SOFJE, 1 nëntor 2026 – Iliana Jotova, presidentja aktuale e Bullgarisë, ka fituar sipas numërimeve paralele raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale, të zhvilluara të dielën, më 1 nëntor 2026, duke siguruar një epërsi të konsiderueshme ndaj rivalit të saj, Andrej Gjurov, kandidatit të mbështetur nga koalicioni PP–DB.
Të dhënat e katër agjencive sociologjike, Myara, Trend, Alpha Research dhe Market Links, tregojnë se çifti presidencial Iliana Jotova – Kiril Vëllçev ka marrë ndërmjet 56,6% dhe 58,2% të votave, kundrejt 38,6% deri në 40,6% për çiftin Andrej Gjurov – Georgi Kandev.
Rezultatet janë nxjerrë nga numërimet paralele me realizim 100% të mostrave përfaqësuese të agjencive, ndërsa Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ende nuk kishte shpallur rezultatet përfundimtare zyrtare në momentin e raportimeve të verifikuara të mbrëmjes.
Fitorja e Jotovës është përshëndetur nga kryeministri Rumen Radev, i cili e ka cilësuar rezultatin si mbështetje për drejtimin politik të qeverisë së tij. Vetë presidentja ka falënderuar qytetarët dhe ka bërë të ditur se rivali i saj, Andrej Gjurov, e kishte telefonuar për ta uruar.
Përtej rezultatit, zgjedhjet kanë nxjerrë në pah një sërë zhvillimesh politike: kalimin e një pjese të madhe të votuesve nacionalistë drejt Jotovës, mbështetjen e votuesve pjesëmarrës të GERB-it për Gjurovin, abstenimin e konsiderueshëm të elektoratit dhe dallimet e theksuara në preferencat e brezave.
Katër agjenci sociologjike konfirmojnë epërsinë e Jotovës
Të dhënat e numërimeve paralele paraqesin një tablo të qëndrueshme të epërsisë së presidentes aktuale.
Sipas agjencisë Myara, çifti Jotova–Vëllçev ka siguruar 58,2% të votave, ndërsa Gjurov–Kandev 38,6%, me diferencë prej 19,6 pikësh përqindjeje. Alternativën „Nuk mbështes askënd“ e kanë zgjedhur 3,2% e votuesve.
Agjencia Trend raporton 58,1% për Jotovën dhe 38,9% për Gjurovin, me epërsi prej 19,2 pikësh përqindjeje. Përqindja e votuesve që nuk kanë mbështetur asnjërin kandidat është 3%, ndërsa pjesëmarrja vlerësohet në 27,5%.
Sipas Alpha Research, Jotova ka marrë 57,4%, kundrejt 39,6% për Gjurovin, ose 17,8 pikë përqindjeje më shumë.
Ndërkaq, Market Links jep 56,6% për Jotovën dhe 40,6% për Gjurovin, me diferencë prej 16 pikësh përqindjeje.
Të gjitha këto rezultate i referohen numërimit paralel të agjencive, jo numërimit përfundimtar të KQZ-së.
Një pjesë e raportimeve të agjencisë BGNES kanë përmbajtur atribuime dhe shifra që ndryshojnë nga të dhënat e publikuara drejtpërdrejt nga agjencitë sociologjike dhe mediat që i kanë porositur sondazhet. Për këtë arsye, në krahasimin e mësipërm janë përdorur rezultatet e konfirmuara nga raportimet përkatëse të numërimit paralel.
Nga diferenca e ngushtë në exit poll-e te epërsia prej afro 20 pikësh
Mbrëmja zgjedhore nisi me rezultate që tregonin një diferencë më të vogël ndërmjet dy kandidatëve.
Në exit poll-et e para, të publikuara rreth mbylljes së qendrave të votimit, Jotova merrte ndërmjet 50,7% dhe 52,5%, ndërsa Gjurovi ndërmjet 43,4% dhe 44,6%.
Diferenca fillestare lëvizte nga 6,5 deri në 9,1 pikë përqindjeje, çka ishte dukshëm më pak se epërsia e treguar më vonë nga numërimet paralele.
Për shembull, Trend fillimisht raportonte afërsisht 51,6% për Jotovën dhe 43,4% për Gjurovin, ndërsa në përfundim të numërimit paralel rezultatet arritën në 58,1% kundrejt 38,9%.
Edhe agjencia Myara fillimisht raportonte 51,1% për Jotovën dhe 44,6% për Gjurovin, ndërsa më vonë publikoi 58,2% kundrejt 38,6%.
Këto ndryshime nuk nënkuptojnë se janë ndryshuar votat e numëruara zyrtarisht, por pasqyrojnë dallimin metodologjik ndërmjet intervistave me votuesit pas daljes nga qendrat e votimit dhe numërimeve paralele të bazuara në rezultatet e mostrave të përzgjedhura të qendrave zgjedhore.
Sociologët: Diferenca nuk mund të përmbyset
Pas përfundimit të numërimeve paralele, drejtues dhe përfaqësues të agjencive sociologjike e cilësuan epërsinë e Jotovës si vendimtare.
Dimitar Ganev, nga agjencia Trend, deklaroi se rezultati i numërimit paralel tregonte një diferencë edhe më të madhe sesa exit poll-et fillestare.
„Tani mund të themi me saktësi se kush është presidenti i ardhshëm i vendit. Është zonja Jotova, sepse numërimi paralel tregon një rezultat dukshëm më të lartë edhe nga ai që shpallëm në exit poll“, deklaroi Ganev, duke e përshkruar distancën ndërmjet kandidatëve si të pakapërcyeshme.
Edhe Borjana Dimitrova, nga Alpha Research, tha se epërsia e çiftit Jotova–Vëllçev kishte qenë e dukshme që në sondazhet fillestare dhe se agjencia nuk kishte parë tregues që sugjeronin përmbysjen e saj.
Megjithatë, këto janë vlerësime sociologjike. Konfirmimi juridik i rezultatit dhe shpallja e fituesit bëhen nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.
Si ndikuan votuesit e partive të tjera në rezultatin e balotazhit?
Një nga aspektet më të rëndësishme të zgjedhjeve të 1 nëntorit ishte sjellja e elektoratit të kandidatëve dhe partive që nuk morën pjesë drejtpërdrejt në raundin e dytë.
Analizat e Alpha Research, Myara, Trend dhe mediave bullgare tregojnë se Jotova arriti të tërhiqte mbështetje nga votuesit e partisë nacionaliste Vëzrazhdane, ndërsa Gjurovi siguroi mbështetje të konsiderueshme nga votuesit e GERB-it që morën pjesë në balotazh.
Megjithatë, pjesëmarrja e ulët e disa elektorateve partiake ka ndikuar në peshën e tyre reale në votimin përfundimtar.
Votuesit e Kostadin Kostadinovit mbështetën kryesisht Jotovën
Partia nacionaliste Vëzrazhdane (Rilindja), e drejtuar nga Kostadin Kostadinov, nuk kishte kandidatin e saj në balotazh.
Sipas Alpha Research, ndër votuesit e kësaj partie që morën pjesë në raundin e dytë, 76% mbështetën Jotovën, 15% Gjurovin, ndërsa 9% zgjodhën alternativën „Nuk mbështes askënd“.
Agjencia Myara jep një rezultat të ngjashëm: 79% për Jotovën, 15% për Gjurovin dhe 6% për alternativën kundër të dy kandidatëve.
Kjo shpërndarje është një nga faktorët që ndihmon në shpjegimin e zgjerimit të mbështetjes për presidenten aktuale.
Në raundin e parë, Kostadinov kishte marrë rreth 12,5% të votave, duke u renditur në vendin e tretë.
Megjithatë, të dhënat e exit poll-eve nuk përcaktojnë me saktësi numrin absolut të votave që kaluan nga Kostadinovi te Jotova, pasi ato përshkruajnë preferencat e votuesve të anketuar.
Votuesit e GERB-it preferuan Gjurovin, por një pjesë e madhe nuk votoi
Një zhvillim tjetër ishte qëndrimi i elektoratit të partisë GERB, të drejtuar nga ish-kryeministri Bojko Borisov.
Sipas Alpha Research, ndër votuesit e GERB-it që morën pjesë në balotazh, 75% mbështetën Andrej Gjurovin, ndërsa 20% votuan për Iliana Jotovën. Rreth 4% zgjodhën alternativën „Nuk mbështes askënd“, ndërsa pjesa e mbetur lidhet me rrumbullakimin e përqindjeve.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se 75% e të gjithë votuesve të GERB-it e mbështetën Gjurovin.
Raportimet e Mediapool dhe Klub Z tregojnë se një pjesë e madhe e elektoratit të partisë nuk mori pjesë në votim.
Si pasojë, mbështetja për Gjurovin ndër ata që dolën në zgjedhje nuk përkthehet automatikisht në mbështetje të përgjithshme të të gjithë elektoratit të GERB-it.
DPS-ja: Dy agjencitë japin rezultate të kundërta
Preferencat e votuesve të DPS-së, partisë së drejtuar nga Deljan Peevski, janë ndër aspektet ku sondazhet kanë dhënë rezultate të ndryshme.
Sipas Alpha Research, ndër votuesit pjesëmarrës të DPS-së, 56% mbështetën Gjurovin, 37% Jotovën, ndërsa 7% zgjodhën alternativën „Nuk mbështes askënd“.
Por Myara raporton një shpërndarje të kundërt: 56% për Jotovën, 37% për Gjurovin dhe 7% kundër të dy kandidatëve.
Kjo kundërthënie nuk lejon të nxirret një përfundim i prerë se cilin kandidat mbështeti shumica e votuesve pjesëmarrës të DPS-së.
Për më tepër, raportimet tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e elektoratit të kësaj partie nuk mori pjesë fare në balotazh.
Sociologia Borjana Dimitrova, nga Alpha Research, deklaroi se, sipas analizës së saj, DPS-ja nuk ishte faktori vendimtar i rezultatit.
Ajo argumentoi se Jotova kishte arritur të siguronte mbështetje nga një grup më i larmishëm votuesish gjatë javës ndërmjet dy raundeve.
Pjesëmarrje e ulët dhe dallime të mëdha ndërmjet elektorateve
Sipas të dhënave të numërimeve paralele, pjesëmarrja në balotazh ishte dukshëm më e ulët se në shumicën e zgjedhjeve presidenciale të mëparshme.
Myara regjistroi 27,2%, Trend 27,5%, Alpha Research 29,1%, ndërsa Market Links 29,8%.
Në bazë të këtyre vlerësimeve, më pak se një e treta e qytetarëve me të drejtë vote morën pjesë në procesin për zgjedhjen e presidentit.
Megjithatë, pjesëmarrja ishte më e lartë se në raundin e parë të 25 tetorit, kur sipas të dhënave zyrtare ajo kishte arritur në 22,98%.
Në raundin e parë kishin votuar 1.525.034 qytetarë, nga 6.584.025 të regjistruar në listat zgjedhore.
Rritja e pjesëmarrjes në raundin e dytë tregon një mobilizim shtesë, por nuk ndryshon faktin se shumica e qytetarëve me të drejtë vote mbetën jashtë procesit.
Jotova: Pa mbështetjen e Radevit nuk do t’ia kisha dalë
Pas publikimit të rezultateve të numërimeve paralele, Iliana Jotova mbajti fjalimin e parë para mbështetësve dhe përfaqësuesve të mediave.
Ajo falënderoi qytetarët që kishin votuar për të, komitetin nismëtar që mbështeti kandidaturën e saj, partinë Bullgaria Progresive dhe forcat e tjera politike që i dhanë mbështetje.
Një falënderim të veçantë ia drejtoi kryeministrit Rumen Radev, me të cilin kishte bashkëpunuar për vite me radhë në institucionin presidencial.
„I nderuar zoti Radev, pa ju nuk do t’ia kisha dalë. Në asnjë moment nuk u lëkundët në mbështetjen tuaj ndaj meje“, deklaroi ajo.
Jotova theksoi se fushata e saj ishte zhvilluar me mesazhe pozitive dhe me përqendrim te dialogu politik.
„Që nga momenti i parë zhvilluam një fushatë pozitive. Nuk i lejuam vetes të përdornim gjuhën e urrejtjes dhe të përçarjes“, u shpreh presidentja.
Ajo e interpretoi rezultatin si mbështetje të qytetarëve për zgjidhjen e problemeve politike përmes dialogut.
„Njerëzit besuan se përmes dialogut mund të merren vendime të mira“, deklaroi Jotova.
Presidentja paralajmëroi gjithashtu një analizë të hollësishme të rezultateve, duke përfshirë arsyet përse një pjesë e madhe e qytetarëve nuk morën pjesë në proces.
Ajo konfirmoi se rivali i saj, Andrej Gjurov, e kishte telefonuar për ta uruar për rezultatin.
Rumen Radev: Bullgarët zgjodhën të ardhmen përpara së kaluarës
Kryeministri Rumen Radev, njëherësh drejtues i partisë Bullgaria Progresive, e përshëndeti rezultatin si mbështetje për drejtimin politik të qeverisë së tij.
Në deklaratën e publikuar mbrëmjen e 1 nëntorit, ai falënderoi qytetarët që morën pjesë në votim, pavarësisht motit të keq.
„Dua t’i falënderoj të gjithë bullgarët që, pavarësisht motit të keq, dolën dhe votuan, duke qenë të vetëdijshëm për përgjegjësinë e tyre ndaj së ardhmes“, deklaroi ai.
Radev falënderoi edhe anëtarët e partisë, simpatizantët dhe strukturat rinore për mobilizimin gjatë fushatës.
Ai përgëzoi Jotovën dhe kandidatin për zëvendëspresident, Kiril Vëllçev, për mënyrën se si zhvilluan fushatën.
Duke iu drejtuar Jotovës, kryeministri deklaroi:
„Zonja Jotova, njihemi tashmë prej dhjetë vjetësh dhe jam i bindur se do të jeni një presidente e denjë e Bullgarisë në këto kohë të vështira, kur ju është besuar kjo përgjegjësi aspak e lehtë“.
Mesazhi kryesor politik i Radevit ishte se rezultati përfaqësonte, sipas tij, një mbështetje për stabilitetin dhe vazhdimësinë e qeverisjes.
„Sot bullgarët zgjodhën të ardhmen përpara së kaluarës. Zgjodhën paqen, stabilitetin, normalitetin dhe një perspektivë të qëndrueshme e të qartë. Po përmbyllim një vit të vështirë zgjedhor, por drejtimi është i qartë. Nuk ka kthim prapa te koalicionet e improvizuara dhe te hijet e së kaluarës së tranzicionit“, deklaroi kryeministri.
Ai shtoi se rezultati i balotazhit e inkurajon qeverinë të vazhdojë reformat.
„Për ne, këto zgjedhje konfirmojnë drejtësinë e kursit që kemi ndjekur dhe na inkurajojnë për reforma edhe më vendimtare dhe më aktive“, tha Radev.
Këto deklarata përfaqësojnë interpretimin politik të kryeministrit për rezultatin presidencial, jo një vlerësim të pavarur të mbështetjes ndaj të gjitha politikave të qeverisë.
Përplasja politike për mbështetjen e Bullgarisë Progresive
Pas zgjedhjeve, kryeministri komentoi edhe pretendimet e kundërshtarëve politikë për rënien e mbështetjes ndaj partisë së tij.
Ai kritikoi komentatorët që, sipas tij, kishin nxjerrë përfundime të parakohshme përpara përfundimit të procesit.
„Këshilla ime profesionale është: prisni fillimisht rezultatet dhe pastaj flisni për humbjen e mbështetjes“, deklaroi Radev.
Kryeministri vuri në dukje se Jotova kishte siguruar mbi një milion vota sipas vlerësimeve të mbrëmjes zgjedhore.
„Ne kemi mbi një milion vota. Dhe këto janë zgjedhje presidenciale, jo parlamentare“, theksoi ai.
Në anën tjetër, udhëheqësi i partisë Vazhdojmë Ndryshimin, Asen Vasilev, vuri në dukje se Gjurovi kishte arritur ta rriste ndjeshëm rezultatin e tij krahasuar me raundin e parë.
Sipas Vasilevit, mbështetja e GERB-it për Gjurovin kishte qenë kryesisht formale dhe nuk ishte shoqëruar me mobilizim të mjaftueshëm të elektoratit.
Edhe përfaqësues të shtabit të Gjurovit theksuan se votat e marra në balotazh përbënin një bazë të rëndësishme për zgjerimin e mbështetjes politike në të ardhmen.
Këto qëndrime pasqyrojnë interpretimet e ndryshme të qeverisë dhe opozitës për domethënien e votimit.
Radev për protestat kundër buxhetit: Nuk mund të ketë zgjedhje çdo katër apo pesë muaj
Gjatë deklaratës paszgjedhore, Radev u pyet edhe për mundësinë e protestave kundër qeverisë gjatë shqyrtimit dhe miratimit të buxhetit.
Pyetja lidhej me deklaratat e përfaqësuesve të opozitës, përfshirë Asen Vasilevin, mbi mundësinë e veprimeve parlamentare dhe protestave.
Kryeministri tha se e drejta për të protestuar duhet respektuar, por kundërshtoi idenë që çdo pakënaqësi të çojë automatikisht në zgjedhje të parakohshme.
„Fakti që disa protestojnë nuk do të thotë se ne duhet të zhvillojmë zgjedhje të reja çdo katër ose pesë muaj“, deklaroi Radev.
Ai përfundoi me një thirrje për respektimin e procedurave demokratike.
„Ta respektojmë demokracinë. Ka njerëz që betohen në demokraci, por nuk e respektojnë atë“, tha kryeministri.
Opozita: Mbështetja për Gjurovin mund të zgjerohet
Megjithëse numërimet paralele tregojnë epërsi të madhe të Jotovës, përfaqësuesit e komitetit nismëtar të Andrej Gjurovit dhe Georgi Kandevit theksuan se rezultati nuk duhet interpretuar si përfundim i perspektivës së tyre politike.
Aleksandrina Pendaçanska, bashkëkryetare e komitetit nismëtar, deklaroi se dy kandidatët kanë mundësi të zgjerojnë mbështetjen e tyre.
Ajo theksoi gjithashtu rëndësinë e votave të qytetarëve bullgarë jashtë vendit.
Ky qëndrim lidhet me rezultatin e raundit të parë, kur çifti Gjurov–Kandev kishte siguruar 45,79% të votave të diasporës, krahasuar me 22,79% për Jotova–Vëllçev.
Megjithatë, rezultati i diasporës në raundin e parë nuk mund të përdoret si provë e shpërndarjes së votave në balotazh. Për këtë nevojiten rezultatet e raundit të dytë.
Dallime të dukshme ndërmjet brezave: Të rinjtë mbështetën Gjurovin
Një nga analizat më interesante të mbrëmjes zgjedhore është ajo e agjencisë Market Links për preferencat elektorale sipas moshës.
Në mesin e votuesve më të rinj, të njohur si Brezi Z, të lindur ndërmjet viteve 1997 dhe 2012, Andrej Gjurov ka marrë 50% të mbështetjes, ndërsa Iliana Jotova 40%. Pjesa tjetër, rreth 10%, ka zgjedhur alternativën „Nuk mbështes askënd“.
Ndër milenialët, të lindur nga viti 1981 deri në vitin 1996, Gjurovi ka regjistruar epërsi të vogël, me 46% kundrejt 45%.
Te Brezi X, të lindur ndërmjet viteve 1965 dhe 1980, Jotova kryeson me 52%, ndërsa Gjurovi ka marrë 42%.
Mbështetja më e madhe për presidenten aktuale është regjistruar ndër votuesit e lindur ndërmjet viteve 1946 dhe 1964, ku ajo ka marrë 59%, kundrejt 37% për Gjurovin.
Sipas analizës, Jotova kryeson si ndër burrat, ashtu edhe ndër gratë që kanë marrë pjesë në votim.
Këto të dhëna tregojnë një dallim të dukshëm ndërmjet brezave, por nuk përfaqësojnë numërim zyrtar sipas grupmoshave. Ato janë vlerësime sociologjike të bazuara në votuesit e anketuar.
Dhjetë të arrestuar në hetimet për blerje votash
Procesi zgjedhor është shoqëruar edhe me masa policore dhe hetime për shkelje të dyshuara të legjislacionit zgjedhor.
Sipas njoftimit të Ministrisë së Punëve të Brendshme të Bullgarisë, gjatë fushatës dhe procesit të votimit janë regjistruar qindra sinjalizime për shkelje të mundshme.
Në përfundim të balotazhit, ushtruesi i detyrës së sekretarit të përgjithshëm të Ministrisë së Brendshme, Lubomir Nikollov, deklaroi se 10 persona ishin arrestuar në lidhje me kontrollet dhe procedimet paraprake për blerje votash.
Sipas tij, autoritetet kishin pranuar mbi 500 sinjalizime gjatë fushatës zgjedhore.
Nikollov tha se policia kishte angazhuar mbi 10 mijë punonjës për sigurimin e qendrave të votimit dhe parandalimin e shkeljeve.
Ai njoftoi se hetimet kishin identifikuar raste të dyshuara ku shumat për blerjen e një vote lëviznin ndërmjet 40 dhe 60 eurove.
Në disa raste, sipas policisë, dyshohet se votuesve u ishin shkruar numra në pëllëmbët e duarve për t’u kujtuar numrin që duhej të zgjidhnin në fletëvotim.
Për këto dyshime janë ndërmarrë veprime hetimore.
Nikollov deklaroi se policia nuk kishte konstatuar shuma të mëdha parash gjatë kontrolleve, duke vlerësuar se autoritetet kishin ndërhyrë për të parandaluar skema të mundshme të blerjes së votave.
Arrestimet dhe dyshimet nuk përbëjnë prova të fajësisë. Personat e përfshirë në hetime gëzojnë prezumimin e pafajësisë deri në një vendim gjyqësor të formës së prerë.
Po ashtu, nga këto të dhëna nuk mund të nxirret përfundimi se shkeljet e dyshuara kanë ndryshuar rezultatin e zgjedhjeve.
Debati për legjitimitetin: Një fitore me pjesëmarrje historikisht të ulët
Pjesëmarrja e ulët është një nga çështjet kryesore të debatit politik pas balotazhit.
Agjencia BGNES e ka analizuar rezultatin në kontekstin e mbështetjes së përgjithshme që presidentët bullgarë kanë marrë gjatë dekadave të fundit.
Sipas krahasimit historik të publikuar nga agjencia, Zhelju Zhelev fitoi 2.738.420 vota në vitin 1992, ndërsa Petër Stojanov siguroi 2.502.517 vota në vitin 1996.
Georgi Përvanov mori 2.043.443 vota në vitin 2001 dhe 2.050.488 vota në vitin 2006.
Më pas, Rosen Plevneliev fitoi me 1.698.136 vota në vitin 2011.
Rumen Radev siguroi 2.063.032 vota në vitin 2016 dhe 1.539.650 vota në rizgjedhjen e vitit 2021.
Bazuar në rezultatet e numërimeve paralele dhe pjesëmarrjen e vlerësuar në balotazhin e 1 nëntorit, BGNES llogarit se Jotova mund të ketë marrë afërsisht 1 deri në 1,1 milion vota.
Kjo përllogaritje nuk është rezultat përfundimtar i konfirmuar nga KQZ-ja.
Agjencia e interpreton pjesëmarrjen e ulët si sfidë për peshën politike dhe përfaqësimin shoqëror të mandatit të ardhshëm presidencial.
Megjithatë, duhet bërë një dallim thelbësor: pjesëmarrja e ulët nuk e bën juridikisht të pavlefshme zgjedhjen e presidentit në raundin e dytë.
Në sistemin zgjedhor bullgar, kushti i pjesëmarrjes së më shumë se gjysmës së elektoratit lidhet me zgjedhjen në raundin e parë. Në balotazh fiton çifti që merr më shumë vota, sipas rregullave kushtetuese.
Prandaj, debati lidhet me shkallën e mbështetjes shoqërore dhe jo me vlefshmërinë automatike të rezultatit.
Bullgaria Progresive kundërshton kritikat për legjitimitetin
Përfaqësuesit e Bullgarisë Progresive kanë kundërshtuar interpretimet se pjesëmarrja e ulët e dobëson legjitimitetin e presidentes së zgjedhur.
Petër Vitanov, anëtar i komitetit nismëtar të Jotovës, deklaroi se rritja e pjesëmarrjes krahasuar me raundin e parë përbën një tregues të mobilizimit elektoral.
„Çdo votë është e rëndësishme. Arritëm t’i mobilizojmë njerëzit. Mendoj se ka arsye të mjaftueshme për të folur për një presidente të zgjedhur plotësisht në mënyrë legjitime“, deklaroi Vitanov.
Ai theksoi se zgjedhjet presidenciale nuk duhet të krahasohen mekanikisht me ato parlamentare.
Sipas tij, rezultati do të kontribuojë në stabilitetin politik të Bullgarisë.
Kështu, interpretimet për pjesëmarrjen mbeten të ndara: një pjesë e analistëve e shohin atë si tregues të distancimit të qytetarëve nga politika, ndërsa përfaqësuesit e mazhorancës theksojnë epërsinë elektorale dhe vlefshmërinë demokratike të rezultatit.
Nga raundi i parë i ngushtë te diferenca e madhe në balotazh
Zgjedhjet presidenciale u zhvilluan pas një raundi të parë, më 25 tetor 2026, në të cilin asnjëri prej kandidatëve nuk kishte siguruar kushtet për t’u zgjedhur president.
Sipas vendimit zyrtar të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve të 27 tetorit, çifti Iliana Jotova – Kiril Vëllçev siguroi 528.951 vota, ose 34,759%.
Çifti Andrej Gjurov – Georgi Kandev mori 486.232 vota, ose 31,952%.
Diferenca ishte vetëm 42.719 vota, ose rreth 2,81 pikë përqindjeje.
Në vendin e tretë u rendit çifti Kostadin Kostadinov – Petër Vollgin, me 190.894 vota.
Meqenëse asnjëri kandidat nuk u zgjodh në raundin e parë, KQZ-ja caktoi zhvillimin e balotazhit më 1 nëntor.
Raundi i dytë u karakterizua nga një mobilizim tjetër elektoral, duke rezultuar në një epërsi shumë më të madhe për Jotovën sipas numërimeve paralele.
Pikërisht transferimi i votave nga kandidatët e eliminuar, mobilizimi i elektoratit të partisë qeverisëse dhe abstenimi i votuesve të partive të tjera janë ndër faktorët që sociologët po analizojnë për të shpjeguar këtë ndryshim.
Kush është Iliana Jotova dhe pse zgjedhja e saj është historike?
Iliana Jotova, e lindur më 24 tetor 1964, ka një karrierë të gjatë në gazetari dhe politikë.
Ajo ka studiuar filologji franceze dhe e nisi karrierën profesionale në Televizionin Kombëtar Bullgar (BNT), ku punoi si gazetare dhe mbajti përgjegjësi drejtuese në sektorin e lajmeve.
Më vonë u përfshi në politikë dhe ushtroi funksione parlamentare dhe evropiane.
Jotova ishte zëvendëspresidente e Bullgarisë gjatë presidencës së Rumen Radevit.
Në janar 2026, pas largimit të parakohshëm të Radevit nga presidenca për t’u përfshirë në politikën parlamentare, ajo mori detyrën e presidentes së vendit.
Radev më pas mori drejtimin e qeverisë dhe mbështeti kandidaturën e saj për një mandat të plotë presidencial.
Në këtë kuptim, Jotova është tashmë gruaja e parë që ka ushtruar funksionin e presidentes së Bullgarisë, ndërsa rezultati i balotazhit të 1 nëntorit shënon një zhvillim tjetër: ajo pritet të bëhet gruaja e parë e zgjedhur drejtpërdrejt nga qytetarët në këtë post.
Në garën për mandatin e ri ajo u paraqit së bashku me Kiril Vëllçevin, ish-drejtorin e Agjencisë Bullgare të Lajmeve (BTA), kandidat për zëvendëspresident.
Vëllçevi ka deklaruar se synon të mbështesë orientimin evropian të Bullgarisë dhe hapjen e institucionit presidencial ndaj ideve dhe pjesëmarrjes së të rinjve.
Presidenca, qeveria dhe sfidat e ekuilibrit institucional
Rezultati i zgjedhjeve ka një rëndësi që shkon përtej përzgjedhjes së kreut të shtetit.
Kandidatura e Jotovës është mbështetur nga Bullgaria Progresive, partia e kryeministrit Rumen Radev, e cila ka një pozitë dominuese në qeverisjen parlamentare pas zgjedhjeve të prillit 2026.
Kjo ka nxitur diskutime mbi marrëdhëniet e ardhshme ndërmjet presidencës dhe shumicës qeverisëse.
Megjithëse Bullgaria është republikë parlamentare dhe kompetencat e presidentit janë të kufizuara krahasuar me ato të qeverisë, institucioni presidencial ka përgjegjësi të rëndësishme kushtetuese.
Presidenti mund të kthejë ligje për rishqyrtim, ushtron funksione në përfaqësimin ndërkombëtar të shtetit, ka rol në emërimet institucionale dhe është komandant suprem i forcave të armatosura.
Në këtë kontekst, marrëdhënia ndërmjet presidentes së re dhe qeverisë do të jetë një çështje e rëndësishme për funksionimin e ekuilibrave institucionalë.
Mbështetësit e Jotovës e shohin rezultatin si mundësi për bashkëpunim më të qëndrueshëm ndërmjet institucioneve, ndërsa kritikët kanë ngritur shqetësime për përqendrimin e ndikimit politik.
Këto janë qëndrime dhe vlerësime politike, jo përfundime të vërtetuara për mënyrën se si do të funksionojë mandati i ardhshëm.
Politika e jashtme: Evropa, Rusia dhe lufta në Ukrainë
Zgjedhjet presidenciale kanë pasur edhe një dimension të rëndësishëm të politikës së jashtme.
Bullgaria është anëtare e Bashkimit Evropian dhe NATO-s, ndërsa marrëdhëniet me Rusinë dhe qëndrimi ndaj luftës në Ukrainë kanë qenë ndër temat që kanë ndarë aktorët politikë.
Jotova ka theksuar se Bullgaria duhet të ruajë orientimin e saj evropian, por ka mbështetur gjithashtu një qasje që i jep rëndësi dialogut diplomatik dhe kërkimit të një zgjidhjeje të negociuar për luftën.
Sipas raportimit të Associated Press, qëndrimet e saj për marrëdhëniet me Rusinë dhe sanksionet perëndimore kanë qenë pjesë e debatit politik gjatë fushatës.
Nga ana tjetër, Gjurovi ka theksuar orientimin euroatlantik, sigurinë dhe nevojën që Bullgaria të ruajë një pozicion të qartë në marrëdhëniet me partnerët e saj perëndimorë.
Gjatë votimit, Jotova deklaroi se kishte votuar për një Bullgari të fortë, sovrane në vendimmarrje dhe për një president që mbështet paqen.
Ndërsa Gjurovi tha se kishte votuar për një Bullgari të sigurt, të qëndrueshme dhe evropiane.
Këto deklarata tregojnë dallimet në theksin politik të dy kandidatëve, por nuk nënkuptojnë se pozicionet e tyre për çdo çështje të politikës së jashtme janë domosdoshmërisht të kundërta.
Çfarë mbetet për t’u konfirmuar?
Deri në raportimet e verifikuara të mbrëmjes së 1 nëntorit 2026, të katër agjencitë kryesore sociologjike tregojnë një epërsi të konsiderueshme të Jotovës dhe mediat bullgare e raportojnë atë si fituese të balotazhit.
Megjithatë, rezultati përfundimtar zyrtar i raundit të dytë ende nuk ishte publikuar nga KQZ-ja në burimet e kontrolluara për këtë artikull.
Për këtë arsye, mbeten për t’u konfirmuar numri i saktë i votave të marra nga secili çift presidencial, pjesëmarrja përfundimtare kombëtare, rezultatet e plota të votimit jashtë Bullgarisë dhe përqindjet zyrtare pas përpunimit të të gjitha protokolleve zgjedhore.
Gjithashtu, përfundimet për transferimin e votave ndërmjet partive dhe dallimet ndërmjet brezave mbeten analiza sociologjike, jo të dhëna administrative të numërimit të votave.
Pavarësisht këtyre kufizimeve, numërimet paralele të Myara, Trend, Alpha Research dhe Market Links japin një tablo të përbashkët: Iliana Jotova ka siguruar një epërsi të madhe ndaj Andrej Gjurovit dhe pritet të marrë mandatin e saj të parë të plotë pesëvjeçar.
Zgjedhja e saj shënon një moment historik për përfaqësimin e grave në politikën bullgare, ndërsa pjesëmarrja e ulët, ndarja e preferencave ndërmjet brezave, marrëdhëniet me qeverinë dhe nevoja për të përfaqësuar edhe qytetarët që nuk votuan do të jenë ndër çështjet që do të shoqërojnë presidencën e ardhshme./TN
