Fondet e ridrejtuara përfshijnë dhjetëra milionë dollarë që Kongresi kishte miratuar për vendet e prekura nga lufta në Ukrainë.
Nga John Hudson
Administrata Trump, duke vepruar në kundërshtim me drejtuesit demokratë të komisioneve për politikën e jashtme në Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senat, ka tërhequr dhjetëra milionë dollarë ndihmë ushtarake amerikane të destinuar për vende të Evropës dhe Lindjes së Mesme dhe do t’ua ridrejtojë këto fonde qeverive me orientim konservator në Amerikën Latine, i thanë The Washington Post tre zyrtarë amerikanë.
Departamenti i Shtetit e njoftoi Kongresin në shtator për këtë synim, duke bërë që senatorja Jeanne Shaheen, demokrate nga New Hampshire, dhe përfaqësuesi Gregory Meeks, demokrat nga New York, të vendosnin një bllokim parlamentar ndaj ridrejtimit të fondeve.
Të mërkurën në mbrëmje, administrata e njoftoi në heshtje Kongresin se do ta anashkalonte këtë bllokim dhe do të vazhdonte me ridrejtimin e fondeve. Sipas zyrtarëve, 52 milionë dollarë që ishin miratuar për Sllovakinë, Maqedoninë e Veriut, Tunizinë dhe Irakun do t’i kalojnë Panamasë, Perusë, Ekuadorit dhe Kolumbisë. Zyrtarët folën në kushte anonimiteti për shkak të natyrës së ndjeshme të çështjeve të sigurisë.
Ky është veprimi më i fundit i administratës Trump për të reduktuar shpenzimet amerikane ose praninë ushtarake në Evropë dhe përkon me një rishikim të Pentagonit që mund të çojë në zvogëlimin dhe ristrukturimin e dislokimit të forcave amerikane në kontinent.
Veprimi është gjithashtu pjesë e përplasjes së vazhdueshme të Presidentit Donald Trump me kompetencat e Kongresit në fushën e ndarjes dhe përdorimit të fondeve publike, një autoritet themelor kushtetues i degës legjislative.
Në një letër drejtuar të mërkurën Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, Shaheen dhe Meeks e cilësuan këtë veprim si shkelje të bllokimit parlamentar që kishin vendosur dhe si cenim të kërkesave ligjore që përcaktojnë përdorimin dhe destinacionin e këtyre fondeve. Ridrejtimi i financimit të parashikuar për Sllovakinë dhe Maqedoninë e Veriut hasi kundërshtim veçanërisht të fortë, sepse këto mjete ishin përfshirë në një ligj për financim shtesë lidhur me Ukrainën, posaçërisht për vendet e prekura nga lufta në Ukrainë.
“Të dyja dhomat e Kongresit i miratuan këto fonde për një qëllim shumë të përcaktuar: mbështetjen e Ukrainës dhe të aleatëve tanë evropianë pas pushtimit rus në shkallë të plotë”, shkruan ata në letër, një kopje të së cilës e siguroi The Post. “Dega ekzekutive nuk ka diskrecion të pakufizuar për t’i ridrejtuar këto fonde drejt prioriteteve të palidhura të politikës së administratës ose drejt vendeve të tjera.”
Fondet për Irakun dhe Tunizinë ishin miratuar në bazë të një legjislacioni tjetër dhe nuk u nënshtroheshin të njëjtave kufizime ligjore, megjithëse ridrejtimi i tyre ndodh në një moment të ndjeshëm për Bagdadin, në sfondin e luftës me Iranin dhe të tërheqjes së SHBA-së nga Iraku.
E pyetur për kundërshtimet e ligjvënësve, Departamenti i Shtetit i tha The Post se fondet do të shfrytëzoheshin më mirë në Amerikën Latine, në përputhje me doktrinën e politikës së jashtme të Trumpit për t’i dhënë përparësi Hemisferës Perëndimore.
“Riprogramimi i fondeve nga Lindja e Mesme dhe Evropa drejt Hemisferës Perëndimore është në përputhje me Strategjinë e Sigurisë Kombëtare”, thuhet në deklaratën e departamentit. “Fondet e përdorura në rajonin tonë do të shërbejnë për luftimin e narkoterrorizmit në hemisferën tonë dhe për vazhdimin e garantimit të sigurisë së Kanalit të Panamasë.”
“Fondet e përdorura në Hemisferën Perëndimore do të forcojnë partneritetet e sigurisë së SHBA-së dhe do të kundërshtojnë ndikimin ushtarak të kundërshtarëve në rajonin tonë të përbashkët”, shtoi departamenti.
Departamenti i Shtetit nuk iu përgjigj pyetjeve lidhur me pretendimin e Shaheen dhe Meeks se ridrejtimi nga administrata i fondeve të miratuara nga Kongresi shkel kërkesat e përcaktuara me ligj.
Kongresi i miratoi fondet në vitin 2022, në fillim të luftës në Ukrainë, ndërsa administrata Biden po u bënte presion vendeve evropiane që t’i siguronin armatim Ukrainës, në mënyrë që Kievi të mund të mbrohej. Në atë kohë, Uashingtoni po ushtronte presion edhe ndaj vendeve joevropiane që të ndërprisnin marrëdhëniet e tyre të furnizimit me armë nga Rusia, si pjesë e përpjekjes për ta izoluar Kremlinin.
Qëllimi i ligjit, përveç ndihmës për Ukrainën dhe fqinjët e saj më të afërt evropianë, ishte t’i ndihmonte vendet e tjera të kalonin nga blerja e pajisjeve ushtarake ruse te pajisjet amerikane, veçanërisht ato vende që ia kishin dorëzuar Ukrainës një pjesë të armatimeve të tyre më të vjetra.
Muajin e kaluar, staf demokrat nga Kongresi u takua me zyrtarë të Departamentit të Shtetit për të kërkuar shpjegime se si financimi i vendeve të Amerikës Latine mund të konsiderohej si reagim ndaj “situatës në Ukrainë” ose si ndihmë për vende “të prekura nga situata në Ukrainë”, siç parashikohet në tekstin e ligjit fillestar.
Administrata Trump “dështoi” ta shpjegonte këtë gjatë informimeve për ligjvënësit ose në përgjigjet e mëvonshme me shkrim ndaj kërkesave të tyre për sqarim, thanë Meeks dhe Shaheen në letrën drejtuar Rubios.
Zyrtarët e administratës “konfirmuan gjithashtu se Kolumbia, Ekuadori, Panamaja dhe Peruja nuk kanë ofruar ndihmë domethënëse në fushën e sigurisë për Ukrainën ose për aleatët dhe partnerët e tjerë evropianë të prekur nga lufta e Rusisë në Ukrainë”, shkruan ata.
Në shtator, Rubio vizitoi Kolumbinë, Ekuadorin dhe Perunë për të çuar përpara politikat kryesore të administratës Trump për luftën kundër trafikut të drogës dhe emigracionit të paligjshëm. Qeveritë me orientim të djathtë të Ekuadorit dhe Kolumbisë janë veçanërisht të afërta me administratën Trump, pasi kanë pranuar kërkesat e saj për bashkëpunim më të thellë dhe më të ashpër në luftën kundër narkotikëve.
Trump shpesh vë në pah rikthimin e Doktrinës Monroe, e cila historikisht synonte të afirmonte epërsinë e SHBA-së në Hemisferën Perëndimore dhe të kufizonte ndërhyrjen e fuqive të tjera në rajon, ndërsa lidhej edhe me idenë e zgjerimit territorial amerikan si një e drejtë e paracaktuar. Rubio ka thënë se kjo politikë do të përqendrohet te “mundësitë e humbura dhe partnerët e neglizhuar”.
Jeremy Shapiro, drejtor kërkimor në Këshillin Evropian për Marrëdhënie me Jashtë, tha se vendet evropiane do ta shohin këtë si një “paralajmërim” për mënyrën se si administrata Trump do t’i përcaktojë përparësitë e saj në çështjet ndërkombëtare.
“Kjo do ta përforcojë ndjesinë se evropianët mund të braktisen nëse nuk kalojnë një test besnikërie ose nuk bëjnë atë që administrata kërkon prej tyre lidhur me Iranin”, tha ai./The Washington Post
