Operacioni mund t’i sigurojë regjimit të Kim Jong-un rreth 800 milionë dollarë në vit. Sipas një hetimi të fundit të Wall Street Journal, “mijëra” punonjës të kualifikuar nga Koreja e Veriut kanë arritur vitet e fundit të punësohen si specialistë të teknologjisë së informacionit në kompani amerikane dhe britanike, në sektorë si teknologjia, shërbimet dhe bankat – duke përdorur identitete të rreme.
Objektivi kryesor duket se është financiar. E izoluar ekonomikisht nga sanksionet ndërkombëtare, Koreja e Veriut kërkon mënyra të ndryshme për të siguruar të ardhura. Departamenti amerikan i Thesarit vlerëson se deri në 90 për qind e të ardhurave të krijuara nga disa prej këtyre punonjësve mund t’i kalojnë regjimit.
Një “industri” e identiteteve të rreme
Për të depërtuar në kompanitë perëndimore, operatorët koreano-veriorë krijojnë ekipe që funksionojnë si makineri të mirëfillta rekrutimi. Wall Street Journal ka hetuar njërin prej tyre, të quajtur Eagle Vision, duke u mbështetur në të dhëna të rikuperuara nga kompjuterët e përdorur nga anëtarët e grupit.
Grupi përbëhet nga një drejtues, i cili koordinon aplikimet dhe punën e disa specialistëve koreano-veriorë të teknologjisë së informacionit. Anëtarët përgatisin CV të përshtatura për çdo vend pune, përgatiten për intervistat dhe stërviten për t’iu përgjigjur pyetjeve të rekrutuesve.
Disa prej tyre shkojnë deri aty sa përdorin inteligjencën artificiale për të ndryshuar pamjen e tyre gjatë intervistave ose për të gjeneruar në kohë reale përgjigje në gjuhën angleze.
Brenda tre muajve, vetëm një ekip thuhet se ka dërguar aplikime në më shumë se një mijë kompani. Qasja në kalendarin e tyre të Google ka bërë të mundur identifikimin e 22 intervistave të organizuara vetëm brenda një jave, duke përdorur shtatë identitete të ndryshme.
Në fund, ekipi raportohet se arriti të siguronte afro dhjetë vende pune në kompani amerikane dhe britanike.
Pasi punësohen, disa prej punonjësve mbajnë njëkohësisht disa vende pune. Në këtë mënyrë, të ardhurat e tyre mund të arrijnë në disa qindra mijë dollarë në vit për person.
Qeveria amerikane vlerëson se këto operacione organizohen nga Koreja e Veriut, por edhe nga vende si Kina dhe Rusia, ku autoritetet amerikane e kanë më të vështirë të ndërhyjnë.
Bashkëpunëtorë amerikanë
Pasi arrijnë të sigurojnë një vend pune, agjentët koreano-veriorë mbështeten edhe te bashkëpunëtorë në Shtetet e Bashkuara, ndër të tjera për të marrë kompjuterët e punës që kompanitë ua dërgojnë punonjësve, për të marrë pjesë në takime ose për të ndihmuar në hapjen e llogarive bankare.
Në total, FBI-ja thotë se ka arrestuar 39 persona të dyshuar se kanë marrë pjesë në këto rrjete ose se i kanë ndihmuar ato.
Megjithatë, jo të gjithë bashkëpunëtorët besohet se kanë qenë të vetëdijshëm për motivet reale të personave që i rekrutonin.
“Disa e bëjnë duke e ditur se po shkelin ligjin, të tjerë jo”, vlerëson një prej hetuesve të FBI-së.
Një rast i tillë është ai i Derrik Goon. Ky shtetas amerikan, i cili ka punuar një pjesë të karrierës së tij në sektorin e teknologjisë, ishte rekrutuar nga Eagle Vision për të marrë pjesë në intervista, për të marrë kompjuterë dhe për të marrë pjesë në takime me kompanitë.
Punën e përditshme, ndërkohë, e kryenin specialistët koreano-veriorë të teknologjisë së informacionit.
“Për një vit e gjysmë merrja pagë pa bërë asgjë. Nga një kontratë me vlerë 75.000 dollarë në vit, unë merrja 50 për qind”, tregon ai.
Megjithatë, Derrik Goon pretendon se nuk kishte dyshuar aspak se në të vërtetë po punonte për llogari të Koresë së Veriut.
Ndonjëherë, rekrutuesit e paraqesin marrëveshjen si një ndihmë për t’i mundësuar dikujt një mundësi profesionale. Ata shpjegojnë se punojnë me programues shumë të aftë, por niveli i dobët i anglishtes i pengon këta të fundit të hyjnë në tregun e punës.
“Tani po pyes veten se sa i madh është ky fenomen. Mund të jetë shumë më i përhapur nga sa mendoj”, thotë Derrik Goon.
Viktimat kolaterale
Ndërsa disa persona pranojnë të bashkëpunojnë me këto organizata, të tjerë bëhen viktima të tyre.
Rrjetet koreano-veriore përdorin identitete të vjedhura të qytetarëve amerikanë, të cilat më pas shiten dhe rishiten në faqe të paligjshme në internet.
Michael Brown është një prej viktimave.
“E mora vesh kur shkova te këshilltarja ime për punësim. Ajo zbuloi se, sipas të dhënave zyrtare, unë tashmë kisha disa vende pune në shtete të ndryshme amerikane”, tregon ai.
Në total, identiteti i tij thuhet se është përdorur për të siguruar nëntë vende pune, të cilat kanë gjeneruar rreth 100.000 euro paga.
Michael Brown, natyrisht, nuk ka përfituar asgjë nga këto para.
“Përkundrazi, jam futur në listë të zezë: nuk mund të kem llogari bankare dhe nuk mund të kërkoj më kredi për banesë”, thotë ai.
Spiunazh industrial
Fenomeni shqetëson edhe më shumë autoritetet amerikane sepse këta punonjës të rremë nuk kufizohen vetëm te përfitimi i pagave.
Pasi punësohen, ata fitojnë qasje në rrjetet kompjuterike dhe të dhënat e kompanive, madje mund të instalojnë edhe programe keqdashëse.
“Për momentin bëhet fjalë kryesisht për një çështje financiare, por ekziston frika se mund të kalojmë shumë shpejt në spiunazh industrial ose vjedhje të pronësisë intelektuale”, analizon Michael Barnhart, specialist amerikan i kundërzbulimit.
Sipas Ekipit Shumëpalësh për Monitorimin e Sanksioneve (MSMT), i krijuar në tetor 2024 nga 11 vende, ndër të cilat Shtetet e Bashkuara, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Japonia dhe Koreja e Jugut, në mbarë botën mund të ketë nga 1.600 deri në 3.000 vende pune të zëna nga punonjës koreano-veriorë që veprojnë në kuadër të skemave të tilla.
“Paratë gjenerohen jashtë vendit dhe ndjekin një rrugë të gjatë për t’u kthyer në Korenë e Veriut. Procesi kalon nëpër disa banka, transaksione me kriptomonedha dhe operacione të pastrimit të parave”, shpjegon Wall Street Journal.
Nga ana e tij, Pheniani i hedh poshtë këto akuza.
Në një deklaratë të fundit, Ministria e Jashtme e Koresë së Veriut i ka cilësuar pretendimet amerikane për “kërcënimin kibernetik” koreano-verior si një “akuzë politike stereotipe”, që ka për qëllim vetëm “të njollosë imazhin” e vendit.
