Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se ka pasiguri mbi fatin e liderit të ri suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, duke hedhur dyshime se ai mund të ketë vdekur, pavarësisht se televizioni shtetëror iranian transmetoi më herët këtë javë një deklaratë që i atribuohej atij.
Në një intervistë për NBC News, Trump tha se nuk ka prova që konfirmojnë nëse Khamenei është ende gjallë.
“Unë nuk e di nëse ai është gjallë. Deri tani askush nuk ka mundur ta shfaqë atë”, u shpreh Trump. “Po dëgjoj se ai nuk është gjallë dhe, nëse është, duhet të bëjë diçka shumë të zgjuar për vendin e tij, të dorëzohet. Disa mendojnë se është gjallë, por shumë i plagosur.”
Komentet e presidentit amerikan vijnë një ditë pasi sekretari amerikan i Luftës, Pete Hegseth, deklaroi se lideri suprem iranian ka të ngjarë të jetë “i shpërfytyruar” pasi u plagos gjatë sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit.
Në të njëjtën intervistë, Trump tha se beson që disa vende të tjera do të angazhohen për të garantuar sigurinë në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme detare për eksportet globale të naftës, të cilën Irani aktualisht po e bllokon.
“Nuk dua të përmend se cilat vende mund të ndihmojnë, por mund ta merrni me mend. Madje mund të jenë edhe vende që do t’ju surprizojnë”, tha ai.
Më herët, në një postim në rrjetin social Truth Social, Trump shkroi se “shumë vende” do të dërgojnë anije luftarake për të mbajtur të hapur këtë rrugë strategjike detare. Ai përmendi mes të tjerash Mbretërinë e Bashkuar, Kinën, Francën, Japoninë dhe Korenë e Jugut, duke shtuar se shpreson që edhe vende të tjera t’i bashkohen këtij operacioni.
Trump thotë se Irani është gati të negociojë armëpushim, por ai nuk është ende i gatshëm të arrijë marrëveshje
Presidenti tha se “kushtet ende nuk janë mjaftueshëm të mira” për të arritur një marrëveshje me Iranin, mes një lufte që po zgjerohet në Lindjen e Mesme.
Presidenti Donald Trump tha të shtunën se nuk është ende i gatshëm të arrijë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës me Iranin, pavarësisht gatishmërisë së këtij vendi për ta bërë këtë, “sepse kushtet ende nuk janë mjaftueshëm të mira”, por refuzoi të thotë se cilat do të ishin ato kushte.
Në një intervistë të gjerë telefonike me NBC News, që zgjati afro 30 minuta, presidenti tha gjithashtu se po punon me vende të tjera për një plan për të siguruar Ngushticën e Hormuzit, mes rritjes së çmimeve globale të naftës, dhe minimizoi shqetësimet e amerikanëve për rritjen e çmimeve të karburanteve që nga koha kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën operacionin e tyre të përbashkët ushtarak dy javë më parë.
Presidenti gjithashtu vuri në dyshim nëse udhëheqësi i ri suprem i Iranit është “madje ende gjallë”.
Trump tha se ishte “i befasuar” që Irani vendosi të sulmojë vende të tjera të Lindjes së Mesme si përgjigje ndaj operacionit amerikano-izraelit, dhe se sulmet amerikane ndaj Ishullit Kharg të shtunën “shkatërruan plotësisht” pjesën më të madhe të ishullit, por se “mund ta godasim edhe disa herë të tjera vetëm për qejf”.
Ai gjithashtu sulmoi presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy, duke thënë se ai ishte “shumë më i vështirë për të bërë një marrëveshje” sesa presidenti rus Vladimir Putin lidhur me përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Komentet e Trump vijnë pas kritikave nga liderë botërorë pasi SHBA-ja lehtësoi sanksionet ndaj naftës ruse në një përpjekje për të zbutur rritjen e çmimeve globale të naftës.
Trump thotë se nuk është gati të arrijë marrëveshje me Iranin
Gjatë telefonatës, Trump tha se nuk ishte i gatshëm të arrinte një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës me Iranin në këtë fazë.
“Irani do të bëjë një marrëveshje, dhe unë nuk dua ta bëj sepse kushtet ende nuk janë mjaftueshëm të mira,” tha ai, duke shtuar se çdo kusht duhet të jetë “shumë i fortë”.
Kur u pyet se cilat do të ishin kushtet e një marrëveshjeje të mundshme për t’i dhënë fund luftës, presidenti u përgjigj: “Nuk dua t’jua them këtë.” Por ai ra dakord se një angazhim nga Irani për të hequr dorë plotësisht nga çdo ambicie bërthamore do të ishte pjesë e saj.
Komentet e Trump vijnë pasi Reuters raportoi se administrata Trump kishte lënë mënjanë përpjekjet për të çuar përpara bisedimet për t’i dhënë fund luftës.
Ai gjithashtu dha një parashikim se si mund të duket pjesa e mbetur e operacionit ushtarak amerikan në Iran. Ai nisi muajin e kaluar me forcat izraelite dhe amerikane që kryen sulme të përbashkëta ndaj vendit, ndërsa Irani u përgjigj duke lëshuar sulme ndaj Izraelit dhe objektivave amerikane në vendet përreth. Trembëdhjetë ushtarakë aktivë amerikanë kanë humbur jetën që nga fillimi i konfliktit, përfshirë gjashtë anëtarë të ekuipazhit amerikan që vdiqën të premten pasi avioni i tyre ushtarak për furnizim me karburant u rrëzua në Irak.
Zyrtarët e administratës Trump kanë dërguar mesazhe të përziera gjatë dy javëve të fundit lidhur me qëllimet ushtarake amerikane në Iran dhe sa mund të zgjasë konflikti, me Trump që herë pas here thotë se mund të zgjasë një muaj ose më shumë, dhe herë të tjera se “jemi shumë përpara afatit” dhe se “praktikisht nuk ka mbetur asgjë për t’u goditur”.
Të shtunën, presidenti tha se “e vetmja fuqi që ata kanë, dhe është një fuqi që mund të bllokohet relativisht shpejt, është fuqia për të hedhur mina ose për të lëshuar raketa me rreze relativisht të shkurtër. Por kur të mbarojmë me vijën bregdetare, ata nuk do ta kenë më as atë fuqi.”
Më pas ai shtoi: “Kemi asgjësuar shumicën e raketave të tyre. Kemi asgjësuar shumicën e dronëve të tyre. Kemi goditur në masë të madhe prodhimin e tyre të raketave dhe dronëve. Brenda dy ditësh, do të jetë tërësisht i shkatërruar.”
Sigurimi i Ngushticës së Hormuzit
Trump tha të shtunën se po u kërkon “vendeve të shumta që preken nga banditizmi i Iranit” të ndihmojnë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit — një kalim detar kyç për cisternat e naftës — ndërsa çmimet globale të naftës janë rritur për shkak të luftës.
Ndërkohë, udhëheqësit iranianë janë zotuar ta mbajnë ngushticën të mbyllur dhe kanë kërkuar çmime edhe më të larta të naftës që nga fillimi i konfliktit.
Presidenti tha se disa vende janë zotuar të ndihmojnë në sigurimin e ngushticës, por refuzoi t’i përmendë ato me emër.
“Ata jo vetëm që janë zotuar, por mendojnë se është një ide e shkëlqyer,” tha ai.
Në një postim në Truth Social të shtunën në mëngjes, Trump shkroi: “Shumë vende, veçanërisht ato që preken nga përpjekja e Iranit për të mbyllur Ngushticën e Hormuzit, do të dërgojnë anije luftarake, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për ta mbajtur Ngushticën të hapur dhe të sigurt”, duke shtuar: “Shpresojmë që Kina, Franca, Japonia, Koreja e Jugut, Mbretëria e Bashkuar dhe të tjerë, që preken nga kjo pengesë artificiale, të dërgojnë anije në zonë.”
Gjatë telefonatës, Trump tha se nuk është e qartë nëse Irani ka hedhur mina në ngushticë.
“Ne do ta pastrojmë ngushticën me shumë forcë dhe besojmë se do të na bashkohen edhe vende të tjera që po pengohen disi, dhe në disa raste po pengohen nga marrja e naftës,” shtoi ai.
Presidenti shmangu një përgjigje kur u pyet nëse Marina Amerikane do të fillojë të eskortojë anijet nëpër ngushticë, duke thënë: “Nuk dua t’ju them asgjë për këtë,” por shtoi se “është e mundur”.
Presidenti gjithashtu konfirmoi se forcat amerikane kryen sulme ndaj Ishullit Kharg, një ishull strategjik në brigjet e Iranit që strehon një terminal nafte përgjegjës për pjesën më të madhe të eksporteve të naftës së vendit.
Komanda Qendrore e SHBA-së tha të shtunën në mëngjes se kishte kryer “sulme precize” ndaj 90 objektivave ushtarake duke “ruajtur infrastrukturën naftësjellëse”, por Trump tha më vonë të shtunën se “ne e shkatërruam plotësisht Ishullin Kharg, por mund ta godasim edhe disa herë të tjera vetëm për qejf”.
“E kemi shkatërruar plotësisht,” shtoi presidenti. “Përveçse, siç e dini, unë nuk bëra asgjë që kishte të bënte me linjat e energjisë, sepse rindërtimi i tyre do të kërkonte vite.”
Trump vë në dyshim nëse udhëheqësi i ri suprem i Iranit është ‘madje ende gjallë’
Presidenti të shtunën vuri në dyshim nëse udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, është gjallë, pasi Khamenei nuk u shfaq para kamerave për të dhënë deklaratën e tij të parë si udhëheqës i Iranit të enjten.
Në një deklaratë të shkruar, Khamenei, djali i paraardhësit të vrarë Ayatollah Ali Khamenei, u zotua se do të vazhdojë të bllokojë Ngushticën e Hormuzit dhe të sulmojë aleatët e SHBA-së në rajon.
“Nuk e di nëse ai është madje ende gjallë. Deri tani, askush nuk ka qenë në gjendje ta shfaqë,” tha Trump gjatë telefonatës të shtunën.
“Po dëgjoj se ai nuk është gjallë, dhe nëse është, duhet të bëjë diçka shumë të mençur për vendin e tij, dhe ajo është të dorëzohet,” shtoi Trump, por e quajti lajmin për vdekjen e tij “një thashethem”.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth tha të premten se Khamenei më i ri ishte “i plagosur dhe me gjasë i shpërfytyruar” dhe e quajti deklaratën e tij të shkruar “të dobët”.
“Irani ka shumë kamera dhe shumë pajisje regjistrimi zanor. Pse një deklaratë e shkruar? Mendoj se e dini pse. Babai i tij: i vdekur; ai është i frikësuar, i plagosur, në arrati dhe i mungon legjitimiteti,” shtoi Hegseth.
Khamenei u emërua udhëheqës i ri suprem më herët gjatë kësaj jave, pasi sulmet fillestare amerikane dhe izraelite ndaj Iranit vranë babanë e tij një javë më parë.
Trump refuzoi të thotë nëse ka ndonjë lider të veçantë iranian që do të donte ta shihte të merrte drejtimin si udhëheqës suprem, duke thënë në vend të kësaj: “Kemi njerëz që janë gjallë dhe që do të ishin liderë të shkëlqyer për të ardhmen e vendit.”
I pyetur nëse është në kontakt me ndonjë prej liderëve të mundshëm, presidenti tha: “Nuk dua ta them këtë. Nuk dua t’i vë në rrezik.”
Trump ‘i befasuar’ që Irani vuri në shënjestër vende të tjera të Lindjes së Mesme
Presidenti tha të shtunën se aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe, Katarin dhe Arabinë Saudite, “kanë qenë të jashtëzakonshëm” dhe se “u sulmuan pa nevojë”.
“Isha shumë i befasuar,” tha Trump për faktin që Irani sulmoi vende të tjera të Lindjes së Mesme, duke shtuar se ky ishte “surpriza më e madhe që pata nga e gjithë kjo”.
Sipas një analize të NBC News, Irani ka lëshuar dronë drejt vendeve të Lindjes së Mesme, përfshirë ato që Trump përmendi, si dhe Bahreinin dhe Kuvajtin, duke vënë në shënjestër infrastrukturën e naftës, qendrat logjistike dhe qendrat qeveritare.
SHBA-ja nuk publikon të dhëna për numrin e dronëve me të cilët përballet apo që i intercepton, por të dhënat nga Emiratet e Bashkuara Arabe tregojnë se deri më 10 mars janë lëshuar 1.475 mjete ajrore pa pilot drejt vendit.
Të shtunën në mëngjes, zyrtarët irakianë thanë se një sulm iranian goditi një pistë helikopterësh brenda kompleksit të Ambasadës Amerikane në Bagdad. Po atë ditë, pas sulmeve amerikane në Ishullin Kharg, Irani kërcënoi se do të shkatërrojë infrastrukturën e naftës dhe gazit në të gjithë rajonin nëse SHBA-ja godet infrastrukturën e naftës në ishull.
Trump ‘nuk është i shqetësuar’ për rritjen e çmimeve të karburanteve
Trump, i cili në vitin 2024 kishte sulmuar vazhdimisht presidentin e atëhershëm Joe Biden për çmimet e larta të karburanteve, minimizoi të shtunën shqetësimet për faktin nëse rritja e çmimeve të karburanteve në SHBA mund t’i dëmtojë republikanët në zgjedhjet e ardhshme afatmesme.
“Mendoj se do të bien më poshtë se sa ishin më parë, dhe unë i kisha në nivele rekord të ulëta,” tha Trump për çmimet e karburanteve, duke premtuar se ato do të bien shpejt pasi të përfundojë lufta me Iranin.
Më 1 mars, një ditë pasi SHBA-ja dhe Izraeli filluan sulmet ndaj Iranit, çmimi mesatar i karburantit në SHBA ishte 2.94 dollarë për gallon, sipas GasBuddy. Të shtunën, çmimi mesatar ishte 3.66 dollarë.
“Ka shumë naftë, gaz — ka kaq shumë, por e dini, po bllokohet pak. Do të zhbllokohet shumë shpejt,” shtoi presidenti.
I pyetur drejtpërdrejt nëse çmimet e karburanteve mund të ndikojnë në zgjedhjet afatmesme, Trump tha: “Nuk jam aspak i shqetësuar.
“E vetmja gjë që dua të bëj është të sigurohem që Irani të mos mund të jetë më kurrë bullizuesi i Lindjes së Mesme,” shtoi ai.
Trump thotë se Rusia ‘ndoshta’ po ndan informacione me Iranin
I pyetur për vendimin e tij për të hequr përkohësisht disa sanksione ndaj naftës ruse mes rritjes së çmimeve globale të naftës, presidenti tha: “Unë dua naftë për botën. Dua naftë.”
Ai shtoi se sanksionet, të cilat u vendosën kur Rusia pushtoi Ukrainën në vitin 2022, “do të rikthehen sapo të përfundojë kriza”.
Të shtunën, kur u pyet për kritikat nga disa liderë të huaj lidhur me heqjen e sanksioneve, Trump nuk dha përgjigje të drejtpërdrejtë, por e drejtoi zemërimin e tij te presidenti ukrainas, duke thënë në telefon: “Jam i befasuar që Zelenskyy nuk dëshiron të bëjë marrëveshje. Thuajini Zelenskyyt të bëjë marrëveshje sepse Putini është i gatshëm të bëjë marrëveshje.”
“Zelenskyy është shumë më i vështirë për të bërë marrëveshje,” shtoi presidenti amerikan.
Zelenskyy më herët këtë muaj ofroi të ndihmojë forcat amerikane dhe aleatët e tyre në Lindjen e Mesme për të interceptuar dronët iranianë, duke përdorur përvojën e ushtrisë ukrainase në rrëzimin e dronëve rusë.
Por të shtunën, Trump tha se “nuk kemi nevojë për ndihmë”, duke shtuar se “personi i fundit nga i cili na duhet ndihmë është Zelenskyy”.
Presidenti refuzoi të komentojë nëse SHBA-ja e ka pranuar ndihmën e Ukrainës për teknologjinë e interceptimit të dronëve.
Në një postim në X të premten, Zelenskyy shkroi: “Vende në Lindjen e Mesme na janë drejtuar, duke kërkuar të ndajmë përvojën tonë në interceptimin e dronëve iranianë ‘shahed’ gjatë sulmeve masive. Kjo është arsyeja pse tashmë kemi dërguar ekipe ekspertësh në tre vende.”
Më herët të shtunën, një politikan iranian tha se Ukraina ishte një “objektiv legjitim dhe i ligjshëm” për Iranin sepse Ukraina ofroi ndihmë për mbrojtje kundër dronëve iranianë.
I pyetur për t’iu përgjigjur raportimeve se Rusia po i jep Iranit informacione të inteligjencës për vendndodhjen e forcave amerikane, Trump tha: “Rusia ndoshta po jep informacione, ndoshta jo.”
Ai shtoi se SHBA-ja “po e bën këtë kundër tyre”, sepse “po i japim pak informacione Ukrainës dhe po përpiqemi të bëjmë paqe mes dy kombeve.”
