Miliarderët dhe drejtuesit më të fuqishëm të inteligjencës artificiale në Silicon Valley po e vërshojnë Uashingtonin me plane konkurruese për superinteligjencën, duke u përplasur rreth një pyetjeje përcaktuese: A sigurohet mbrojtja duke e përhapur inteligjencën artificiale të fuqishme apo duke e mbajtur atë nën kontroll?
Pse ka rëndësi
Përplasja e tyre do të përcaktojë se kush do të ketë qasje në modelet më të avancuara, si do të konkurrojnë Shtetet e Bashkuara me Kinën dhe nëse qeveria do të mund ta ngadalësojë garën në rast emergjence.
Çfarë po ndodh
Zhvillimet alarmante, që duket se po ndodhin pothuajse çdo ditë, i kanë shndërruar manifestet nga ushtrime teorike në një betejë urgjente politike.
OpenAI dhe Anthropic njoftuan se modelet e tyre të avancuara dolën jashtë parametrave të përcaktuar dhe depërtuan në sisteme të jashtme gjatë vlerësimeve të sigurisë kibernetike.
Kimi K3 shkaktoi një tronditje të dyfishtë: modeli kinez jo vetëm që arriti performancë të nivelit më të avancuar, por këtë e bëri me pesha të hapura, të cilat çdokush mund t’i shkarkojë, modifikojë dhe përdorë.
Tabloja e përgjithshme
Këto tronditje e kanë rritur edhe më shumë rëndësinë e manifesteve të shumta që po publikohen në Silicon Valley.
Çdo postim i drejtuesve të teknologjisë paraqet një teori të ndryshme për rrezikun dhe një zgjidhje të ndryshme për mbajtjen e tij nën kontroll.
Harta e manifesteve
14 korrik – Vendosja e standardeve
Drejtori ekzekutiv i Google DeepMind, Demis Hassabis, propozoi krijimin e një “Organi për Standardet e IA-së së Avancuar”, i financuar nga industria dhe i mbikëqyrur nga qeveria federale, i cili do t’i testonte modelet përpara publikimit të tyre.
Shqyrtimet vullnetare me kalimin e kohës mund të shndërrohen në rregulla detyruese që do të përcaktonin qasjen në sistemet më të fuqishme.
24 korrik – Hapja si mjet mbrojtjeje
Drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, argumentoi se modelet e hapura u japin zhvilluesve amerikanë dhe mbrojtësve të sigurisë kibernetike më shumë mjete.
Ai mobilizoi Meta-n, Microsoft-in, Google-in dhe OpenAI-n që të nënshkruanin një letër të titulluar “Peshat e hapura dhe udhëheqja amerikane në inteligjencën artificiale”, në mbështetje të ekosistemit të hapur të IA-së.
27 korrik – Kufizimi i rrezikut
Drejtori ekzekutiv i Anthropic, Dario Amodei, kërkoi “testime të detyrueshme të sigurisë” dhe kontrolle më të rrepta mbi çipat dhe teknikat e distilimit që po e ndihmojnë Kinën të zhvillojë modele të fuqishme me pesha të hapura.
Megjithatë, ai nuk shkoi aq larg sa të mbështeste një ndalim të përgjithshëm.
28 korrik – Zgjerimi i qasjes
Drejtori ekzekutiv i Meta-s, Mark Zuckerberg, e paraqiti “superinteligjencën personale”, të disponueshme gjerësisht, si një masë mbrojtëse kundër një të ardhmeje të kontrolluar nga vetëm disa kompani dhe qeveri.
28 korrik – Ndërtimi i frenës
Më shumë se 1.200 punonjës të laboratorëve që zhvillojnë modelet më të avancuara nënshkruan peticionin “Ngadalësimi i frontit të IA-së”.
Nëpërmjet tij, ata i kërkuan Uashingtonit të krijojë mekanizma ndërkombëtarë për ngadalësimin e qëllimshëm të zhvillimit, në rast se inteligjenca artificiale fillon të përparojë përtej kontrollit njerëzor.
Përballja me realitetin
Drejtori ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, po përpiqet të pozicionohet në të dyja anët e kësaj ndarjeje.
Laboratori i tij mbështet investimet në infrastrukturën e hapur të inteligjencës artificiale, pavarësisht se vetë kompania shet modele të mbyllura.
Altman u tha gazetarëve të mërkurën, në Capitol Hill, se studiuesit e OpenAI-t kishin ndihmuar në hartimin e letrës që kërkon ngadalësimin e zhvillimit.
Sipas informacioneve të Axios, Altman ka biseduar me Shtëpinë e Bardhë për krijimin e mjeteve të nevojshme për “ritmimin” ose ngadalësimin e zhvillimit të inteligjencës artificiale, duke ia ruajtur qeverisë mundësinë që t’i përdorë ato në të ardhmen, nëse paraqitet nevoja.
Altman dëshiron që mjetet dhe vendimet të jenë në duart e qeverisë dhe jo të një kompanie të vetme, në mënyrë që procesi të menaxhohet përmes mekanizmave demokratikë.
Tema kryesore e Altmanit gjatë takimeve me administratën dhe Shtëpinë e Bardhë ishte prezantimi paraprak i aftësive të sistemit më të fuqishëm të OpenAI-t deri më tani – Astra, familja e ardhshme e madhe e modeleve të ChatGPT-së, e cila ende nuk është publikuar.
OpenAI deklaroi të shtunën se një version i brendshëm i Astra-s ishte përgjegjës për përparime kërkimore në dhjetë probleme të mëdha dhe të hapura matematikore në këto fusha:
- gjeometria shumëdimensionale;
- teoria e kodeve;
- kompleksiteti i qarqeve aritmetike;
- teoria e grupeve;
- algjebrat e operatorëve;
- kompleksiteti kuantik;
- kriptografia e bazuar në rrjeta;
- kombinatorika ekstremale.
Në një këndvështrim më të gjerë
Paradoksi i peshave të hapura përshkon secilin prej këtyre manifesteve.
Peshat e hapura mund ta përhapin inovacionin, t’i fuqizojnë mbrojtësit e sigurisë kibernetike dhe të pengojnë që inteligjenca artificiale të monopolizohet nga vetëm disa kompani.
Por, ndërsa modelet fitojnë aftësi më të fuqishme kibernetike dhe autonome, e njëjta hapje mund t’i vendosë mjetet e rrezikshme përtej mundësisë së çdo kompanie për t’i monitoruar, kufizuar ose tërhequr nga përdorimi.
Çfarë fshihet pas deklaratave
Këto janë teori konkurruese për natyrën e rrezikut.
Huang dhe Zuckerberg kanë frikë se kontrolli i përqendruar do t’i dobësojë Shtetet e Bashkuara dhe do të fuqizojë një grup të vogël aktorësh që kontrollojnë qasjen.
Amodei dhe koalicioni që kërkon ngadalësimin e zhvillimit druhen se aftësitë e fuqishme do të përhapen më shpejt sesa kompanitë ose qeveritë do të mund t’i mbajnë nën kontroll.
Altman po përpiqet t’i ruajë përparësitë e hapjes, ndërkohë që kërkon të ndërtojë një frenë emergjente për modelet më të avancuara.
Çfarë duhet ndjekur
Administrata e presidentit Donald Trump është pranë paraqitjes së një procesi zyrtar, të quajtur “kornizë vullnetare”, për shqyrtimin e sistemeve më të avancuara të inteligjencës artificiale.
Manifestet synojnë të ndikojnë në përcaktimin e rreziqeve që duhet të kenë përparësi në këtë proces dhe në vendimin se rregullat e cilit grup duhet t’i miratojë Uashingtoni./Axios
