Maqedonia e Veriut gjatë fundjavës është përfshirë nga një valë e fuqishme moti të paqëndrueshëm, e shoqëruar me shi të rrëmbyeshëm, bubullima, erë të fortë dhe kushte për paraqitje lokale të breshrit. Kryeqyteti Shkup, por edhe disa qytete të tjera si Velesi, Probishtipi, Sveti Nikole (Shën Nikolla) dhe Vallandova, janë goditur nga reshje intensive dhe erë e fuqishme, ndërsa institucionet meteorologjike paralajmërojnë se paqëndrueshmëria do të vazhdojë edhe gjatë ditëve në vijim.
Sipas Drejtorisë për Punë Hidrometeorologjike (DPHM), situata atmosferike është krijuar si pasojë e një mase të paqëndrueshme ajrore dhe ndikimit të një cikloni në juglindje të rajonit, i cili po lëviz drejt Maqedonisë dhe po sjell mot shumë të ndryshueshëm e potencialisht të rrezikshëm.
SI FILLOI PËRKEQËSIMI I MOTIT
Paralajmërimet e para nga DPHM dolën që në orët e mëngjesit të së shtunës, kur sinoptikanët njoftuan se moti në të gjithë vendin do të ishte me vranësira të ndryshueshme dhe i paqëndrueshëm, me shi të rrëmbyeshëm, bubullima dhe erë të përforcuar që në disa zona mund të kalojë 50 deri në 60 kilometra në orë.
Meteorologët theksuan se në shumë vende proceset atmosferike do të intensifikoheshin në formë të motit të lig lokal, me reshje të dendura, erë të fortë dhe kushte për paraqitje të breshrit.
Në të njëjtën kohë, meteorologu Sllavço Poposki paralajmëroi se një ciklon nga juglindja do të sillte gjatë gjithë fundjavës mot të paqëndrueshëm në Maqedoni, me reshje të shpeshta, bubullima, erë të përforcuar dhe mundësi për stuhi lokale, ndonëse temperaturat do të mbeteshin relativisht të larta dhe moti i ngrohtë.
SHKUPI NË QENDËR TË STUHISË
Pasditen e së shtunës, moti i lig goditi me intensitet më të madh Shkupin. Një masë e paqëndrueshme reshjesh, e ardhur nga verilindja dhe me drejtim lëvizjeje drejt jugperëndimit, përfshiu Fushëgropën e Shkupit.
DPHM njoftoi se në kryeqytet u regjistruan reshje intensive të shiut, bubullima të herëpashershme, erë e fortë dhe kushte për paraqitje të izoluar të breshrit të imët.
Situata u bë veçanërisht problematike në disa pjesë të qytetit, ku shiu i rrëmbyeshëm përmbyti nënkalime dhe segmente rrugore, duke vështirësuar komunikacionin. Qendra për Menaxhim me Kriza raportoi se era e fuqishme rrëzoi dhe theu pemë në komunat Aerodrom, Karposh dhe Kisella Vodë.
Ekipet e ndërmarrjeve publike dolën në terren për pastrimin e degëve dhe pemëve të rrëzuara, ndërsa autoritetet apeluan për kujdes të shtuar, veçanërisht në komunikacion, për shkak të rrugëve të lagështa dhe dukshmërisë së reduktuar.
CILAT QYTETE TË TJERA U GODITËN
Përveç Shkupit, sipas radarëve meteorologjikë dhe të dhënave zyrtare, reshje intensive dhe mot i lig u regjistruan edhe në:
• Veles
• Probishtip
• Sveti Nikole
• Rajonin e Vallandovës
Në këto zona u regjistruan reshje të dendura, shkarkime elektrike atmosferike dhe erë e fortë, ndërsa reshje shiu pati edhe në rajonet malore të vendit.
Sipas matjeve të DPHM-së në orën 14:00, temperatura më e ulët në vend ishte regjistruar në Kodrën e Diellit, ku u matën 10 gradë Celsius, ndërsa më e larta në Gjevgjeli, me 27 gradë Celsius. Në Shkup temperatura maksimale arriti deri në 24 gradë.
PSE KJO STUHI PO MERRET MË SERIOZISHT
Meteorologët dhe mediat kanë theksuar se kjo situatë nuk duhet parë vetëm si një fundjavë me shi.
Rreziku më i madh qëndron te natyra e reshjeve të rrëmbyeshme, të cilat mund të shkaktojnë probleme serioze edhe në intervale të shkurtra kohore. Vetëm disa minuta reshje intensive mund të mbingarkojnë kanalizimet, të përmbytin rrugë dhe nënkalime, të krijojnë shtresa balte dhe mbeturinash, si dhe të bllokojnë automjete në zona të ulëta.
Veçanërisht të rrezikuara konsiderohen:
• nënkalimet,
• rrugët me drenazh të dobët,
• lagjet e ulëta ku grumbullohet uji,
• kantieret ndërtimore,
• zonat pranë kanaleve dhe përrenjve.
Era e fortë, që lokalisht mund të kalojë 60 kilometra në orë, paraqet rrezik shtesë për lëvizjen në rrugë dhe mund të zhvendosë objekte të lehta, tende, llamarina, vazo dhe sende të lëna në ballkone.
BULLGARIA SI SHEMBULL PARALAJMËRUES
Shqetësimi është shtuar edhe për shkak të situatës në rajon. Në Bullgarinë fqinje, konkretisht në Veliko Tërnovo, është shpallur gjendje e jashtëzakonshme pas reshjeve ekstreme.
Sipas mediave bullgare dhe agjencisë BTA, për vetëm rreth 40 minuta ranë më shumë se 80 litra shi për metër katror – një sasi që shkaktoi përmbytje të shpejta dhe probleme serioze infrastrukturore.
Ekspertët theksojnë se, edhe pse Maqedonia nuk duhet domosdoshmërisht të përballet me të njëjtin skenar, proceset atmosferike në rajon janë shumë dinamike dhe mund të intensifikohen brenda pak minutash.
ÇFARË PRITET GJATË ORËVE DHE DITËVE NË VIJIM
Sipas parashikimeve më të fundit të DPHM-së, moti i paqëndrueshëm me reshje të rrëmbyeshme, bubullima, erë të fortë dhe mundësi për breshër do të vazhdojë gjatë gjithë fundjavës.
Lokalisht priten procese më intensive, me:
• reshje më të dendura të shiut,
• bubullima të fuqishme,
• erë mbi 60 kilometra në orë,
• mundësi për breshër.
Të hënën pritet ende paqëndrueshmëri e izoluar me reshje dhe bubullima, por moti gradualisht do të nisë të stabilizohet.
Të martën dhe të mërkurën meteorologët parashikojnë mot kryesisht me diell dhe relativisht të ngrohtë, ndërsa të enjten sërish pritet përkeqësim i motit dhe reshje të reja.
ÇFARË DUHET TË KENË PARASYSH QYTETARËT
Institucionet rekomandojnë shmangien e lëvizjeve të panevojshme gjatë orëve të pasdites, kur paqëndrueshmëria është më e madhe.
Drejtuesit e automjeteve këshillohen të shmangin nënkalimet dhe rrugët ku zakonisht grumbullohet uji, ndërsa qytetarët të mos strehohen nën pemë të vetmuara, struktura metalike apo objekte të paqëndrueshme gjatë bubullimave.
Banorët e zonave të ulëta dhe atyre pranë kanaleve apo përrenjve këshillohen të marrin masa parandaluese, duke larguar sende nga oborret, bodrumet dhe garazhet.
Fundjava në Maqedoni, sipas të gjitha paralajmërimeve, do të karakterizohet nga një mot i paqëndrueshëm dhe potencialisht problematik, ndaj autoritetet kërkojnë kujdes maksimal dhe ndjekje të vazhdueshme të njoftimeve zyrtare meteorologjike.
