Në më pak se një javë, lufta e Iranit ka prodhuar një varg të jashtëzakonshëm të risive luftarake që i hapin sytë një ushtrie amerikane të përforcuar nga inteligjenca artificiale dhe të pajisur me armë të përmirësuara.
Pse ka rëndësi
Disa nga përparimet teknologjike të mbrojtjes së SHBA-së janë shfaqur qartë gjatë Operacionit Epic Fury. Administrata e presidentit Donald Trump ka qenë e gatshme t’i konfirmojë — dhe madje t’i demonstrojë — rezultatet.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth tha në një konferencë në Pentagon të mërkurën se Washingtoni po “godet” Teheranin ndërsa është i dobësuar, “dhe kështu duhet të jetë.”
Ja çfarë ka tërhequr vëmendjen:
1. Përdorimi i inteligjencës artificiale në luftë
Ushtria amerikane ka përdorur — dhe mund të vazhdojë të përdorë — mjetet e inteligjencës artificiale të kompanisë Anthropic, pavarësisht insistimit të presidentit Trump për ta përjashtuar kompaninë.
Gazeta Wall Street Journal raportoi e para për përdorimin e tyre në operacion.
Sipas raportimit, komandat e Pentagonit në mbarë botën përdorin Claude, sistemin AI të Anthropic.
Pentagoni më parë ka përdorur inteligjencën artificiale për:
sintetizimin e dokumenteve
optimizimin e logjistikës
simulimin e situatave
identifikimin e objekteve në pamjet e dronëve
2. Dy armë të reja u përdorën për herë të parë
Trupat amerikane përdorën për herë të parë dy armë shumë të pritura:
Precision Strike Missile (PrSM)
dronët LUCAS (Low-cost Unmanned Combat Attack System)
PrSM
PrSM është një raketë balistike e prodhuar nga Lockheed Martin, e kompatibilshme me sistemin HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System).
LUCAS
LUCAS është një dron luftarak me kosto të ulët, rreth 35,000 dollarë për njësi.
Ai bazohet në dizajnin e dronit iranian Shahed me krahë delta, të cilin e kanë përdorur gjithashtu:
Rusia (Geran)
rebelët Houthi (Waid)
Shefi i Komandës Qendrore të SHBA-së, Admiral Brad Cooper, tha në një video të regjistruar:
“Ne i morëm, i çuam në Amerikë, i përmirësuam dhe i përdorëm përsëri kundër Iranit.”
Ai shtoi:
“Jam jashtëzakonisht krenar për burrat dhe gratë në uniformë që përdorin inovacionin për të krijuar dilema për armikun.”
3. F-35 në një moment historik luftarak
Avioni luftarak F-35, i cili për vite është kritikuar për kosto të larta dhe vonesa, po përjeton një moment të rëndësishëm në luftë.
Një F-35I i forcave ajrore izraelite rrëzoi një avion iranian Yak-130.
Forcat e Mbrojtjes së Izraelit e përshkruan këtë si:
“rrëzimin e parë në histori të një avioni luftarak me pilot nga një F-35 ‘Adir’.”
Ndërkohë:
F-35B të Forcave Ajrore Mbretërore britanike
të mbështetura nga avionë Typhoon dhe një cisternë Voyager
rrëzuan dronë mbi Jordaninë, sipas Ministrisë së Mbrojtjes.
4. Sulmi i parë me torpedo që nga Lufta e Dytë Botërore
Një nëndetëse e Marinës amerikane fundosi një anije luftarake iraniane me një torpedo Mk-48 në Oqeanin Indian.
Ky është sulmi i parë amerikan me torpedo që fundos një anije armike që nga Lufta e Dytë Botërore.
Kryetari i Shefave të Përbashkët të Shtabit, Gjeneral Dan Caine, tha në Pentagon:
“Kjo është një demonstrim i jashtëzakonshëm i shtrirjes globale të Amerikës.”
Ai shtoi:
“Të gjuash, të gjesh dhe të shkatërrosh një objektiv jashtë zonës është diçka që vetëm Shtetet e Bashkuara mund ta bëjnë në këtë shkallë.”
Kontrolli i realitetit
Vlen të theksohet gjithashtu:
Narrativa publike e Departamentit të Mbrojtjes tregon se këto armë të reja po funksionojnë sipas pritshmërive.
Problemet teknike nuk ka gjasa të bëhen publike së shpejti.
Gjithashtu, Pentagoni mbetet një institucion shumë i madh dhe i ngadaltë, ku zhvillimi i armëve dhe mjeteve mund të zgjasë vite të tëra dhe shpesh tejkalon buxhetet e planifikuara.
