Selmani shkruan se kjo aktgjykim mund të ketë pasoja të paparashikueshme për lirinë e shprehjes në vend, nëse nuk reagohet me kohë, dhe kërkon reagim publik nga shoqatat e gazetarëve dhe organizatat joqeveritare, si dhe nga ambasadat e huaja. Drejtori i Kanal 5, Ivan Mirçevski, këtë publikim e quan “Anatomia e gënjeshtrave dhe shpifjeve” dhe kërkon që Selmani të përjashtohet nga SHGM.
Gjykata e Apelit në Shkup e ka konfirmuar aktgjykimin e Gjykatës Civile në Shkup, me të cilin gazetari dhe ish-kryetari i Shoqatës së Gazetarëve të Maqedonisë, Naser Selmani, është dënuar për shpifje dhe fyerje, pas padisë së Televizionit Kanal 5 dhe drejtorit të saj Ivan Mirçevski.
Këtë informacion e bëri publik vetë Selmani, duke sqaruar se, sipas Gjykatës, ai ka shpifur një televizion kombëtar dhe drejtorin e tij (Kanal 5 dhe Ivan Mirçevski), pasi në gjykatë nuk ka arritur të dëshmojë pretendimin e tij se “mediat ende kontrollohen nga partitë dhe qeveria” dhe se “drejtori i televizionit ushtron presion ndaj gazetarëve”.
“Ju kujtoj se i njëjti drejtor në vitin 2023, para gjithë opinionit maqedonas, u përfshi në një emision debati të një gazetari, fillimisht u përpoq ta përzinte mysafirin, e më pas i urdhëroi gazetarit ta ndërpriste emisionin”, publikoi Selmani, duke zbuluar se gjykata nuk ka caktuar dëmshpërblim, por e ka obliguar të paguajë shpenzimet e avokatëve të paditësve dhe të publikojë një pjesë të aktgjykimit në një gazetë ditore.
“Këtë informacion e ndaj me ju jo sepse jam personalisht i prekur, por sepse kjo aktgjykim mund të ketë pasoja të paparashikueshme për lirinë e shprehjes në Maqedoninë e Veriut, nëse nuk reagohet me kohë”, shkruan Selmani në reagimin e tij.
Ai thotë se është për të ardhur keq që gjykata ka pranuar një padi, e cila, nëse do të respektohej në mënyrë konsekuente ligji dhe praktika gjyqësore evropiane, do të duhej të ishte hedhur poshtë.
“Këto padi, në parim, gjykata duhet t’i refuzojë sepse përdoren si mjet për shqetësim, kufizim ose ndëshkim të shprehjes së lirë mbi tema me interes publik. Qëllimi i tyre është të ngacmojnë, frikësojnë dhe heshtin zërat kritikë në shoqëri dhe të shkaktojnë ‘efekt frenues’ nga debati publik”, shkruan Selmani. Ai shton se, duke e njohur këtë problem, Këshilli i Evropës në vitin 2024 ka miratuar një Rekomandim për luftimin e përdorimit të padive strategjike kundër pjesëmarrjes publike (SLAPP).
Ai u bën thirrje shoqatave të gazetarëve, SHGM-së, Sindikatës së Gazetarëve, SEEM-it dhe organizatave të tjera joqeveritare që merren me mbrojtjen dhe promovimin e lirisë së mediave, ta ndjekin me kujdes këtë rast dhe të reagojnë në mënyrë adekuate ndaj këtyre përpjekjeve të rrezikshme për kufizimin e lirisë së shprehjes.
“Gjithashtu, i bëj thirrje Delegacionit të Bashkimit Evropian në Shkup, ambasadave të SHBA-së, Gjermanisë, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar, t’i informojnë qeveritë e tyre për këtë praktikë negative gjyqësore që po vendoset në Maqedoninë e Veriut, e cila e kufizon seriozisht lirinë e shprehjes në një vend anëtar të NATO-s dhe kandidat për BE”, shkruan Selmani.
Mirçevski reagon ndaj disa pretendimeve nga publikimi i Selmanit dhe, pas vendimit të Gjykatës së Apelit në Shkup, kërkon që SHGM ta përjashtojë nga radhët e saj.
“Pas kanonadës së tij verbale në hapësirën publike, ku dominonin fyerjet, shpifjet, gjuha e urrejtjes, manipulimet, gënjeshtrat e rënda dhe përgjithësimet e pabazuara të drejtuara ndaj meje personalisht, por edhe ndaj televizionit Kanal 5, për mua do të ishte vetëvrasje institucionale nëse do ta heshtja këtë ‘fjalor të pasur’ të tij”, shkruan Mirçevski në reagimin e tij.
“Ky njeri, i cili një kohë ishte edhe kryetar i SHGM-së, besoni apo jo, fyerjet, gënjeshtrat dhe shpifjet që i nxirrte nga goja e tij i konsideron si LIRI TË SHPREHJES. Pyes veten si do të dukej ndonjë paraqitje e tij kur ai do të përdorte vërtet lirinë e shprehjes, nëse ky narrativë turpërues e pa skrupull ndaj një gazetari për të përbën një formë të lirisë së shprehjes.”
Dje, shpifjet dhe fyerjet ndaj Kanal 5 dhe Ivan Mirçevskit u bënë të formës së prerë me vendimin e Apelit. Si gjykata e shkallës së parë, ashtu edhe ajo e apelit në Shkup konstatuan se, citoj: “Në faktet e vërtetuara në këtë mënyrë, gjykata e shkallës së parë, duke zbatuar dispozitat e nenit 8, nenit 9 dhe nenit 19 të Ligjit për përgjegjësi civile për fyerje dhe shpifje (LPCFSh), ka konstatuar se i padituri ka kryer shpifje ndaj paditësve më 03.11.2023 në ora 12:55…”
“Për fat të keq, padia jonë ishte një hap logjik, sidomos pasi ai refuzoi ofertën për kërkimfalje publike, një akt dinjitoz që deri më tani shumë të tjerë e kanë pranuar dhe realizuar.”
“Pas një aktgjykimi të tillë të formës së prerë për shpifje dhe fyerje të rëndë, më e pakta që mund të bëhet është që Naser Selmani të përjashtohet nga SHGM”, shkruan Mirçevski në reagimin e tij.
Kujtojmë se Naser Selmani u padit për shpifje dhe fyerje për deklarata të dhëna në një intervistë për Civil Media më 3 nëntor 2023. Selmani u pyet të komentonte incidentin në Kanal 5, disa ditë më parë, kur analisti dhe politikani Ismet Ramadani u përzunë nga studioja e Kanal 5 me një ndërhyrje të drejtpërdrejtë telefonike të drejtorit Ivan Mirçevski, gjatë një emisioni që po transmetohej live.
Në intervistë, Selmani tha se “incidenti në Kanal 5 nuk më habit, hapësira mediatike ende shërben si tabelë shpalljesh e partive” dhe se “mediat kontrollohen nga partitë dhe qeveria”.
Për këto deklarata, Kanal 5 dhe Mirçevski ngritën padi për fyerje dhe shpifje. Gjykata Civile në Shkup e pranoi pjesërisht padinë, duke e shpallur Selmanin fajtor për shpifje, në bazë të gjykimeve të tij vlerësuese në intervistën në fjalë. Ai u detyrua të publikojë kërkimfalje në një gazetë ditore ndaj Kanal 5 dhe Mirçevskit, por gjykata e refuzoi kërkesën për dëmshpërblim material si të pabazuar. Gjykata e Apelit e konfirmoi këtë aktgjykim të Gjykatës Civile.
POSTIMI I PLOTË I NASER SELMANIT:
Të nderuar miq,
Desha të ndaj me ju se javën e kaluar Gjykata e Apelit në Shkup e konfirmoi aktgjykimin e Gjykatës Civile në Shkup, me të cilin jam shpallur fajtor për shpifje dhe fyerje.
Gjykata vlerëson se kam shpifur ndaj njëtelevizioni kombëtarë dhe drejtorit të saj, sepse në gjykatë nuk kam provuar se “mediat ende kontrollohen nga partitë dhe qeveria” dhe se “drejtori i televizionit ushtron presion ndaj gazetarëve”.
Ju rikujtoj se i njëjti drejtor, në vitin 2023, para gjithë opinionit publik maqedonas, ndërhyri në një emision debati në televizion, fillimisht u përpoq ta dëbonte mysafirin, e më pas i urdhëroi gazetarit ta ndërpriste emisionin.
Gjykata nuk caktoi dëmshpërblim, por më obligoi të paguaj shpenzimet e avokatëve të paditësve dhe të publikoj një pjesë të aktgjykimit në një gazetë ditore.
Këtë informacion e ndaj me ju jo sepse jam personalisht i prekur, por sepse ky aktgjykim mund të ketë pasoja të pallogaritshme për lirinë e shprehjes në Maqedoninë e Veriut, nëse nuk reagohet me kohë.
Është për të ardhur keq që gjykata pranoi një padi, e cila, po të respektohej në mënyrë konsekuente Ligji dhe praktika gjyqësore e Gjykatës Evropiane në Strasburg, do të duhej të rrëzohej.
Në parim, këto padi gjykata duhet t’i hedhë poshtë, sepse ato përdoren si mjet për shqetësimin, kufizimin ose ndëshkimin e shprehjes së lirë mbi tema me interes publik. Qëllimi i tyre është të ngacmojnë, frikësojnë dhe heshtin zërat kritikë në shoqëri dhe të krijojnë një “efekt frenues” ndaj debatit publik.
Duke e njohur problemin, Këshilli i Evropës në vitin 2024 miratoi Rekomandimin CM/Rec(2024)2 për luftën kundër përdorimit të padive strategjike kundër pjesëmarrjes publike (SLAPP).
Në këtë rekomandim, Këshilli i Evropës ua rikujton shteteve anëtare detyrimin për të siguruar një mjedis të sigurt dhe të favorshëm për pjesëmarrje në debatin publik për këdo, pa frikë, edhe kur mendimet e tyre janë në kundërshtim me ato që mbrohen nga autoritetet zyrtare ose pjesë të rëndësishme të opinionit publik.
Rekomandimi thekson se zgjedhjet e lira, liria e shprehjes, veçanërisht debati i lirë politik, së bashku përbëjnë shtyllën e çdo sistemi demokratik dhe se, për rrjedhojë, ekziston një hapësirë shumë e kufizuar për kufizime të shprehjes politike ose debatit mbi çështje me interes publik.
I ftoj shoqatat e gazetarëve, SHGM-në, Sindikatën e Gazetarëve, SEEM-in dhe organizata të tjera joqeveritare që merren me mbrojtjen dhe promovimin e lirisë së mediave, t’i ndjekin me kujdes dhe të reagojnë në mënyrë të duhur ndaj këtyre përpjekjeve të rrezikshme për kufizimin e lirisë së shprehjes.
Gjithashtu, i bëj thirrje Delegacionit të Bashkimit Evropian në Shkup, ambasadave të SHBA-së, Gjermanisë, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar, t’i informojnë qeveritë e tyre për këtë praktikë negative gjyqësore që po vendoset në Maqedoninë e Veriut, e cila kufizon seriozisht lirinë e shprehjes në një vend anëtar të NATO-s dhe kandidat për BE.
