Loja e “kukafshehtas” me një mjet të blinduar kishte kufijtë e vet. Fatmirësisht bëhej fjalë vetëm për një stërvitje, por rezultati la aq shumë përshtypje te drejtuesit ushtarakë amerikanë, saqë tërhoqi edhe vëmendjen e Pentagonit.
Sipas një hetimi të The Wall Street Journal, të bazuar në dëshmitë e pjesëmarrësve dhe të zyrtarëve të informuar për stërvitjen, operatorët ukrainas të dronëve dominuan dukshëm trupat amerikane gjatë stërvitjes Combined Resolve, të zhvilluar këtë pranverë në Gjermani.
Rreth 3.500 ushtarë amerikanë duhej të sulmonin një pozicion kundërshtar. Përballë tyre, forca që luante rolin e armikut kishte marrë një përforcim disi të pazakontë: ushtarë të Regjimentit të 412-të ukrainas të sistemeve pa pilot, më i njohur me emrin Nemesis.
Pas më shumë se katër vjetësh luftë kundër Rusisë, këta ushtarë sigurisht që nuk po mësonin nga e para se si përdoret një dron.
Dukshmëria që kushton shtrenjtë
Mjetet e blinduara amerikane, të rënda dhe lehtësisht të dukshme kur ngrinin pluhur gjatë lëvizjes, u zbuluan nga dronët e zbulimit dhe më pas u vunë në shënjestër nga mjete ajrore që hidhnin eksplozivë dhe nga dronë FPV.
Në një stërvitje të tillë nuk nevojitet ndonjë shpërthim spektakolar: kur një dron afrohet mjaftueshëm pranë një automjeti, një vëzhgues mund ta shpallë thjesht “të shkatërruar”.
Ukrainasit po e bënin këtë aq shpejt, saqë disa automjete amerikane duhej të riktheheshin përsëri në skenar, në mënyrë që stërvitja të mos përfundonte para kohe.
Me pak fjalë: edhe një raund tjetër.
Megjithatë, kjo disfatë nuk ishte rezultat i ndonjë kurthi.
Combined Resolve është krijuar pikërisht për të testuar njësitë në kushte sa më të afërta me luftimet me intensitet të lartë.
Amerikanët kishin në dispozicion edhe mjete standarde për bllokimin elektronik dhe luftën kundër dronëve. Pra, vështirësia e tyre lidhej më pak me mungesën e pajisjeve dhe më shumë me përvojën e kundërshtarit.
Prej më shumë se katër vjetësh, ukrainasit kanë mësuar të riparojnë, armatosin dhe modifikojnë dronët nën presion, të ndryshojnë frekuencat dhe t’i përshtatin vazhdimisht taktikat e tyre.
Operatorët amerikanë disponojnë teknologji të avancuar, por kanë shumë më pak përvojë praktike në kushte të tilla.
“Nuk mund të marrësh një trajnim të tillë në Shtetet e Bashkuara”, përmblodhi gjenerali Alexus Grynkewich, zyrtari më i lartë ushtarak i NATO-s.
Pas disfatës, përshtatja
Vlera e vërtetë e stërvitjes u pa pas humbjes fillestare.
Skenari u përsërit gjatë dy javëve. Trupat amerikane gradualisht filluan t’i shpërndanin më mirë automjetet e tyre, t’i maskonin më mirë pozicionet dhe ta përdornin në mënyrë më efikase luftën elektronike.
Në gjysmën e stërvitjes, ukrainasit madje ndërruan krah dhe kaluan në anën amerikane për t’i ndihmuar ata në përdorimin e dronëve.
Pra, çështja shkon shumë përtej një gare mes operatorëve.
Në Ukrainë, dronët e kanë ndryshuar thellësisht mënyrën se si përdoren mjetet e blinduara.
Një pjesë e frontit është pothuajse pa tanke, aq shpejt mund të zbulohen dhe më pas të goditen.
Megjithatë, disa oficerë amerikanë mendojnë se kjo cenueshmëri lidhet edhe me karakterin relativisht statik të konfliktit: në një luftë me lëvizje të shpejta, mjetet e blinduara do të rifitonin një pjesë më të madhe të dobisë së tyre.
Ish-komandanti i përgjithshëm i ushtrisë ukrainase, Valeri Zaluzhny, mbron analizën e kundërt: sipas tij, pikërisht përhapja masive e dronëve i bën manovrat e mëdha ushtarake shumë më të vështira.
Stërvitja në Gjermani nuk e zgjidh këtë debat.
Por ajo shton një vështirësi shumë konkrete: para së gjithash, duhet të arrish t’i lëvizësh mjetet e blinduara pa ua ekspozuar ato sensorëve të kundërshtarit.
Kjo nuk është hera e parë që njësitë perëndimore marrin një mësim të tillë praktik.
Në vitin 2024, operatorët ukrainas kishin dominuar tashmë forca britanike, estoneze dhe amerikane gjatë një stërvitjeje në rajonin e Baltikut.
Edhe këtë pranverë, ekipe ukrainase kanë dalë më mirë se forcat suedeze dhe një numër aleatësh të tjerë të NATO-s.
Uashingtoni tashmë po nxjerr përfundimet përkatëse.
Shtetet e Bashkuara po testojnë dronë ukrainas me mundësinë e blerjes së tyre, po përdorin sisteme kundër dronëve që janë provuar në Ukrainë dhe kanë shtuar numrin e personelit të dërguar atje për ta studiuar këtë luftë.
Kontrasti mbetet i dukshëm për një ushtri që ishte ndër pionieret e përdorimit ushtarak të dronëve me rreze të gjatë dhe që sot shpenzon miliarda dollarë për sistemet pa pilot dhe mbrojtjen kundër tyre.
Pentagoni planifikon të porosisë pothuajse 200.000 dronë të vegjël deri në shkurt.
Ukraina prodhon një sasi të tillë në vetëm 12 ditë.
Lufta e së ardhmes, atëherë: mos vallë çështja vendimtare do të jetë ritmi i prodhimit dhe i furnizimit?
