Disa kompani të lidhura me industrinë e qendrave të të dhënave kanë shtyrë ofertat e tyre publike fillestare, ndërsa po rritet kundërshtimi publik ndaj këtyre objekteve me konsum të lartë energjie.
Nga Maureen Farrell
Kundërshtimi ndaj qendrave të të dhënave, i cili po ndikon në zgjedhje dhe në debatet e përditshme familjare në të gjithë vendin, tani po përhapet edhe në Wall Street.
Kompanitë që operojnë qendra të dhënash ose që u sigurojnë atyre energji dhe tokë për ndërtim pritej të dominonin tregun e ofertave publike fillestare gjatë muajve të ardhshëm, duke ushqyer oreksin në dukje të pangopur të investitorëve për gjithçka që lidhet me inteligjencën artificiale.
Por disa investitorë po shprehin skepticizëm gjithnjë e më të madh ndaj parashikimeve për rritjen e sektorit të qendrave të të dhënave dhe ndaj rreziqeve që lidhen me zhvillimin e tyre. Kjo po i detyron drejtuesit e industrisë dhe këshilltarët e tyre të rishikojnë planet për të siguruar dhjetëra miliarda dollarë në tregjet publike.
SB Energy, filial i konglomeratit japonez SoftBank, i cili ka propozuar ndërtimin në Ohio të projektit më të madh të qendrave të të dhënave në botë, fillimisht kishte planifikuar ofertën e tij publike fillestare për këtë muaj.
Por oferta është shtyrë, ndërsa investitorët vënë në dyshim vlerësimin prej 50 miliardë dollarësh ose më shumë që synon kompania, sipas katër personave të njohur me procesin e marketingut të ofertës. Deri tani, bankierët kanë pasur vështirësi të gjejnë mjaftueshëm blerës për aksionet e SB Energy brenda intervaleve të çmimeve që kishin synuar kompania dhe bankat e saj këshilluese.
Vështirësitë e SB Energy për të bindur investitorët vijnë në një kohë kur Holtec, një kompani që i shërben industrisë së energjisë bërthamore dhe synon të furnizojë me energji sektorin e inteligjencës artificiale, njoftoi javën e kaluar se po pezullonte pa afat planet për ofertën e saj publike fillestare.
Kompania përmendi disa faktorë që kanë “dëmtuar besimin e investitorëve në tregun e ofertave të reja publike”. Sipas një njoftimi të saj, Holtec e cilësoi “pasigurinë e zhvillimit të qendrave të të dhënave” si arsyen kryesore të shtyrjes.
Holtec Nuclear zotëron dhe operon një sit kryesor të energjisë bërthamore dhe ndërton reaktorë të vegjël bërthamorë që mund të përdoren për furnizimin me energji të qendrave të të dhënave. Kompania, e cila kishte planifikuar që aksionet e saj të fillonin tregtimin në Nasdaq javën e kaluar, synonte të siguronte deri në 900 milionë dollarë përmes ofertës, me një vlerësim deri në 10 miliardë dollarë.
Një tjetër kompani që ka ngadalësuar kalendarin e ofertës së saj publike është Aggreko, sipas tre personave të informuar për çështjen. Kompania energjetike ka ndër klientët e saj kryesorë edhe qendrat e të dhënave për inteligjencën artificiale.
Aggreko furnizon gjithashtu me energji aktivitete të drejtpërdrejta dhe projekte minerare, por kishte theksuar klientët e qendrave të të dhënave si bazën e rritjes së fortë të të ardhurave gjatë vitit të kaluar.
Megjithëse kompania mund të dalë ende në bursë gjatë muajit të ardhshëm, ajo e ka ngadalësuar procesin jo vetëm për shkak të sfidave me të cilat përballen qendrat e të dhënave, por edhe për shkak të rritjes së normave të interesit dhe pasigurisë më të gjerë ekonomike.
Këto shtyrje përbëjnë një pengesë të pazakontë për industrinë e inteligjencës artificiale, e cila gjatë viteve të fundit ka gëzuar një entuziazëm pothuajse të pakufizuar nga investitorët.
Kundërshtimi publik ndaj qendrave të të dhënave është rritur prej muajsh, ndërsa komunitetet po kundërshtojnë këto komplekse të mëdha, me konsum të lartë energjie, që janë ngritur në mbarë vendin, veçanërisht në zonat rurale.
Në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, qendrat e të dhënave përbëjnë një çështje të pazakontë, ndaj së cilës shprehin kundërshtim shumë votues nga të dyja partitë. Ato janë shndërruar në një pikë qendrore të shqetësimit të publikut për një ekonomi të dominuar nga inteligjenca artificiale.
Gjatë javës së kaluar, shqetësimet për inteligjencën artificiale arritën kulmin, ndërsa drejtues të sektorit paralajmëruan për rreziqet e teknologjisë dhe sugjeruan ngadalësimin e ritmit të zhvillimit të saj.
Disa shtete kanë ndërmarrë gjithashtu masa për të kufizuar zhvillimin e qendrave të të dhënave, duke krijuar pengesa për kompanitë që kërkojnë të sigurojnë kapital nga investitorët publikë.
Megjithatë, pavarësisht kujdesit të shtuar të investitorëve, kërkesa për fuqinë llogaritëse që ofrojnë këto objekte mbetet jashtëzakonisht e madhe. Disa bankierë thonë se kjo periudhë e vështirë për disa oferta publike mund të jetë vetëm një pengesë e përkohshme.
Firma, përfshirë PIMCO-n, kanë vlerësuar se deri në vitin 2030 do të nevojiten më shumë se 5 trilionë dollarë shpenzime për ndërtimin e infrastrukturës së nevojshme për bumin e inteligjencës artificiale.
Një nga ofertat publike fillestare më të pritshme të vitit, ajo e Anthropic, një laborator i inteligjencës artificiale që përdor kapacitete të mëdha të qendrave të të dhënave, vazhdon të jetë në rrugën e duhur për t’u realizuar këtë vjeshtë.
Ekzistojnë vetëm dy kompani të tregtuara publikisht që përqendrohen ekskluzivisht në ndërtimin e qendrave të të dhënave: Equinix dhe Digital Realty Trust. Çmimet e aksioneve të tyre kanë rënë me 1 deri në 2 për qind këtë muaj.
Sipas intervistave me një duzinë bankierësh, juristësh dhe investitorësh, kompanitë e qendrave të të dhënave pritej të përbënin rreth një të tretën e të gjitha listimeve të reja në bursë gjatë pjesës së mbetur të vitit 2026.
Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft dhe Oracle tashmë janë angazhuar të shpenzojnë së bashku më shumë se një trilion dollarë për planet e tyre të infrastrukturës.
Shumë investitorë thonë se zhvilluesit e qendrave të të dhënave, në mënyrë të pashmangshme, do të duhet t’u drejtohen tregjeve publike të kapitalit për të financuar përfundimin e kësaj vale ndërtimi.
“Përmasat e asaj që po ndërmarrin janë thjesht të jashtëzakonshme dhe, për këtë arsye, ata duhet t’u drejtohen të gjitha tregjeve kryesore të kapitalit”, tha Tomasz Tunguz, investitor i kapitalit sipërmarrës në Theory Ventures, i cili investon në qendrat e të dhënave.
Ndër kompanitë e qendrave të të dhënave që synojnë të dalin në bursë ka dallime të mëdha për sa i përket historikut të veprimtarisë, përvojës operative dhe shkallës së përqendrimit të klientëve.
Shumë projekte ndodhen ende në fazat e hershme të zhvillimit, duke i ekspozuar kompanitë ndaj rrezikut të ekzekutimit të projekteve. Investitorët thonë se ky është një nga rreziqet që i bën më të kujdesshëm ndaj SB Energy.
SB Energy ka rënë dakord të ndërtojë, zotërojë dhe operojë një qendër të dhënash në Ohio, e cila do t’i jepet me qira OpenAI-t dhe mbështetet nga Nvidia. Drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, tha së fundmi se Nvidia do të garantonte detyrimet e OpenAI-t nga kontratat e qirasë dhe do të angazhonte deri në 105 miliardë dollarë për këtë qëllim.
Ndërsa SB Energy po zhvillon disa qendra më të vogla të të dhënave, ajo ende nuk ka vënë në funksion asnjë prej tyre.
Pavarësisht historikut të kufizuar operacional, kompania parashikon një portofol të ardhurash të kontraktuara prej 439 miliardë dollarësh, të cilat pritet t’i marrë gjatë afërsisht 20 vjetëve, duke filluar nga viti 2028, kryesisht nga qendra e të dhënave në Ohio.
Javën e kaluar, SB Energy u përpoq të bindte investitorët duke organizuar një telefonatë me drejtoreshën financiare të OpenAI-t, Sarah Friar, dhe drejtuesin e infrastrukturës së kompanisë, Sachin Katti, të cilët diskutuan avantazhet e qendrës së të dhënave në Ohio.
Disa investitorë thanë se vendimi i SB Energy për të përfshirë në prezantim drejtues të lartë të OpenAI-t — qiramarrësit më të rëndësishëm të kompanisë — tregonte se ajo ishte e vetëdijshme për skepticizmin e investitorëve.
Shumica e kompanive ndjekin një kalendar të përcaktuar dhe i publikojnë të dhënat e tyre financiare rreth një muaj para se aksionet të fillojnë të tregtohen në bursë.
SB Energy i publikoi të dhënat financiare më 1 shtator, por nuk pritet të dalë në bursë para mesit ose fundit të tetorit, më vonë se afati i planifikuar fillimisht.
Dy persona të njohur me planet e kompanisë thanë se ajo dëshironte të ruante mundësinë e daljes në bursë në shtator, por njëkohësisht t’u jepte investitorëve më shumë kohë, nëse do të ishte e nevojshme, për t’u bindur për planet e saj të ardhshme dhe gjendjen financiare.
Kompani të tjera që presin të dalin në bursë këtë vjeshtë kanë më shumë përvojë operative.
Vantage Data Centers ka ndërtuar tashmë më shumë se 25 qendra të të dhënave; CyrusOne, e mbështetur nga firmat e kapitalit privat KKR dhe BlackRock, ka ndërtuar më shumë se 55; ndërsa Switch operon disa nga kampuset më të mëdha të qendrave të të dhënave në botë.
Nscale, e cila planifikon të zhvillojë qendra të të dhënave në mbarë botën dhe ka Anthropic dhe Microsoft ndër klientët e saj, publikoi të premten të dhënat financiare në përgatitje për një ofertë publike në tetor.
Bankierët dhe investitorët thonë se Nscale mund të jetë prova e parë se si tregu do t’i çmojë këto oferta në një mjedis ku investitorët janë bërë më selektivë.
“Nuk mund të jesh optimist për inteligjencën artificiale dhe njëkohësisht të mos mbështesësh zgjerimin e infrastrukturës, sepse këto dy gjëra duhet të ecin krah për krah”, tha Harmol Samra, drejtor ekzekutiv i Host Digital, një kompani zhvilluese e qendrave të të dhënave.
Një version i këtij artikulli botohet në edicionin e shtypur të New York-ut më 22 shtator 2026, me titullin: “Wall Street po bëhet gjithnjë e më skeptik ndaj furisë së qendrave të të dhënave”./The New York Times
