Prostata është një organ i vogël, por me rëndësi të madhe për shëndetin mashkullor. Megjithëse shumë burra hezitojnë të flasin për problemet që lidhen me të, shqetësimet e prostatës janë ndër problemet më të zakonshme shëndetësore sidomos pas moshës 50-vjeçare. Urinimi i shpeshtë gjatë natës, rrjedhja e dobët e urinës, ndjesia e moszbrazjes së plotë të fshikëzës apo djegia gjatë urinimit janë disa nga shenjat që nuk duhen neglizhuar.
Çfarë është prostata?
Prostata është një gjëndër e sistemit riprodhues mashkullor, e vendosur poshtë fshikëzës urinare dhe rreth kanalit të urinës (uretrës). Funksioni i saj kryesor është prodhimi i një pjese të lëngut seminal, i cili ushqen dhe ndihmon spermatozoidet të mbijetojnë dhe të lëvizin drejt fekondimit.
Tek një mashkull i ri dhe i shëndetshëm, prostata zakonisht ka madhësinë e një arre. Me kalimin e moshës, ajo mund të zmadhohet gradualisht.
Problemet më të zakonshme të prostatës
1. Inflamacioni i prostatës (prostatiti)
Prostatiti është inflamacion i prostatës dhe mund të jetë akut ose kronik.
Shenjat më të zakonshme janë:
Djegie gjatë urinimit
Dhimbje në fund të barkut, legen ose shpinë
Urinim i shpeshtë
Vështirësi në urinim
Temperaturë dhe ethe (sidomos në prostatitin akut)
Në disa raste shkaktohet nga infeksione bakteriale, ndërsa në raste të tjera shkaku mbetet i paqartë.
2. Zmadhimi beninj i prostatës (hiperplazia beninje e prostatës)
Ky është problemi më i zakonshëm tek meshkujt mbi 50 vjeç. Nuk është kancer, por zmadhimi i prostatës mund të shtypë uretrën dhe ta bëjë të vështirë urinimin.
Shenjat kryesore janë:
Urinim i shpeshtë, sidomos gjatë natës
Ndjesia se fshikëza nuk zbrazet plotësisht
Rrjedhje e dobët e urinës
Vështirësi për të filluar urinimin
Ndërprerje e urinimit
Nëse lihet pa trajtim, mund të shkaktojë komplikime në fshikëz dhe, në raste të caktuara, edhe në veshka.
3. Kanceri i prostatës
Kanceri i prostatës është një nga llojet më të shpeshta të kancerit te meshkujt. Në fazat e hershme mund të mos japë asnjë simptomë, prandaj kontrollet e rregullta janë shumë të rëndësishme, veçanërisht pas moshës 50-vjeçare ose më herët nëse ka histori familjare.
Cilat janë shenjat paralajmëruese?
Mos i injoroni këto simptoma:
Zgjim i shpeshtë gjatë natës për urinim
Urinim i shpeshtë gjatë ditës
Djegie ose dhimbje gjatë urinimit
Rrjedhje e dobët ose e ndërprerë e urinës
Gjak në urinë ose spermë
Dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës ose legenit
Këto simptoma nuk do të thonë domosdoshmërisht kancer, por kërkojnë kontroll te mjeku.
Si kontrollohet prostata?
Një nga analizat më të njohura është PSA (Antigjeni Specifik i Prostatës), analizë gjaku që ndihmon për të vlerësuar gjendjen e prostatës. Megjithatë, PSA-ja nuk jep gjithmonë përgjigje përfundimtare, sepse mund të rritet edhe nga inflamacioni apo zmadhimi beninj.
Mjeku mund të rekomandojë:
Analizën PSA
Ekzaminim fizik nga urologu
Ekografi
Resonancë magnetike ose biopsi, kur është e nevojshme
Çfarë ndikon në shëndetin e prostatës?
Ekspertët theksojnë se disa faktorë mund të ndikojnë në rritjen e rrezikut për probleme me prostatën:
Mosha
Historia familjare
Mbipesha
Jeta sedentare
Duhani
Alkooli i tepërt
Dieta e varfër me perime dhe e pasur me ushqime ultra të përpunuara
Ushqimet që mund të ndihmojnë
Një mënyrë jetese më e shëndetshme mund të ndihmojë në mirëmbajtjen e prostatës.
Rekomandohen:
Perime të gjelbra
Peshk i pasur me omega-3
Fruta dhe perime të freskëta
Fara kungulli (burim zinku)
Ushqime të pasura me minerale si zinku, magnezi dhe seleni
Po ashtu rekomandohet:
Aktivitet fizik i rregullt
Mbajtja e peshës normale
Hidratim i mirë
Kufizimi i alkoolit dhe duhanit
Kujdes nga “kurat mrekulli”
Mjekët paralajmërojnë që problemet e prostatës nuk duhet të trajtohen me produkte të pakontrolluara apo “kura mrekulli” të promovuara në internet. Çdo suplement apo trajtim duhet diskutuar me urologun ose mjekun specialist, sepse disa produkte mund të jenë joefektive ose madje të rrezikshme.
Kur duhet të shkoni te mjeku?
Nëse urinoni shpesh gjatë natës, keni djegie, rrjedhje të dobët të urinës apo ndjeni se fshikëza nuk zbrazet plotësisht, mos e shtyni kontrollin. Sa më herët të diagnostikohet problemi, aq më i lehtë është trajtimi.
Shëndeti i prostatës nuk është temë për turp apo heshtje. Një kontroll në kohë mund të shmangë komplikime serioze dhe të ruajë cilësinë e jetës.
