Trump po shqyrton një sulm ndaj Iranit
Presidenti Donald Trump po e shtyn vendimin për një sulm ndaj Iranit, ndërsa Shtëpia e Bardhë po zhvillon konsultime të brendshme dhe me aleatët lidhur me kohën e një operacioni të tillë dhe nëse ai do të mund ta destabilizonte realisht regjimin, sipas pesë burimeve amerikane, izraelite dhe arabe që janë në dijeni të situatës.
Pse ka rëndësi
Opsioni ushtarak mbetet fuqishëm në tryezë, por vendimi i Trumpit për të bërë pauzë ka nxjerrë në pah pasiguri të thella — si brenda administratës, ashtu edhe mes aleatëve — për rreziqet e një sulmi që do ta ndëshkonte Iranin, por njëkohësisht do të provokonte kundërpërgjigje të mëdha.
Ndërsa Trump po shqyrton opsionet diplomatike, ushtria amerikane po evakuon trupa nga bazat në Lindjen e Mesme dhe po dërgon përforcime në rajon, përfshirë aeroplanmbajtësen USS Abraham Lincoln dhe grupin e saj goditës.
Edhe pse një sulm nuk duket i afërt në këtë moment, një burim amerikan i njohur me situatën i tha Axios se “të gjithë e dinë se presidenti e mban gishtin mbi buton”.
Izraeli shpreh rezerva
Zyrtarë izraelitë janë ndër ata që kanë shprehur rezerva gjatë 48 orëve të fundit.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka biseduar të mërkurën me Trumpin dhe i ka kërkuar të presë, për t’i dhënë Izraelit më shumë kohë që të përgatitet për një kundërpërgjigje të mundshme iraniane, sipas tre burimeve amerikane dhe një burimi izraelit. Kërkesa e Netanyahut u raportua fillimisht nga The New York Times.
Një burim izraelit tha se, përveç shqetësimeve për hakmarrje, plani aktual amerikan parashikon goditje ndaj objektivave të forcave të sigurisë në Iran, por sipas Izraelit nuk është mjaftueshëm i fortë ose efektiv për ta destabilizuar realisht regjimin.
Situata aktuale
Trump ka deklaruar vazhdimisht se do të ndërmarrë veprime ushtarake nëse Irani vret protestuesit që kanë marrë pjesë në kryengritjen disa javore kundër regjimit.
“NDIHMA PO VJEN”, shkroi ai të martën, duke u bërë thirrje iranianëve të “marrin nën kontroll” institucionet shtetërore.
Sipas vlerësimeve, disa mijëra protestues besohet se janë vrarë nga forcat e sigurisë së regjimit, të cilat kanë kufizuar internetin dhe linjat telefonike në kuadër të një shtypjeje brutale.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, deklaroi të enjten se 800 ekzekutime të planifikuara ishin shtyrë për shkak të presionit nga Trumpi. Një ditë më parë, Trump tha se ishte informuar “nga burime të besueshme” se “vrasjet në Iran po ndalen” dhe se regjimi “nuk ka plane për ekzekutime”.
Pak më vonë, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi i tha Fox News se nuk ka plane për “varjen” e protestuesve — një praktikë e njohur nga shtypjet e mëparshme.
“Amerikanët tani po e rishqyrtojnë situatën”, tha për Axios një burim arab i njohur me zhvillimet.
Megjithatë, regjimi iranian mbylli hapësirën ajrore të vendit për disa orë të mërkurën në mbrëmje, nga frika e një sulmi amerikan.
Mes rreshtave
Pjesa më e madhe e mesazheve publike nga Uashingtoni duket se synon të krijojë pasiguri maksimale — dhe ndoshta të çorientojë Iranin — ashtu siç ndodhi kur SHBA goditi objektet bërthamore iraniane majin e kaluar.
Vendimet po merren nga një grup jashtëzakonisht i vogël zyrtarësh të lartë të administratës Trump.
“Presidenti nuk po përjashton asnjë opsion, tani apo në të ardhmen. Askush nuk duhet të përpiqet ta kufizojë atë”, paralajmëroi një burim amerikan.
“Ai pëlqen të ruajë fleksibilitetin dhe kjo është shenjë dalluese e qasjes së tij: flet me këdo, në çdo kohë.”
Leavitt përsëriti të enjten se të gjitha opsionet mbeten në tryezë. Një tjetër zyrtar amerikan tha se është ende herët për të thënë nëse Shtëpia e Bardhë po kalon drejt uljes së tensioneve.
Zhvillimet kryesore
Të martën, Trump u takua me këshilltarët kryesorë të sigurisë kombëtare për të diskutuar një sulm të mundshëm ushtarak amerikan ndaj Iranit, si ndëshkim për vrasjen e protestuesve.
Dy burime të njohura me takimin thanë se ai përfundoi pa një vendim të qartë, me Trumpin që kërkoi më shumë kohë për të peshuar opsionet dhe për të rafinuar planet.
“Nga ajo që kuptuam, Trump vendosi të marrë më shumë kohë për të menduar”, i tha Axios një burim izraelit pranë Netanyahut.
Të enjten në mëngjes, ambasadori iranian në Pakistan, Reza Amiri Moghadam, deklaroi se “Trump i ka komunikuar Teheranit se nuk do ta sulmojë vendin dhe ka kërkuar që edhe Irani të tregojë përmbajtje”.
Shtëpia e Bardhë e mohoi se një mesazh i tillë i ishte përcjellë Iranit.
Pak më vonë, Trump rishpërndau në Truth Social një raport se një protestues 26-vjeçar nuk do të dënohej më me vdekje pas paralajmërimeve të tij ndaj Iranit. “Ky është lajm i mirë. Shpresoj të vazhdojë!”, shkroi ai.
Pas kuintave
Administrata Trump dhe qeveria izraelite kanë qenë në konsultime të ngushta lidhur me planet amerikane për një sulm të mundshëm ndaj Iranit, sipas burimeve amerikane dhe izraelite.
Sipas tyre, Netanyahu ka qenë i kujdesshëm gjatë dy javëve të fundit që të mos shihej si nxitës i Trumpit drejt veprimit ushtarak. Mesazhi i Izraelit ka qenë: “Ne do të ndjekim udhëheqjen tuaj, por nuk po shtyjmë për një sulm.”
Çfarë pritet
Ndërsa Trump po shqyrton opsionet ushtarake, SHBA po ndërmerr hapa të tjerë për të rritur presionin politik dhe ekonomik ndaj regjimit iranian.
Departamenti i Thesarit njoftoi të enjten sanksione të reja ndaj sekretarit të përgjithshëm të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, Ali Larijani, një bashkëpunëtor i ngushtë i Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei.
Po ashtu u sanksionuan disa komandantë të forcave të sigurisë së brendshme iraniane dhe të Gardës Revolucionare, të përfshirë në vrasjen e protestuesve, si dhe subjekte të lidhura me rrjetin e ashtuquajtur bankar “në hije” të Iranit.
Burime amerikane thonë se Trump mbetet i hapur ndaj diplomacisë me Iranin, por kërkon një angazhim të qartë nga vetë udhëheqësi iranian se një marrëveshje serioze është e mundur.
“Në fund, regjimi iranian do të bjerë, përveç nëse udhëheqësi suprem flet drejtpërdrejt me Trumpin. Ai nuk beson se dikush tjetër në sistem ka autoritet real për të negociuar”, tha një burim./axios/tetovanews
