Ish-gjenerali amerikan Ben Hodges paralajmëron se kursi i Uashingtonit po dobëson mbrojtjen e Ukrainës. Ish-ambasadori i SHBA-së në NATO, Kurt Volker, i kërkon Evropës të përgatitet për më pak mbështetje amerikane.
Gjenerallejtënanti në pension i Ushtrisë amerikane Ben Hodges e akuzon presidentin Donald Trump se po minon qëllimisht aftësinë mbrojtëse të Ukrainës përballë Rusisë. Sipas tij, vendimet e administratës kanë qenë „krejtësisht të parashikueshme“.
„Ai kurrë nuk kishte ndërmend ta mbështeste Ukrainën. Ai donte të rreshtohej në anën e Rusisë; të gjitha shenjat ishin aty“, thotë Hodges në një bisedë me Euronews.
„Nuk i besoj kësaj administrate kur bëhet fjalë për të treguar me ndershmëri se çfarë ka rënë dakord me Rusinë në dëm ose në favor të Ukrainës“, tha ai në një intervistë nga shtëpia e tij në Frankfurt. „Ajo që ai i ka bërë Ukrainës ishte plotësisht e parashikueshme.“
Hodges është i bindur se vendimet më të fundit të SHBA-së për të kufizuar mbrojtjen ajrore të Ukrainës dhe aftësinë e saj për t’iu përgjigjur sulmeve ruse synojnë të ushtrojnë presion mbi Kievin. Sipas tij, Ukraina duhet të shtyhet në këtë mënyrë që të heqë dorë nga territore në këmbim të përfundimit të luftës.
„Ky ishte objektivi i administratës që nga fillimi. Që në javët e para në detyrë, sekretari amerikan i Shtetit Rubio tha se Ukraina ndoshta duhej të hiqte dorë nga toka për t’i dhënë fund luftës, sikur të bëhej fjalë për një marrëveshje pronash të paluajtshme në Manhattan“, thotë Hodges.
Ditët e fundit, presidenti amerikan Trump i ka kërkuar Ukrainës të mos i sulmojë më rafineritë ruse të naftës për prodhimin e dizelit, ndonëse goditjet ndaj tyre janë pjesë e përgjigjes ushtarake ndaj pushtimit të gjerë të nisur nga Kremlini. Qeveria ukrainase deklaroi se ishte e gatshme ta bënte këtë, nëse Rusia në këmbim ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ukrainase. Kremlini e refuzoi propozimin.
Sanksione të pezulluara dhe qasje e kufizuar në Starlink
Trump ka pezulluar gjithashtu, pak para hyrjes së tyre në fuqi, sanksione të reja kundër Rusisë, të miratuara me mbështetje dypartiake. Masat, pjesë e të ashtuquajturit ligj Lindsey Graham, të emërtuar sipas senatorit republikan të ndjerë, parashikonin tarifa ndëshkuese për blerësit e mëdhenj të naftës ruse.
Që atëherë, Ukraina nuk ka më qasje të plotë në sistemin satelitor Starlink, i cili i përket Elon Musk, por kontrollohet nga SHBA-ja. Ushtria ukrainase e përdor atë për të kapur dronë me motor reaktiv, shpesh dronë iranianë Shahed.
Presidenti Volodymyr Zelensky thotë se qasja e ushtrisë kufizohet sapo shpejtësia kalon 161 kilometra në orë. Për pasojë, ushtria nuk mund t’i kapë më këta dronë vdekjeprurës. Në një bisedë me gazetarë në Bruksel javën e kaluar, Zelensky e quajti situatën „të dhimbshme“ dhe iu referua jetëve njerëzore që kushtojnë këto kufizime.
Trump ka kërkuar gjithashtu zgjedhje të reja në Ukrainë dhe zëvendësimin e Zelenskyt.
Ai fajëson sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse për rritjen e çmimeve të dizelit, megjithëse çmimet e energjisë ishin rritur ndjeshëm tashmë pas sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit në shkurt. Ndërprerjet e shkaktuara në transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore kyçe përmes së cilës normalisht kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, po e shtojnë më tej presionin mbi tregjet energjetike.
Uashingtoni po përballet gjithashtu me kritika për furnizimin e Ukrainës me raketa të mbrojtjes ajrore Patriot, të cilat financohen nga shtetet evropiane. Në kuadër të listës së NATO-s për nevojat prioritare të Ukrainës, PURL, aleatët evropianë dhe Kanadaja blejnë për Ukrainën armë dhe raketa interceptuese të prodhuara në SHBA.
Mungesa dhe vonesa në dërgesat e Patriotëve
Megjithatë, mungesat globale të sistemeve Patriot po e vështirësojnë rimbushjen e mbrojtjes ajrore të Kievit. Rezervat e SHBA-së janë nën presion shtesë për shkak të mbështetjes së operacioneve ushtarake në Iran.
Një përfaqësues i NATO-s i tha Euronews se dërgesat në kuadër të PURL-it po vazhdojnë, por nuk deshi të komentonte konkretisht për transportet e raketave Patriot.
Hodges shprehet pak optimist se Uashingtoni dhe Kievi mund të arrijnë së shpejti një përparim. Sipas tij, bllokimi është rezultat i një vendimi të qëllimshëm politik.
„Nuk ka as edhe mundësinë më të vogël që kjo administratë të sigurojë sisteme Patriot“, tha ai.
„Madje po pengojnë edhe vende të tjera që t’i dorëzojnë sisteme të tilla Kievit“, tha Hodges për Euronews.
Edhe Zelensky deklaroi se dërgesat e raketave interceptuese Patriot po vonohen, ndonëse sistemet janë vendimtare për mbrojtjen kundër disa llojeve të sulmeve raketore ruse.
„Për momentin, një paketë e re raketash ende po pret nënshkrimin e zotit Hegseth“, tha Zelensky të martën.
Partnerët evropianë po presin gjithashtu miratimin e SHBA-së për t’i kaluar Ukrainës raketa interceptuese Patriot nga rezervat e tyre, tha Zelensky në një intervistë për një gazetë italiane.
„Masat e administratës lidhur me raketat interceptuese Patriot dhe informacionet e inteligjencës kanë të gjitha për qëllim ta detyrojnë Ukrainën drejt një rezultati të tmerrshëm, në të cilin ajo do të duhej t’i lejonte Rusisë të mbante atë që ka pushtuar – dhe ndoshta edhe më shumë“, thotë Hodges.
„Gjëja e tmerrshme në atë që po bën Trump është se për ukrainasit kjo do të thotë jetë ose vdekje“, tha Kurt Volker, ish-ambasador i SHBA-së në NATO, i cili shërbeu gjatë mandatit të parë të Trumpit.
Evropa: Kërkohet qëndrim më i ashpër ndaj Rusisë
Si Hodges, ashtu edhe Volker, kërkojnë që shtetet evropiane t’u përgjigjen më me vendosmëri agresioneve hibride të Rusisë. Ata paralajmërojnë se Kremlini mund t’i intensifikojë sulmet nëse presidenti Vladimir Putin krijon përshtypjen se Uashingtoni është rreshtuar në anën e Moskës.
Vendet e NATO-s po përballen me një seri të ashtuquajturash sulme në „zonën gri“, ndër të cilat fluturime dronësh, sabotime dhe zjarrvënie. Megjithatë, qeveritë evropiane e kanë të vështirë t’ia atribuojnë zyrtarisht përgjegjësinë Moskës. Gjermania dhe Estonia janë ndër vendet që vetëm së fundmi e kanë bërë Rusinë përgjegjëse për incidente konkrete.
Hodges kërkon që qeveritë evropiane ta identifikojnë qartë Rusinë si agresore për secilin prej këtyre incidenteve dhe të ndërmarrin reagime të qëndrueshme.
Ai propozon që shtetet evropiane të sekuestrojnë anijet e flotës së ashtuquajtur në hije të Rusisë në Detin e Zi. Përveç kësaj, kërkon ndërprerjen e lëshimit të vizave për shtetasit rusë që duan të hyjnë në Bashkimin Evropian dhe u bën thirrje qeverive ta rivlerësojnë përdorimin e pasurive të ngrira ruse për mbështetjen e Ukrainës.
Evropa duhet t’ia bëjë të qartë Rusisë: „Sa herë që kemi një incident, ne sekuestrojmë një anije të flotës në hije në Detin e Zi“, tha Hodges.
„Dhe si është e mundur që rusët ende marrin viza për të lëvizur nëpër Evropë?“, pyeti ai.
Disa qeveri të BE-së janë të mendimit se pasuritë e ngrira ruse mund të përdoren si për kompensimin e dëmeve të luftës, ashtu edhe si ndëshkim për krimet ruse të luftës dhe agresionin.
Megjithatë, qeveria belge po e kundërshton këtë, për sa kohë që nuk ka garanci të mjaftueshme kundër rreziqeve financiare dhe juridike. Rreth 180 miliardë euro ndodhen te Euroclear, një depozitar qendror belg i letrave me vlerë. Kjo përbën pjesën më të madhe të shumës totale prej rreth 220 miliardë eurosh.
Hodges e quan „të papranueshëm“ refuzimin e Belgjikës për të ndryshuar qëndrim.
„Është e papranueshme që vendi ku kanë selinë NATO-ja dhe BE-ja të tregojë kaq pak gatishmëri për të zhbllokuar një nga instrumentet më efektive për mbështetjen e Ukrainës“, tha ai.
Volker kërkon një Plan B për sigurinë e Evropës
Volker, i cili gjatë mandatit të parë të Trumpit shërbeu edhe si i dërguar i posaçëm i SHBA-së për Ukrainën, thotë se Evropa duhet të zhvillojë një „Plan B“ për sigurinë e saj, ndërsa marrëdhëniet e Uashingtonit me Moskën po ndryshojnë.
Për dekada, arkitektura e sigurisë evropiane është mbështetur fuqishëm te Shtetet e Bashkuara. Sipas Volkerit, mund të bëhet i nevojshëm një marrëveshje e re ndërmjet shteteve evropiane dhe aleatëve të tjerë, sipas modelit të një „koalicioni të të vullnetshmëve“, për të mbrojtur kontinentin.
Evropa duhet „të fillojë t’u përgjigjet sulmeve hibride, përndryshe herët a vonë një prej këtyre veprimeve do të çojë në një përshkallëzim masiv“, tha Volker, duke paralajmëruar se Putin mund të inkurajohet më tej nga marrëdhënia e tij me Trumpin.
Qeveritë evropiane duhet gjithashtu ta bëjnë të qartë pa asnjë mëdyshje se çdo avion ose dron që hyn në mënyrë të paligjshme në hapësirën ajrore të NATO-s do të interceptohet, tha Volker.
Ai shtoi se Rusia duhet të mbajë përgjegjësi nëse në incidente të tilla dëmtohen civilë.
Ky artikull i Shona Murray është realizuar në bashkëpunim me Euronews.
(HNA/Euronews)
