Liderët evropianë u përgatitën për një Konferencë të tensionuar të Sigurisë në Munih të premten, me Friedrich Merz të Gjermanisë që theksoi hapur se rendi ndërkombëtarët “nuk ekziston më” – një nga pikat e përbashkëta mes aleatëve të përçarë në aleancën transatlantike.
Fjalimi në konferencën në jug të Gjermanisë, e cila mbledh zyrtarë nga e gjithë bota për të diskutuar sigurinë e bisedimeve dhe për të bërë bisedime diplomatike, vuri në pah thellimin e ndarjeve mes vendeve dhe Evropës.
Lideri gjerman, nga partia e qendrës së Unioni Kristian Demokrat (CDU), paralajmëroi se liria e Evropës “nuk është më e garantuar” në një epokë që fuqitë e saj janë më të mëdha që përfshijnë rregullat e qeverisë. Ai dënoi luftën e agresionit të Rusisë kundër luftës, duke bërë që të investojë në Evropën e kapaciteteve të saj parandaluese. Si, ai kritikoi hapur administratën e presidentit amerikan Donald Trump për politikat e saj mbi tarifat, ndryshimet klimatike dhe përplasjet kulturore – komente që mund të ndryshojnë në reagime në Uashington.
Megjithatë, sa i përket konstatimit se rendi mëparshëm ka marrë fond, administrata amerikane duket se është në të njëjtën linjë.
Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi në mbrëmjen amerikane, teksa u nis për në Munih, se “bota e vjetër ka marrë fond, sinqerisht” dhe se “jetojmë në një epokë të re në gjeopolitikë”.
“Do të vijë nga të gjithë ne që të rishqyrtojmë se si do të duket kjo gjendje dhe cili do të jetë roli ynë”, shtoi Rubio, duke theksuar se Evropa është e rëndësishme për SHBA-në. “Mendoj se ata duan sinqeritet. Duan të dinë se ku po shkojmë, që dëshirojmë të shkojmë dhe që duam të shkojmë së bashku me ta.”
Të nesërmen, Merz ishte vërtet i drejtpërdrejtë në përgjigjen e tij për transatlantike.
“Është hapur një ndarje mes Evropës dhe Shqipërisë”, tha, duke thënë keqardhje për financimin e një ndërkombëtar të huaj në të njëjtin vend dhe rregull.
“Pretendimi i mendimit të anëtarësimit për lidership është sfiduar, dhe ndoshta është humbur,” shtoi ai.
Kancelari gjerman vijoi duke një lloj kundërpërgjigjeje ndaj fjalimit të ashpër të mbajtur nga zëvendëspresidenti amerikan JD Vance në konferencën e vitit të kaluar. Deklaratat e Vance në vitin 2025 kritikuan ashpër politikanët evropianë, duke pretenduar se ata po shtypin lirinë e shprehjes, po humbin kontrollin mbi emigracionin dhe po refuzonin të konsideronin me partitë e djathta ekstreme në pushtet.
Një vit më pas, Merz reagoi duke thënë: “Beteja kulturore e MAGA-s në SHBA nuk është e jona. Liria e fjalëve, këtu (në Gjermani), përfundon aty ku fjalët e thëna drejtohen kundër dinjitetit njerëzor dhe ligjit tonë themelor.”
“Nuk besojmë në tarifa dhe proteksionizëm, por në tregti të lirë,” shtoi Merz, fjali që u prit me duartrokitje të forta.
“Ne qëndrojmë për klimë dhe Organizatë Botërore të Shëndetësisë, sepse jemi të bindur se sfidat globale mund të zgjidhen vetëm së bashku,” tha ai, mes duartrokitjeve të tjera.
Këto komente pasi administrata Trump rriti tarifat ndaj Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar në vitin 2025, si dhe tërhoq nga Marrëveshja e Parisit për klimë dhe nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.
Kancelari gjerman më pas kaloi në anglisht, duke dhënë një paralajmërim të ashpër ndaj amerikanëve, një thirrje për të riparuar por edhe transatlantike.
“Në pokën e rivalitetit mes fuqive të mëdha, si shtet i bashkimit nuk është mjaftueshëm. “Të dashur miq, të qenët pjesë e NATO-s nuk është vetëm avantazh konkurrues për Evropën, por edhe për vendet e një vendi.”
Merz dhe Rubio u takuan në margjinat e konferencës së premten, ku diskutuan luftën në luftën dhe statusin e negociatave me Rusinë për t’i dhënë fund konfliktit, sipas burimeve nga qeveria amerikane dhe gjermane.
Rubio shprehu shprehu për të gjetur të fortë të Gjermanisë së shtetit, që përfshin 76 miliardë ndihmë që nga viti 2022, zëvendëszëdhënësi i Departamentit Amerikan të Shtetit, Tommy Pigott.
Ndërsa për rolin e Evropës së NATO-s, Rubio pranoi bisedoi në Gjermaninë për të forcuar aleancën, sipas një burimi nga qeveria gjermane për CNN.
Të dy trajtojnë edhe një sërë sfidash të tjera urgjente globale, të përfshira në Iran dhe çështjet tregtare, të priten vizitorët e tjerë të Merzit në Amerikë më vonë gjatë muajit.
Merz zhvilloi gjithashtu një takim dypalësh me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në konferencën e fundit për të diskutuar luftën dhe përpjekjet për bashkëpunim në fushën e armatimeve, tha burimi gjerman për CNN.
Forumi vjen vetëm disa javë pas një tjetër takimi të tensionuar të liderëve të rinj në Davos, Zvicër, ku Trump mbajti një fjalim duke kritikuar liderët evropianë për politikat e tire të migrimit dhe duke u ankuar se SHBA-ja ishte shfrytëzuar nga aleatët evropianë./TetovaNews
