Ish-presidenti amerikan Donald Trump shpërndau në rrjetin e tij social Truth Social një video raciste që paraqiste çiftin Obama si majmunë. Pas reagimeve të forta dhe dënimeve nga të dy krahët e spektrit politik, Trump e hoqi videon.
Publikimi shkaktoi indinjatë të gjerë, me kritika nga politikanë republikanë dhe demokratë, si dhe nga organizata të të drejtave civile, të cilat e cilësuan përmbajtjen si thellësisht fyese dhe raciste.
Presidenti Donald Trump shpërndau të enjten në mbrëmje, në platformën e tij të rrjeteve sociale Truth Social, një video raciste që paraqiste ish-presidentin Barack Obama dhe ish-zonjën e parë Michelle Obama si majmunë në një xhungël. Videoja u hoq disa orë më vonë, pas reagimeve të ashpra dypartiake, përfshirë edhe nga aleatë të afërt.
Pak para mesditës, Shtëpia e Bardhë fajësoi një anëtar të stafit për publikimin në llogarinë e Trumpit në Truth Social dhe njoftoi se postimi ishte hequr. Deklarata erdhi pas një vale kritikash të forta, përfshirë edhe nga senatori republikan Tim Scott, i vetmi republikan me ngjyrë në Senat, i cili e quajti postimin racist dhe tha se Trump duhej ta hiqte.
“Lutem të ketë qenë e rreme, sepse është gjëja më raciste që kam parë nga kjo Shtëpi e Bardhë. Presidenti duhet ta heqë,” shkroi në platformën X republikani nga Karolina e Jugut, i cili është edhe kryetar i komitetit zgjedhor të senatorëve republikanë.
Sipas një personi të njohur me bisedën, Trump dhe Scott folën për videon të premten në mëngjes, përpara se ajo të fshihej nga profili i presidentit.
Shtëpia e Bardhë kishte mbrojtur më herët postimin dhe kishte minimizuar reagimet ndaj videos, duke i quajtur ato “indinjatë të rreme”. Por pak para mesditës, një zyrtar i tha CNN-it: “Një anëtar i stafit të Shtëpisë së Bardhë e publikoi gabimisht postimin. Ai është hequr.” Deri në atë moment, videoja kishte qenë online për gati 12 orë. Një zyrtar i Senatit nga radhët e republikanëve tha se ligjvënës republikanë e kishin telefonuar Trumpin për të diskutuar me të rreth postimit.
Sipas burimeve, kjo polemikë e futi Shtëpinë e Bardhë në një gjendje të madhe kontrolli të dëmeve, me zyrtarë, këshilltarë dhe aleatë që iu drejtuan ligjvënësve dhe medias për të kundërshtuar nëse vetë Trump kishte luajtur ndonjë rol. Një këshilltar i Shtëpisë së Bardhë pohoi se, “Presidenti nuk ishte në dijeni të asaj videoje dhe u zhgënjye shumë nga punonjësi që e publikoi atë”. Një aleat tjetër kërkoi t’ia hidhte fajin një ndihmësi specifik.
Burime të njohura me përdorimin e rrjeteve sociale nga Trump thanë se presidenti shpesh poston personalisht në Truth Social — veçanërisht natën vonë dhe herët në mëngjes — dhe se ai shpesh i riposton vetë postimet e të tjerëve. Gjatë ditës, sipas burimeve, ai shpesh e nënshkruan një postim me inicialet “DJT” për të treguar se e ka bërë personalisht. Megjithatë, burimet thanë se disa ndihmës të afërt kanë gjithashtu qasje, përfshirë Natalie Harp, e cila ndonjëherë i shtyp postimet që ia dikton Trumpi, dhe Dan Scavino, zëvendësshefi i stafit që drejtonte llogaritë e Trumpit në rrjete sociale gjatë mandatit të tij të parë.
Predikuesi nga South Carolina, Mark Burns, një aleat i hershëm i Donald Trump që ka shërbyer si këshilltar shpirtëror jozyrtar, deklaroi se kishte folur të premten me presidentin lidhur me videon dhe e kishte nxitur atë të shkarkonte personin që e kishte publikuar.
“Presidenti ma bëri të qartë se ky postim është bërë nga një anëtar i stafit dhe jo nga ai,” shkroi Mark Burns në platformën X. “Rekomandimi im për Presidentin ishte i drejtpërdrejtë dhe i vendosur: ai anëtar i stafit duhet të shkarkohet menjëherë dhe Presidenti duhet ta dënojë publikisht këtë veprim.”
Barack Obama dhe Michelle Obama shfaqen shkurtimisht dhe papritur pranë fundit të videos së shkurtër, e cila promovon pretendime të rreme se makinat e votimit ndihmuan në vjedhjen e zgjedhjeve të vitit 2020; fytyrat e tyre janë montuar mbi trupat e majmunëve. Në momentin e shfaqjes së imazheve, për rreth një sekondë, në sfond dëgjohet fillimi i këngës “The Lion Sleeps Tonight”.
CNN ka kontaktuar Obamët për koment.
Postimi, i cili rikthen stereotipin racist të krahasimit të njerëzve me ngjyrë me majmunë, shkaktoi reagime të menjëhershme, përfshirë edhe nga disa ligjvënës republikanë që kanë pasur marrëdhënie të ngushta me Shtëpia e Bardhë.
Përfaqësuesi Mike Lawler nga New York, i cili konsiderohet një nga republikanët më të rrezikuar në Kongres, e dënoi postimin në Truth Social dhe i bëri thirrje Donald Trump që të kërkonte falje.
“Postimi i Presidentit është i gabuar dhe jashtëzakonisht fyes — qoftë i qëllimshëm apo gabim — dhe duhet të fshihet menjëherë, duke u shoqëruar me një kërkimfalje,” shkroi Lawler në platformën X.
Një tjetër republikan nga Nju Jorku, i cili po përballet me një betejë të vështirë rizgjedhjeje, përfaqësuesi Nick LaLota, po ashtu i kërkoi Trumpit që ta fshijë postimin.
Dhe në minutat para se postimi të fshihej, dy aleatë të afërt të Shtëpisë së Bardhë në Senat — Pete Ricketts nga Nebraska dhe Roger Wicker nga Mississippi — dolën publikisht me thirrjet e tyre që Donald Trump të kërkonte falje, një shenjë se kritikat brenda partisë po fillonin të përshkallëzoheshin.
“Kjo është plotësisht e papranueshme,” shkroi Wicker, i cili kryeson Komitetin e Forcave të Armatosura të Senatit, në platformën X. “Presidenti duhet ta heqë postimin dhe të kërkojë falje.”
As Trumpi dhe as Shtëpia e Bardhë nuk kanë kërkuar falje.
Dhe pavarësisht indinjatës nga disa ligjvënës republikanë, dy drejtuesit kryesorë republikanë të Senatit, John Thune dhe John Barrasso, nuk po komentojnë mbi këtë polemikë. Ndihmësit e senatorëve thanë se do ta njoftojnë CNN nëse vendosin të reagojnë.
Por fshirja e postimit shënoi një kthesë të papritur krahasuar me vetëm disa orë më parë, kur zëdhënësja e Shtëpia e Bardhë, Karoline Leavitt, kishte hedhur poshtë reagimet fillestare.
“Kjo vjen nga një video-meme në internet që e paraqet Presidentin Donald Trump si ‘Mbretin e Xhunglës’ dhe demokratët si personazhe nga ‘The Lion King’,” tha Leavitt në një deklaratë. “Ju lutem ndaleni indinjatën e rreme dhe raportoni sot për diçka që realisht ka rëndësi për publikun amerikan.”
Fragmenti me Barack Obama dhe Michelle Obama, i montuar në fund të një videoje më të gjatë që promovonte teori të pabazuara konspirative për zgjedhjet, duket se vinte nga një video e shpërndarë tetorin e kaluar nga një përdorues në platformën X, me mbishkrimin “Presidenti Trump: Mbret i Xhunglës”.
Videoja origjinale paraqiste disa demokratë të njohur si kafshë të ndryshme, ndërsa Obamët shfaqeshin si majmunë.
Përdoruesi i platformës X që publikoi atë video duket të jetë i njëjti person që kishte shpërndarë fillimisht edhe një video tjetër, të cilën Donald Trump e kishte ndarë në tetor. Në atë video, presidenti shfaqej me një kurorë në kokë dhe duke fluturuar me një avion luftarak, i cili hidhte atë që dukej si mbetje mbi protestuesit në një tubim të quajtur “No Kings”.
Udhëheqësi i pakicës në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, i vetmi udhëheqës partie me ngjyrë në Kongres, e sulmoi ashpër Donald Trump në një video në Instagram.
“F**k Donald Trump dhe sjelljen e tij të neveritshme, raciste dhe malinje. Ky njeri është një figurë e pakontrolluar dhe e padenjë,” tha demokrati nga New York.
Zyra e guvernatorit të Kalifornisë, Gavin Newsom, e dënoi videon në një postim në platformën X, duke shkruar:
“Sjellje e neveritshme nga Presidenti. Çdo republikan, pa përjashtim, duhet ta dënojë këtë. Tani.”
Videoja raciste ishte një nga një sërë postimesh të shpërndara nga llogaria e Donald Trump-it vonë të enjten në mbrëmje dhe në orët e para të së premtes. Shumë prej tyre përforconin video ose postime të bëra nga të tjerë, të cilat lavdëronin Trumpin dhe agjendën e tij, si dhe sulmonin demokratët.
Në minutat para se të shpërndante videon që përmbante Barack Obama dhe Michelle Obama, Trump shpërndau gjithashtu dy herë një video tetëminutëshe që pretendonte se Partia Republikane ishte themeluar fillimisht “për një arsye kryesore, por morale, dhe ajo arsye ishte ndalimi i zgjerimit të skllavërisë”.
Një tjetër postim në të njëjtën periudhë përmbante një fragment nga një video në TikTok, ku një burrë akuzonte demokratët se ishin “kundër njerëzve me ngjyrë”.
Disa postime të tjera që Trump shpërndau të enjten në mbrëmje promovonin pretendime të rreme për ndërhyrje në zgjedhjet e vitit 2020, përfshirë një që dukej se akuzonte sekretaren e shtetit të Michigan për manipulim të kutive të votimit.
Incidenti është shembulli më i fundit i kritikave ndaj Donald Trump për shpërndarjen e përmbajtjeve raciste në platformën e tij të rrjeteve sociale.
Vitin e kaluar, presidenti publikoi një video që dukej se ishte krijuar me inteligjencë artificiale, ku paraqitej Barack Obama duke u arrestuar në Zyrën Ovale. Më vonë po atë vit, Trump dhe anëtarë të administratës së tij shpërndanë gjithashtu imazhe dhe video të manipuluara digjitalisht të Udhëheqësit të Pakicës në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, ku ai shfaqej me mustaqe të rreme dhe me sombrero — pamje që Jeffries i cilësoi publikisht si raciste.
Trump ka gjithashtu një histori të gjatë të postimit dhe ripostimit të teorive konspirative dhe pretendimeve të tjera të rreme. Por është shumë e pazakontë që presidenti të fshijë një postim në rrjetet sociale — dhe edhe më e rrallë që të kërkojë falje ose të marrë përgjegjësi për postime që fyejnë grupe të mëdha njerëzish.
Ndërsa bënte fushatë për president në tetor të vitit 2015, Trump riciroi (retweet) një postim që vinte në dyshim aftësinë mendore të banorëve të Ajovës.
Ky postim u hoq disa orë më vonë dhe Trump ia hodhi fajin një “praktikanti të ri” në një deklaratë : “Praktikanti i ri që aksidentalisht bëri një ritweet kërkon falje.” Ai humbi më pas zgjedhjet e parakohshme në Iowa.
Por Trump ka ofruar gjithashtu një pasqyrë të filozofisë së tij në mediat sociale, duke i thënë CNN në gusht të atij viti: “E dini, unë ripostoj – unë ripostoj për një arsye.”
