Ngërçi i kapitalit në Amerikë: Borxhi në rritje përplaset me furinë e shpenzimeve për IA

Borxhi i SHBA-së kalon 40 trilionë dollarë

Nga Zachary Basu / Axios

Amerika është kapur në një shtrëngesë historike të kapitalit:

• Nga njëra anë: trilionë dollarë që Uashingtoni duhet të marrë hua për të paguar detyrimet e së kaluarës.
• Nga ana tjetër: trilionë dollarë që ekonomisë i duhen për të ndërtuar të ardhmen.

Pse ka rëndësi: Presidenti i ardhshëm do të trashëgojë një përballje fiskale që është krijuar gjatë dekadave. Çmimi që ajo do të kërkojë — në taksa, përfitime sociale, huamarrje dhe investime — mund të përcaktojë prosperitetin dhe fuqinë e Amerikës për breza të tërë.

Në fokus: Presidenti Trump tha në vitin 2016 se mund ta eliminonte brenda tetë vjetësh borxhin kombëtar, i cili atëherë ishte rreth 19 trilionë dollarë. Të martën, borxhi kaloi 40 trilionë dollarë, pasi ishte rritur me 3 trilionë vetëm gjatë vitit të fundit.

• Rreth 32 trilionë dollarë u detyrohen investitorëve dhe mbajtësve të tjerë të jashtëm. Pjesa tjetër është borxh që qeveria ua ka llogarive të veta, përfshirë Sigurimet Shoqërore dhe fondet e tjera federale të mirëbesimit.
• Thesari duhet të rifinancojë 9,7 trilionë dollarë borxh që maturohet gjatë këtij viti fiskal, ndërkohë që duhet të mbulojë edhe një deficit që Zyra e Buxhetit e Kongresit, CBO, tani e parashikon në rreth 2,1 trilionë dollarë.

Kjo krijon një cikël të rëndë: Borxhi i vjetër maturohet, Uashingtoni e zëvendëson atë me borxh të ri më të shtrenjtë dhe fatura që rezulton nga interesat ushqen deficitet e ardhshme.

• CBO parashikon se deficitet vjetore do të jenë mesatarisht 2,4 trilionë dollarë deri në vitin 2036, duke e çuar borxhin e mbajtur nga publiku në 120% të PBB-së — mbi rekordin e vendosur pas Luftës së Dytë Botërore.
• SHBA-ja ka shpenzuar tashmë 963 miliardë dollarë për interesa gjatë 10 muajve të parë të këtij viti fiskal, 200 miliardë dollarë më shumë sesa ka shpenzuar për ushtrinë gjatë së njëjtës periudhë.

Të dhënat: CBO; Grafiku: Sara Wise/Axios

Publicitet

Pamja më e gjerë: Për vite me radhë, ndërtimi i infrastrukturës së IA-së në Silicon Valley financohej pothuajse tërësisht me para të gatshme. Tani kompanitë e mëdha të teknologjisë po bëhen një nga forcat e reja më të mëdha në tregjet globale të borxhit.

• Shitjet e obligacioneve nga “hipershkallëzuesit” — kompanitë që ndërtojnë infrastrukturën e IA-së në shkallë gjigante — janë në rrugë për t’u dyfishuar afërsisht në vitin 2026. Goldman Sachs parashikon se borxhi do të financojë më shumë se një të tretën e shpenzimeve të tyre për IA deri në vitin 2027.
• Nvidia po punon me BlackRock, Goldman Sachs, KKR dhe gjigantë të tjerë të Wall Street-it në plane për të mobilizuar më shumë se 500 miliardë dollarë për infrastrukturën e inteligjencës artificiale.

Shifër tronditëse: Nëntë kompani të mëdha teknologjike kanë shpenzuar tashmë rreth 600 miliardë dollarë në projekte kapitale gjatë vitit të fundit.

• Një analizë e Wall Street Journal zbuloi se ato kanë edhe 3 trilionë dollarë angazhime të ardhshme, kryesisht të lidhura me IA-në, të cilat ende nuk janë pasqyruar në bilancet e tyre.

Pamja e përgjithshme: Barra e borxhit të Amerikës po i afrohet pikës ku fillon të riformësojë financat e familjeve, politikën presidenciale dhe zgjedhjet ekonomike të vendit.

• Rendimentet e bonove afatgjata të Thesarit janë ngjitur në nivelet më të larta që nga viti 2007, duke rritur kostot e huamarrjes në të gjithë ekonominë — nga kreditë hipotekare deri te kreditë për bizneset — dhe duke e bërë më të shtrenjtë edhe rifinancimin e borxhit të vetë Uashingtonit.
• Fondi i pensioneve i Sigurimeve Shoqërore parashikohet të shterojë në fund të vitit 2032, gjatë muajve të fundit të mandatit të parë të presidentit të ardhshëm.
• Fondi i Medicare për sigurimin spitalor pritet të ndjekë të njëjtën rrugë në tremujorin e dytë të vitit 2033.

Mes rreshtave: Trump dhe Elon Musk premtuan se do ta thyenin varësinë e Uashingtonit nga borxhi pa i detyruar amerikanët të përballonin sakrifica të dhimbshme.

• Musk nisi DOGE-n me ambicien për të shkurtuar deri në 2 trilionë dollarë nga shpenzimet federale. Bilanci i tij përfundimtar publik pretendonte vetëm 215 miliardë dollarë kursime — mezi më shumë se një e dhjeta e këtij objektivi.
• Një auditim federal i publikuar këtë muaj zbuloi miliarda dollarë pretendime për kursime që nuk mbështeteshin me prova ose ishin të pasakta, përfshirë 27,4 miliardë dollarë të lidhura me kontrata që vazhdonin të ishin aktive.

Çfarë duhet ndjekur: Opsionet fiskale të Amerikës po ngushtohen, ndërkohë që ambiciet e saj politike po zgjerohen.

• Në të majtë, socializmi demokratik dhe populizmi ekonomik po fitojnë terren, duke kombinuar premtime për banim, kujdes shëndetësor dhe kujdes për fëmijët më të lirë me kërkesa për taksa më të larta ndaj të pasurve.
• Në të djathtë, Partia Republikane e epokës Trump i ka mbrojtur politikisht Sigurimet Shoqërore dhe Medicare, ndërkohë që ka ndjekur ulje taksash dhe rritje të shpenzimeve të mbrojtjes, përfshirë shtytjen e Trumpit për një buxhet të Pentagonit prej 1,5 trilionë dollarësh.

Përfundimi: Pak probleme rëndojnë më shumë mbi të ardhmen e Amerikës sesa barra kolosale e borxhit të saj. Megjithatë, pak probleme trajtohen me më pak urgjencë nga politikanët që do të detyrohen të përballen me të.