Avioni me të cilin presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky po udhëtonte nga Republika e Moldavisë drejt Norvegjisë u nis me vonesë nga Aeroporti Ndërkombëtar i Kishinaut, pasi një dron rus kishte hyrë pa autorizim në hapësirën ajrore moldave. Kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre deklaroi më pas se avioni i Zelenskyt “për pak sa nuk u godit nga një dron”, por të dhënat e bëra publike deri tani nuk tregojnë se sa afër ishte droni me avionin presidencial.
“Avioni i tij për pak sa nuk u godit nga një dron ndërsa po bëhej gati të ngrihej nga Moldavia. Ky është realiteti me të cilin ai përballet”, deklaroi Støre për transmetuesin publik norvegjez NRK.
Kryeministri norvegjez nuk bëri të ditur burimin e informacionit dhe as distancën që dyshohet se e ndante dronin nga avioni i Zelenskyt. Për këtë arsye, pretendimi se bëhej fjalë për një përplasje të shmangur në momentin e fundit nuk është konfirmuar deri tani me të dhëna teknike publike.
Çfarë konfirmon Qeveria e Moldavisë?
Zëdhënësi i Qeverisë së Republikës së Moldavisë, Dumitru Ciorici, konfirmoi se hapësira ajrore e vendit u mbyll përkohësisht pas orës 16:30 të 8 shtatorit, pasi u zbulua një dron rus që kishte hyrë pa autorizim nga drejtimi i Ukrainës.
Vendimi u mor për mbrojtjen e avionëve që ndodheshin në hapësirën ajrore të Moldavisë.
Mbyllja e përkohshme shkaktoi vonesën e tre avionëve që prisnin të ngriheshin dhe të katër avionëve që duhej të uleshin. Mes avionëve të vonuar ishte edhe ai i presidentit ukrainas.
“Pikërisht për këtë arsye, avioni i presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky u ngrit me vonesë nga Aeroporti Ndërkombëtar i Kishinaut”, deklaroi Ciorici.
Autoritetet moldave nuk kanë konfirmuar se droni kishte si objektiv avionin e Zelenskyt.
Çfarë tregojnë radarët?
Kronologjia e publikuar nga Ministria rumune e Mbrojtjes jep një pamje më të qartë të lëvizjes së dronit.
Objekti ajror u zbulua nga radarët në orën 16:33, në perëndim të Kishinaut, duke lëvizur drejt Rumanisë. Në orën 16:37 ai hyri në hapësirën ajrore rumune, rreth 30 kilometra në juglindje të Iașit.
Dy avionë luftarakë F-18 të Forcave Ajrore dhe Hapësinore të Spanjës, të dislokuar në Rumani në kuadër të misionit të NATO-s për policimin ajror, u ngritën në orën 16:39 për të monitoruar situatën.
Droni vazhdoi fluturimin mbi Rumani dhe në orën 17:02 kontakti me të u humb pranë kufirit. Gjashtë minuta më vonë, në orën 17:08, ai u zbulua sërish nga radarët në hapësirën ajrore të Republikës së Moldavisë.
Ministria moldave e Mbrojtjes njoftoi se droni më pas u zhduk nga radarët pranë fshatit Cobani, u shfaq përsëri pranë Drochias dhe në orën 17:14 u humb përfundimisht në zonën e Sturzovcës.
Në orën 17:26, shërbimet emergjente morën informacion se një mjet fluturues i ngjashëm me një dron ishte rrëzuar pranë Mihăilenii Vechi, në rajonin Rîșcani. Rrëzimi shkaktoi zjarr në bimësinë e thatë, por nuk u raportuan viktima.
Qeveria moldave njoftoi se pas konfirmimit se droni kishte rënë në tokë, rreth 160 kilometra nga Aeroporti Ndërkombëtar i Kishinaut, kufizimet në hapësirën ajrore u hoqën.
Nuk ka prova se droni “e ndoqi” avionin e Zelenskyt
Nga informacionet e publikuara deri tani nuk rezulton se droni po ndiqte avionin presidencial ukrainas.
Ajo që është konfirmuar është se prania e dronit shkaktoi mbylljen e përkohshme të hapësirës ajrore moldave dhe, si pasojë, vonoi ngritjen e avionit të Zelenskyt.
Nuk janë publikuar të dhëna radarësh që të tregojnë një trajektore drejt avionit presidencial, distancën minimale mes tyre ose prova se droni ishte dërguar posaçërisht kundër Zelenskyt.
Reuters gjithashtu thekson se Støre nuk sqaroi se nga e kishte marrë informacionin dhe as sa afër avionit kishte kaluar droni.
Për këtë arsye, formulimet se droni “e ndoqi” avionin ose se bëhej fjalë për një tentativë për ta goditur presidentin ukrainas nuk mund të paraqiten si fakte të konfirmuara.
Zelensky udhëtoi drejt Oslos
Zelensky udhëtoi nga Moldavia drejt Norvegjisë për të marrë pjesë në ceremoninë mortore të mbretit Harald V.
Në Oslo ai zhvilloi gjithashtu bisedime me kryeministrin Jonas Gahr Støre, me fokus të veçantë te forcimi i mbrojtjes ajrore të Ukrainës. Presidenti ukrainas kishte paralajmëruar edhe takime me kompani të përfshira në nismën “Freyja”, që synon zhvillimin e kapaciteteve evropiane kundër raketave balistike.
Zelensky mori pjesë të mërkurën në ceremoninë mortore së bashku me krerë të tjerë shtetesh dhe përfaqësues të familjeve mbretërore evropiane, ndërsa u largua nga Norvegjia pas përfundimit të ceremonisë.
Pra, ajo që mund të thuhet me siguri është se incidenti me dronin rus shkaktoi një alarm serioz dhe vonoi fluturimin e Zelenskyt nga Kishinau. Deklarata se avioni “për pak sa nuk u godit” është bërë nga kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre, por deri tani nuk është mbështetur publikisht me të dhëna që tregojnë sa pranë njëri-tjetrit kanë qenë droni dhe avioni presidencial.
