Vjedhjet e biçikletave po rriten ndjeshëm në Zvicër – sidomos E-bike-t e shtrenjta janë vënë në shënjestër të grupeve të organizuara. Policia dhe kompanitë e sigurimeve këshillojnë mbrojtje më të mirë.
Në gjithë vendin, çdo ditë vidhen biçikleta. Një familjeje në Bodensee, para dy javësh, iu vodhën dy biçikleta brenda pesë ditësh: fillimisht biçikleta e vajzës në stacionin e Wil-it, pastaj ajo e nënës në stacionin e Goldach-ut. Ka edhe raste më të guximshme: para disa vitesh, para pishinës publike në Goldach, hajdutët ngarkuan me radhë E-bike në një furgon.
Gjithnjë e më shumë vjedhje biçikletash në Zvicër
Vjedhja e biçikletave është një problem në rritje në Zvicër, me shifra dukshëm më të larta gjatë viteve të fundit. Sipas të dhënave të Statistikës Policore të Kriminalitetit të Zyrës Federale të Statistikave, në vitin 2024 në gjithë Zvicrën u raportuan si të vjedhura 54.308 biçikleta dhe E-bike. Kjo është një rritje e ndjeshme krahasuar me vitet e mëparshme; në vitin 2021 ishin vjedhur rreth 36.000 biçikleta dhe E-bike.
Hajdutët veprojnë në të gjitha pjesët e vendit, por më së shumti në qytete. Sipas statistikave të kriminalitetit të kantonit St. Gallen, në vitin 2025 u vodhën gjithsej 2.426 biçikleta dhe E-bike. Dhjetë vjet më parë ishin vetëm 1.640 raste, prej tyre vetëm 43 E-bike. Sot, në kantonin St. Gallen, E-bike-t përbëjnë më shumë se gjysmën e biçikletave të vjedhura. “Për shkak të çmimit relativisht të lartë, ato janë fitimprurëse për hajdutët dhe mund të rishiten lehtë”, thotë Florian Schneider nga Policia Kantonale e St. Gallen-it.
Edhe Policia Kantonale e Aargau-t raporton për vitin 2025 rreth 3.300 raste në të cilat është vjedhur një ose më shumë biçikleta. E sigurt është gjithashtu se numri real i rasteve në gjithë Zvicrën është më i lartë, sepse jo të gjithë të dëmtuarit e raportojnë vjedhjen në polici. Në raport me numrin e banorëve, biçikletat vidhen më shpesh në Solothurn: atje, në vitin 2025, u regjistruan rreth 24 vjedhje për 1.000 banorë. Pas tij vijnë Basel-Stadt me 15 dhe Luzerni me 7 – madje para Cyrihut.
Dy lloje vjedhjesh
Bernhard Graser nga Policia Kantonale e Aargau-t thotë se duhet dalluar mes dy llojeve të vjedhjes. Nga njëra anë është vjedhja e mirëfilltë, ku plaçka më pas shndërrohet në para. Nga ana tjetër është thjesht marrja e biçikletës për përdorim të momentit, sepse dikujt i duhet në atë çast. Pastaj biçikleta lihet diku.
Shpesh autorë nga jashtë vendit
“Deri para një kohe kishte shumë vjedhje nga bodrumet e biçikletave dhe garazhet nëntokësore të pallateve, gjë që na shqetësonte”, thotë Graser. Plaçka e preferuar ishin E-bike-t, por edhe biçikletat malore dhe ato të garave me vlerë të lartë. “Ato vidheshin nga grupe autorësh të huaj, të cilët i dërgonin biçikletat jashtë vendit. Nga ana tjetër, vepronin edhe autorë lokalë individualë, të cilët përpiqeshin ta shisnin plaçkën në platforma tregtie online”, thotë Graser. Vjedhje të tilla me hyrje tinëzare ende ndodhin, por më pak. Kjo mund të lidhet me rënien e bumit të biçikletave që nisi gjatë pandemisë së koronës, thotë Graser.
Aktualisht ka gjithnjë e më shumë hajdutë nate, të ashtuquajtur “Fälleler”. Ata kontrollojnë kryesisht makinat e parkuara. Si produkt anësor, shpesh vjedhin biçikleta nga strehët e makinave dhe garazhet private të pambyllura. Graser përmend një shembull aktual në Frick, në kantonin Aargau. Të martën, kamera e sigurisë e një shtëpie familjare filmoi pak pas mesnatës një person të panjohur që po merrej me makinat e parkuara. Policia e alarmuar arrestoi pak më vonë një 21-vjeçar, i cili pranë një shtëpie në afërsi po thyente me gërshërë kopshti drynin e një E-bike gjatë turit të tij të vjedhjeve.
“Ndodh gjithashtu që kjo kategori personash të vjedhë biçikleta të kyçura në stacione treni. Ndonjëherë edhe në mes të ditës. Autorët përdorin dara të mëdha ose disqe elektrike prerëse për të thyer drynat kabllorë që përdoren shpesh”, thotë Graser. Sipas tij, shumë shpesh autorët janë të rinj nga Afrika e Veriut.
Këtë e tregon edhe hulumtimi i SRF Investigativ, i cili pajisi me gjurmues më shumë se dhjetë biçikleta dhe E-bike dhe i shpërndau në Zvicrën gjermanishtfolëse. Disa prej këtyre biçikletave u vodhën brenda një kohe të shkurtër dhe u dërguan jashtë vendit. Biçikletat testuese me gjurmues u morën shumë shpejt dhe u transportuan përmes stacionit të Bazelit drejt Francës ose Evropës Lindore, në Rumani apo Serbi. Edhe Policia e St. Gallen-it njeh grupe të tilla, që vjedhin në mënyrë të shënjestruar E-bike dhe dyshohet se i çojnë jashtë vendit.
Meqenëse E-bike-t moderne shpesh janë të pajisura edhe me GPS, ato shërbejnë edhe për gjurmim. Në Bodensee, policia arriti të ndiqte gjurmën e një E-bike. GPS-i i çoi hetuesit te një kamion i mbushur me njëzet E-bike.
Kapet vetëm një numër i vogël hajdutësh
Hajdutët kapen rrallë. Në kantonin St. Gallen, shkalla e zbardhjes së rasteve në vitin 2025 ishte 5 për qind për biçikletat dhe 7 për qind për E-bike-t. Megjithatë, kjo është shumë më mirë se në vitin 2015, kur u zbardhën vetëm dy për qind e vjedhjeve.
Çfarë ndodh me biçikletat e vjedhura
Hajdutët gjenden rrallë, por E-bike-t dhe biçikletat e vjedhura gjenden më shpesh. Pas gjetjes, në kantonin Aargau të dëmtuarit ose kompanitë e sigurimeve duhet t’i marrin biçikletat brenda një kohe të shkurtër në stacionet rajonale të policisë. Nëse pronarët heqin dorë nga marrja e tyre, ata e dorëzojnë biçikletën përmes një deklarate heqjeje dorë.
Në kantonin St. Gallen dhe në kantone të tjera, përgjegjësia për biçikletat e gjetura u takon komunave. Policia Kantonale merret me ruajtjen dhe ndërmjetësimin për kthimin e tyre te pronaret dhe pronarët. Nëse malli i vjedhur nuk merret, komuna mund të vendosë për shitjen e biçikletave.
Gjatë pandemisë së koronës, bodrumet e biçikletave në shumë stacione policore ishin të mbushura me biçikleta të vjedhura ose të braktisura. Tani gjendja është disi më e qetë. “Bodrumi i biçikletave” i Policisë së Qytetit të St. Gallen-it, për shembull, është i mbushur mirë, por jo i tejmbushur. “Çdo muaj ne magazinojmë 20 deri në 30 biçikleta të reja”, thotë Dionys Widmer nga Policia e Qytetit të St. Gallen-it.
Për biçikletat për të cilat ekziston kallëzim, kontaktohet pronarja ose pronari. Të gjitha biçikletat e tjera ruhen për tre muaj. Nëse gjatë kësaj kohe nuk paraqitet askush, biçikletat i kalojnë një punishteje projektesh. “Vetëm një pjesë e vogël e biçikletave mund t’u kthehet pronarëve; shumica përfundojnë në punishten e projektit”, thotë Widmer.
Kush e paguan dëmin
Vjedhjet e biçikletave, përfshirë E-bike-t, mbulohen nga sigurimi i pasurisë shtëpiake te AXA dhe te Mobiliar. Nëse biçikleta nuk vidhet në shtëpi, por jashtë, atëherë nevojitet mbulimi shtesë “vjedhje e thjeshtë jashtë shtëpisë”.
Te kompania e sigurimeve AXA, klientet dhe klientët kanë të drejtë parablerjeje për një biçikletë që tashmë është kompensuar dhe mund ta blejnë përsëri biçikletën e vjedhur nga sigurimi. Përndryshe, pronare bëhet AXA. Te “Mobiliar”, të siguruarit kanë zgjedhje: ose ta mbajnë biçikletën e gjetur dhe ta kthejnë kompensimin, ose ta mbajnë kompensimin dhe t’ia lënë biçikletën kompanisë së sigurimeve.
Humbja zakonisht kompensohet shpejt
Zviceranet dhe zviceranët janë të siguruar mirë; humbja e biçikletës kompensohet shpejt dhe po aq shpejt blihet një biçikletë e re. Atëherë, a ia vlen fare ta kyçësh biçikletën? Simon Meili nga AXA nuk mendon se të siguruarit sillen qëllimisht në mënyrë të pakujdesshme: “Vjedhja e biçikletës për klientet dhe klientët është gjithmonë e lidhur me mundim dhe bezdi.” Përveç kësaj, edhe financiarisht është në interesin e të gjithë të siguruarve që ta mbrojnë sa më mirë pasurinë e tyre, sepse dëmet e shkaktuara në fund i mbulon bashkësia e të siguruarve. Kjo ndikon edhe në primet e sigurimit.
Si ta mbroni biçikletën
Më mirë është që biçikleta të mos vidhet fare. Urs Bücheler është këshilltar sigurie në Policinë Kantonale të St. Gallen-it. Që nga pandemia e koronës janë shitur shumë më tepër E-bike, të cilat bëjnë pjesë në një kategori tjetër çmimi. “Megjithatë, shumë njerëz ende i lënë E-bike-t e tyre në hapësira parkimi të pambyllura. Shpesh vetëm me dryna të lirë biçikletash”, thotë Bücheler.
Prandaj, biçikleta nuk duhet vetëm të kyçet, por edhe të lidhet fort me një objekt të palëvizshëm. Një biçikletë që është vetëm e kyçur mund të merret dhe të transportohet. “Prandaj biçikleta duhet të lidhet përmes kornizës me një dry të fortë në formë U-je në një pjesë të palëvizshme: në një mbajtëse biçikletash, shtyllë ndriçimi, gardh hekuri ose diçka të ngjashme”, thotë këshilltari i sigurisë.
Bücheler rekomandon gjithashtu që të shënohen numri i kornizës, marka dhe ngjyra, si dhe të ruhet fatura e blerjes. Varësisht nga vlera e E-bike, duhet të përshtatet edhe shuma e sigurimit. Ai u referohet shërbimeve Velofinder.ch dhe suisse-ePolice.ch. Aty, njësoj si në një stacion policor, mund të bëhet kallëzimi.
Njëra nga biçikletat e vjedhura të familjes nga Bodensee, të përmendura në fillim, u gjet dy ditë më vonë sërish në vendin fillestar, në vendparkimin e biçikletave në stacion.
