vendin për mbështetjen ndaj Ukrainës dhe për bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.
Plani i Rritjes: 140 milionë euro të marra dhe pagesa të tjera në vijim
Në pjesën ekonomike të konferencës, von der Leyen e cilësoi mbresëlënës përparimin e Maqedonisë së Veriut në zbatimin e Planit të Rritjes. Ajo ia atribuoi rezultatet edhe angazhimit personal të kryeministrit dhe përkushtimit të Qeverisë.
Sipas saj, vendi ka marrë 140 milionë euro nga ky plan dhe pritet të marrë pagesa të tjera gjatë javëve të ardhshme. Në raportimin e konferencës nuk përcaktohet shuma e pagesave të ardhshme.
Von der Leyen shpjegoi se integrimi gradual nënkupton hapjen e pjesëve të tregut të përbashkët evropian për kompanitë e vendit, krahas zbatimit të reformave që u mundësojnë atyre të konkurrojnë në këtë treg.
Si shembuj përmendi përfshirjen në Hapësirën e Vetme të Pagesave në Euro, SEPA, dhe punën për uljen e tarifave të roamingut.
“Vezilka” dhe përgatitjet e BE-së për zgjerimin
Një tjetër fushë bashkëpunimi e përmendur ishte inteligjenca artificiale. Përmes projektit “Vezilka”, kompanitë, sipërmarrjet e reja dhe studiuesit e vendit pritet të kenë qasje në kapacitetet kompjuterike evropiane për trajnimin e modeleve dhe zhvillimin e produkteve.
Von der Leyen njoftoi gjithashtu se Komisioni do të paraqesë javën e ardhshme shqyrtimet e politikave përpara zgjerimit. Ato do të trajtojnë përshtatjet e nevojshme në institucionet, politikat dhe buxhetin e BE-së, duke përfshirë mbrojtjen e vlerave demokratike dhe sundimit të ligjit. /tetova News
